Gas en stroom
De meeste warmwatertoestellen en keukenapparaten maken gebruik van aardgas of elektriciteit. Aardgas is een fossiele brandstof. Het gebruik hiervan geeft milieuproblemen zoals de versterking van het broeikaseffect. Ook gewone elektriciteit is opgewekt met fossiele brandstoffen. Groene stroom heeft een duurzame bron zoals windmolens, zonnepanelen, biomassa- en waterkrachtcentrales. Bij het opwekken van groene elektriciteit komen geen of weinig milieubelastende stoffen vrij. Maar ook als u groene stroom gebruikt is het zinvol zuinig te zijn met energie. Hoe minder u gebruikt, hoe lager uw energierekening uitvalt.
Energie besparen
Koelkast, vrieskist, afwasmachine, ze gebruiken allemaal elektriciteit. Er zit echter nogal wat verschil tussen het elektriciteitgebruik van de verschillende types apparaten. Om dit zichtbaar te maken hebben elektrische apparaten een energielabel. Hierop kunt u in één oogopslag zien of het apparaat zuinig is of niet. A-label apparaten gebruiken de minste energie. Deze apparaten zijn soms wat duurder dan B, C of D apparaten maar dit verschil verdient zich terug door een lagere energierekening. Zie voor meer informatie: Apparaten.
Vaatwassers gebruiken steeds minder energie. Toch is in veel gevallen afwassen met de hand nog steeds het meest energiezuinig, zeker als u tijdens het afwassen bewust omgaat met water. Hoe de vergelijking wat betreft energieverbruik tussen handafwas en vaatwasser precies uitvalt, ziet u bij: Vaatwasser of handafwas.
In het algemeen kost koken op gas minder energie dan koken met elektra. Nieuwbouwwijken die aangesloten zijn op stadsverwarming hebben vaak geen gasaansluiting. Kies dan voor de zuinige inductie en quickterm kookplaten. Zie voor meer informatie: Kookapparatuur.
Energie kunt u ook besparen met het gebruik van spaarlampen, tl-buizen en led-verlichting. Lampen van deze typen gebruiken veel minder energie dan gloeilampen. Spaarlampen en led-verlichting passen in gewone armaturen. De hogere aanschafprijs heeft u er vaak al na een jaar uit. Zie voor meer informatie: Verlichting.
Watergebruik en -besparing
Een warmwatertoestel met een hoog rendement verwarmt water efficiënt. Zonneboilers met naverwarming op gas hebben het hoogste rendement. Ze zijn zeer zuinig met energie en geven daarom de minste milieubelasting. Zie voor meer informatie: Warmwatertoestellen.
Warm water uit een boiler, geiser of combiketel is vaak lang onderweg. Als u langer dan dertig seconden moet wachten op warm water verspilt u veel water en energie. De tijd die het kost om warm water uit de kraan te krijgen kunt u verkleinen door een directe leiding met een kleine diameter naar de keuken aan te leggen. Zie voor meer informatie: Waterleiding aanleggen.
U kunt er ook voor kiezen om het warmwatertoestel zo dicht mogelijk bij keuken en badkamer te plaatsen. Als het niet mogelijk is het warmwatertoestel dicht bij de keuken te plaatsen, kan een keukenboiler de oplossing zijn. U hoeft dan minder lang te wachten tot er warm water is, waardoor u minder water verspilt. De vraag of deze extra keukenboiler ook energiezuiniger is hangt van de omstandigheden af. Gebruikt u maar een paar keer per dag warm water in de keuken dan is het niet energiezuinig om de hele dag een keukenboiler water warm te laten houden. Gebruikt u echter regelmatig kleine hoeveelheden warm water dan kan een keukenboiler wel zinvol zijn. Zie voor meer informatie: Keukenboiler.
Over het algemeen laten kranen meer water door dan nodig. Dit kunt u voorkomen door een doorstroombegrenzer met schuimstraalmondstuk te monteren. Ook het gebruik van thermostatische mengkranen kan water en energie besparen. Sommige mengkranen mengen van rechts tot midden geen warm water bij waardoor u minder snel onnodig warm water gebruikt. Ook zijn er mengkranen waarbij een spaarknop of weerstand is ingebouwd. U moet een extra handeling verrichten om de maximale stroom water uit de kraan te laten komen. In de keuken zijn dit soort kranen interessant. Voor het vullen van de afwasteil laat u de kraan voluit lopen, maar voor het afspoelen van groente kunt u de kraan op de spaarstand zetten. Zie voor meer informatie: Kranen.
Ook het zuiveren van water kost energie. Daarnaast gebruikt men chemicaliën om van oppervlaktewater of grondwater drinkwater te maken. Zie voor meer informatie: Drinkwater.
Vloer- en wandtegels
Vloer- en wandtegels zijn over het algemeen zeer slijtvast en hebben een lange levensduur. Het materiaal is trendgevoelig en gaat vaak langer mee dan de trend stand houdt. Het onderhoud is zeer extensief. De eigenschappen van de tegels, waaronder krasbestendigheid en slipweerstand kunnen sterk uiteenlopen.
Tegels van natuursteen zijn afkomstig uit de mijnbouw en hebben een hoge productie-energie. De eigenschappen van natuursteen variëren sterk. Graniet en kwartsiet zijn het hardst, leisteen redelijk hard, en marmer en kalksteen zijn relatief zacht
Keramische tegels zijn gebakken op hoge temperaturen, ook dit vergt veel productie-energie. Vloertegels worden zwaarder belast dan wandtegels. Geglazuurde tegels zijn gevoelig voor krassen en daardoor niet geschikt voor sterk belaste vloeren. Ongeglazuurde, hardgebakken tegels kunt u wel op de vloer gebruiken.
Werkbladen
Aanrechtbladen, barbladen en tafelbladen moeten tegen een stootje kunnen. Daarom zijn slijtvastheid, vocht- en krasbestendigheid en onderhoud belangrijke zaken om bij de aankoop rekening mee te houden. Harde materialen zijn beter bestand tegen krassen dan zachte materialen. Diepe krassen maken het blad minder hygiënisch. Om het aanrecht te beschermen is het verstandig om hete potten en pannen nooit op het blad te zetten maar onderzetters te gebruiken.
Werkbladen zijn doorgaans beschermd aan de randen, maar in veel gevallen is het goed om de ruimte tussen blad en wand toch dicht te kitten, om zo het blad extra te beschermen. Verder zijn niet alle materialen even goed bestand tegen vlekken zoals van zuren, zepen en andere chemische producten. Zuren vinden we terug in etenswaren zoals azijn en citroen. Zepen zitten in schoonmaakmiddelen zoals afwasmiddel en allesreiniger.
Kunststof
De meeste aanrechtbladen zijn van kunststof. Deze bladen hebben een basis van multiplex of spaanplaat met daarop een harde toplaag. De levensduur van deze bladen is relatief kort, met name de kras- en hittebestendigheid is laag en schade is niet te repareren. Deze keukenbladen zijn ook kwetsbaar aan de randen, omdat vocht daar gemakkelijk de binnenkant van het houten plaatmateriaal kan bereiken. Vooral de verbinding tussen blad en spoelbak heeft veel te verduren van water.
Beton
Het beton waar aanrechtbladen van gemaakt zijn, is gepolijst tot een glad, hygiënisch oppervlak. Een aanrechtblad van beton is hard en krasbestendig maar niet bestand tegen vocht. Het blad kan lang meegaan, al kan er wel verkleuring optreden. Aflakken met een PU-lak beschermt het beton het best tegen intrekkend vuil en geeft het een mooie diepe glanzende uitstraling. U kunt het blad ook in de was of oxaanolie zetten, om een diepere, matte afwerking te krijgen.
Omdat een betonnen blad onderhoudsarm is, zeer lang meegaat en met relatief weinig productie-energie vraagt, is het waarschijnlijk het meest milieuvriendelijke materiaal voor aanrechtbladen. Ook een terazzo-aanrechtblad is van beton gemaakt. In het beton zijn dan kleine granietdeeltjes verwerkt. Na het uitharden wordt ook dit materiaal gepolijst, waardoor het uiterlijk van marmer of graniet ontstaat. Een variant hierop is verazzo, een kruising tussen beton waar gerecycled glas aan toegevoegd is en terrazzo.
Composiet
Composiet aanrechtbladen bestaan meestal uit gemalen graniet dat, met toevoeging van een kunsthars, onder hoge druk tot één plaat is geperst. Sommige bladen bevatten kwartskorrels, glas, zand of zelfs spiegeldeeltjes. Het materiaal is hard, krasvast en vochtbestendig. De productie kost echter veel energie en het materiaal is niet recyclebaar.
Hout
Houten werkbladen zijn vaak van gelamineerd hout gemaakt. Dit bestaat uit verlijmde stukken massief hout. Het productieproces is redelijk energie-intensief. Een houten blad is bovendien kras-, hitte- en vochtgevoelig, een voordeel is dat u beschadigingen gemakkelijk bij kunt werken. Houten aanrechtbladen hebben relatief veel onderhoud nodig, en moeten regelmatig een nieuwe lak, olie- of waslaag krijgen. Dat draagt bij aan milieubelasting.
Keramische tegels
Keramische tegels zijn milieubelastend vanwege de grote productie-energie tijdens het bakken ervan. Tegels van glasmozaïek en cementgebonden tegels vergen bij het productieproces minder energie. De levensduur is ook belangrijk en hangt voor een deel af van de hardheid en de vochtopname van de tegels. Tegels vergen meer onderhoud dan gladde bladen. Het voegwerk houdt namelijk makkelijker vuil vast.
Natuursteen
Graniet en marmer zijn populaire steensoorten voor werkbladen, maar de winning ervan kost veel energie en tast het landschap aan. Deze materialen zijn qua milieuoogpunt alleen aan te raden als het blad een lange levensduur zal hebben. Graniet is hard en zal zeer lang meegaan. Marmer is niet zo hard en relatief vocht- en krasgevoelig, bovendien vergt het redelijk wat onderhoud.
Roestvrijstaal
Een blad van roestvrij staal bestaat volledig uit staal, maar kan ook dienen als afdeklaag van een ander materiaal. Voor een keukenblad is een dunne laag metaal voldoende. Een stalen blad is praktisch omdat het onderhoudsvriendelijk, krasbestendig en hygiënisch is. De productie van roestvrijstaal is milieubelastend, maar het blad is vaak dun, zodat er weinig materiaal nodig is. Bij een lang en intensief gebruik is RVS een redelijk milieuvriendelijke keuze.
Glas
Glazen aanrechtbladen kunnen volledig uit glas bestaan of alleen een glazen toplaag hebben. Voor deze bladen geldt min of meer hetzelfde als bij bladen van roestvrij staal. Ze zijn krasbestendig en daardoor zeer hygiënisch. De productie van glas kost minder energie dan roestvrijstaal, maar er is meer materiaal nodig om een blad te maken.
Vocht en ventilatie
Ventileren in de keuken is belangrijk om verbrandingsgassen en kookluchtjes snel het huis uit te krijgen. Een afzuigkap boven de kookplaat is hiervoor de beste oplossing. Let er wel op dat u een afzuigkap niet zonder meer op ieder ventilatiekanaal kunt aansluiten. Soms kan dit helemaal niet, bijvoorbeeld bij een centraal mechanisch ventilatiesysteem. In andere gevallen moet u extra maatregelen nemen. Zie voor meer informatie: Vocht en ventilatie.
Naar boven