Keukenboiler en milieu
De productie en afvalverwerking van een keukenboiler leveren milieubelasting op, maar over de hele levensduur gemeten is dit een relatief kleine bijdrage. De meeste milieubelasting van een keukenboiler (ook wel miniboiler of close-in boiler genoemd) komt voort uit de elektriciteit die het toestel gebruikt.
Elektriciteit wordt namelijk gemaakt door gas (of kolen) te verbranden en de verbrandingswarmte om te zetten in elektriciteit. Dit is zeer inefficiënt: van alle verbrandingswarmte wordt slechts veertig procent omgezet in elektriciteit. Water opwarmen met (een ketel op) gas is milieuvriendelijker omdat hierbij een groter deel van de verbrandingswarmte gaat naar opwarming van het water.
De fossiele brandstoffen die nodig zijn om elektriciteit op te wekken, zijn beperkt voorradig. Ze leveren ook schadelijke gassen op, en het broeikasgas CO2 (dat versterkt de klimaatverandering).
Mogelijk toch milieuvriendelijker
In sommige gevallen kan de keukenboiler milieuvriendelijker uitpakken, dan water verwarmen met gas. Namelijk als de waterleiding van het warmwatertoestel naar de keukenkraan zeer lang is (meer dan 10 meter). Via de leiding gaat dan veel energie verloren. Want de leiding naar het warmwatertoestel is nog gevuld met warm water als u de kraan dicht draait. Tot het moment dat u weer warm water nodig heeft, koelt de leiding af. Dit is dus voor niets opgewarmt, en daarom te beschouwen als energieverspilling.
Waterbesparing?
Zonder keukenboiler moet u wellicht de kraan lang laten lopen voordat er warm water uit komt. Intussen stroom (koud) drinkwater ongebruikt naar het riool. Die verspilling (gemiddeld 5 m3 per jaar) is zonde, maar de milieubelasting die dit oplevert (door onnodige belasting van de rioolwaterzuivering), is relatief laag. De milieubelasting van het gebruik van een keukenboiler is veel hoger. Als u voornamelijk waterverspilling wilt voorkomen, dan is een keukenboiler geen goed idee. U doet er dan beter aan om het koude drinkwater op te vangen, en bijvoorbeeld te bewaren voor het zetten van koffie, of er de planten water mee te geven.
Goed installeren
Laat een erkend watertechnisch installateur het toestel installeren, zodat het optimaal functioneert en niet onnodig veel energie of water verbruikt. Vraag of de installateur kan werken met de informatiebladen Huishoudelijk watergebruik/ (warm)waterbesparing van de Vereniging van Nederlandse Installatiebedrijven.
Keukenboiler: meer CO2-uitstoot
De tabel laat zien dat het opwarmen van water met een elektrische keukenboiler meer CO2 oplevert dan met gas.
|
Soort boiler |
Energie nodig voor opwarmen water
(1000 liter, 40 graden) |
CO2-uitstoot |
Warmwater toestel op gas
(hoofdtoestel) |
7,89 m3 |
14 kg |
Elektrische keukenboiler
(max 20 liter)
|
38,07 kWh |
23,6 kg |
Elektrische hot-fill
boiler |
32,74 kWh |
20,3 kg |
Keukenboiler: (niet) doen?
Keukenboilers komen voor in diverse formaten maar ze hebben maximaal 20 liter inhoud. Omdat deze voortdurend wordt warmgehouden, beschikt u direct over warm water. Vraag u wel even af of dit een praktische energiezuinige oplossing is.
Als u langer dan dertig seconden moet wachten op warm water én de warmwaterleiding is korter dan tien meter, dan is het warmwatertoestel waarschijnlijk de oorzaak van het wachten. In dat geval is vervanging van de geiser of ketel mogelijk verstandig. Kijk voor meer informatie op Warm water toestellen, of raadpleeg een installateur.
Overweeg verplaatsing van warmwatertoestel
Moet u lang wachten en is er sprake van een lange warmwaterleiding (minstens tien meter)? Dan is verplaatsing van het warmwatertoestel (dichter naar de keuken) de beste remedie tegen lang wachten, en water- en energieverspilling. Idealiter lopen de warmwaterleidingen direct (zonder aftakkingen) van de ketel naar de keuken: ze zijn maximaal tien meter lang en hebben ze een doorsnede van 8 tot 13 millimeter (binnendiameter).
Als verplaatsing niet mogelijk is, dan kan een keukenboiler helpen (ook wel miniboiler, close-inboiler of plintboiler genoemd). Hiermee verbetert u het warmwatergemak in de keuken en bespaart u water. Als de warmwaterleiding naar het hoofdtoestel zeer lang is, bespaart u mogelijk ook energie ten opzichte van de oude situatie – mits u een tijdklok aansluit op de extra boiler.
Hot-fill boiler?
Naast de keukenboiler kan ook de hot-fill keukenboiler iets voor u zijn. Deze is vooral geschikt als u grotere hoeveelheden warm water gebruikt (zoals afwassen of het vullen van emmers warm water). De inhoud is hetzelfde als van een keukenboiler (20 liter), maar de hot-fill boiler krijgt warm water aangevoerd van het warmwatertoestel elders in huis. De hot-fill houdt het alleen op temperatuur met een elektrisch verwarmingselement.
Gebruikt u heel vaak kleine beetjes warm water? Dan is de hot-fill keukenboiler minder goed geschikt. De keukenboiler aansluiten op de koudwaterleiding werkt in dit geval energiezuiniger dan aansluiten als hot-fill.
Kosten keukenboiler
Hoewel u mogelijk energie bespaart met een keukenboiler, bespaart u waarschijnlijk geen kosten. Dat komt omdat elektriciteit duurder is dan gas. Voor het opwarmen van duizend liter water bent u voortaan netto meer geld kwijt.
|
Type boiler |
Aanschafkosten* |
Extra energiekosten / jaar** |
Miniboiler
elektrisch (max 20 liter) |
€ 383 |
€ 148 |
Hot-fill boiler
elektrisch |
€ 411 |
€ 127 |
* Inclusief btw en installatie.
** Bij gemiddeld waterverbruik en 0,22 euro per kWh (prijspeil 2010). Dit is een nettobedrag: de kostenbesparing die ontstaat doordat het hoofdtoestel minder water opwarmt, is al meegeteld.
Keukenboiler zuinig gebruiken
-
Gebruikt u maar een paar keer per dag een klein beetje warm water? Overweeg dan om de situatie onveranderd te laten. Een keukenboiler houdt het water namelijk constant op temperatuur en dat is niet voordelig als u af en toe en weinig warm water gebruikt.
-
Als u regelmatig warm water gebruikt, maar tijdens vaste perioden van de dag, monteer dan een timer of schakelklok.
-
De meeste boilers staan standaard op tachtig graden (of warmer) ingesteld. Maar 60 graden Celsius is voldoende, en bespaart energie. Ga niet lager dan zestig, om risico op Legionella te voorkomen.
-
Elektrische keukenboilers hebben meestal een aparte elektrische groep nodig, vanwege het hoge vermogen. Hot-fill keukenboilers hebben zo'n laag vermogen dat zelfs een aparte groep overbodig is.
Voorkom legionella
De legionellabacterie veroorzaakt een gevaarlijke vorm van longontsteking, beter bekend als de veteranenziekte. De ziekteverwekker komt onder andere in lage concentraties voor in leidingwater. U gaat de aanwas van Legionella tegen, als u boilers instelt op minimaal 60 graden Celsius. Verzeker u er ook van dat het water in de boiler vóór gebruik 20 minuten lang op 60 graden Celsius is geweest, of tien minuten minstens 70 graden. Zie voor meer maatregelen tegen Legionella: Water in huis.
Keurmerken en labels
Er zijn geen keukenboilerkeurmerken die letten op energiezuinigheid. U kunt wel andere keurmerken tegenkomen. Een verplicht keurmerk is CE: het betekent dat de keukenboiler voldoet aan de wettelijke minimumeisen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Daarnaast kunt u Kema keur tegenkomen, een niet-verplicht Nederlands keurmerk dat elektrische veiligheid garandeert. Op keukenboilers kan ook het Kiwa keurmerk staan. Dit heeft vooral betrekking op de (bouw)technische kwaliteiten.
EPC
Gaat u een keukenboiler plaatsen in het kader van nieuwbouw of ingrijpende woningrenovatie? Denk dan aan de zogeheten Energie Prestatie Coëfficient. De EPC geeft aan hoe energiezuinig een woning is ten opzichte van andere woningen (van dezelfde grootte). Een keukenboiler kan hierop invloed hebben, omdat het energiegebruik van de warmtapwaterinstallatie meeweegt in de EPC-berekening. U komt alleen in aanmerking voor een bouwvergunning, als de EPC 0,8 of lager is (Bouwbesluit).
De EPC is trouwens niet hetzelfde als het energielabel voor woningen, die is namelijk gebaseerd op een andere meetwaarde: de Energie Index. Kijk voor meer informatie op Warm water toestellen of Maatwerkadvies energiebesparing.
Meer informatie
-
Voor een erkend installateur of reparateur voor uw warmwatertoestel kunt u terecht bij de Vereniging van Nederlandse Installatiebedrijven (Uneto-VNI): www.uneto-vni.nl.
-
Meer informatie over KEMA-keur vindt u op Keurmerk elektrische apparaten. Kijk voor informatie over CE op Algemene keurmerken. Meer over KIWA staat op Keurmerk water.
-
Voor informatie over Legionella kunt u ook terecht bij Rijksoverheid, voorheen Postbus 51: www.rijksoverheid.nl / T (gratis) 0800 8051.
-
De Vereniging van Waterbedrijven in Nederland geeft informatie over de hardheid van water, de kwaliteit van het drinkwater en over Legionella: www.vewin.nl.
-
Op zoek naar een adviseur die een energielabel voor uw woning kan opstellen? Kijk op www.vrom.nl/energielabel.
Naar boven