Biologisch katoen
Voor kleding en textiel die zijn gemaakt van biologische natuurvezels zijn er twee keurmerken. Beide kennen geaccrediteerde controle, en dat betekent dat het betrouwbare keurmerken zijn.
Global Organic Textile Standard
De Global Organic Textile Standard (GOTS) is ontwikkeld om met biokatoen en andere biologisch geteelde vezels een ‘schoon’ kledingstuk te produceren. Deze wereldwijde standaard voorziet in gebruik van milieuvriendelijke chemicaliën, en waterzuivering bij de fabrieken. Kleding en textiel met dit keurmerk moeten voor minstens zeventig procent uit biologische vezels bestaan. Het percentage staat vermeld in het etiket.
Op kleding uit 2008 of eerder kan het oude logo staan: EKO sustainable textile.
Organic Exchange
Dit keurmerk gaat minder ver dan GOTS. De kleding moet voor minstens vijf procent uit biologische vezels bestaan, en ook hier staat het percentage in het etiket vermeld. Veel grote merken maken gebruik van dit keurmerk om een gedeelte biologische katoen bij te mengen.
Bij de teelt van biologische natuurvezels zijn synthetische gewasbeschermingsmiddelen voor gewas niet toegestaan, net zo min als genetisch gemodificeerde organismen en kunstmest. Overigens is voor de teelt van katoen heel veel water nodig; aan de herkomst van irrigatiewater voor biologisch vezelgewas stelt het EKO-keurmerk geen eisen.
Het is technisch mogelijk om alle natuurvezels (katoen, wol, zijde, vlas en hennep) biologisch te telen. Het meest voorkomende gewas is biologische katoen. De eisen voor deze teelt staan in de zogeheten EU-Richtlijn 2092/91. De EU-Richtlijn stelt geen eisen aan de verdere verwerking van de natuurvezel tot stof en kleding, maar dat doet het GOTS-keurmerk wel. Ook stelt de GOTS eisen op het gebied van arbeidsrechten bij de katoenteelt en de verwerking tot stof: dat gaat om zaken als minimumloon, een verbod op kinderarbeid en een veilige en hygiënische werkomgeving
Er is ook een keurmerk voor biologische voedingsmiddelen (EKO). Kijk op Keurmerk landbouw.
Meer informatie
Enkele grote merken en kledingketens verkopen (enkele) biologische katoenen kledingstukken of kleding die deels bestaat uit biologische katoen. U kunt kleding van biologische natuurvezels ook vinden in gespecialiseerde winkels, en op internet. Kijk voor de verkooppunten op:
IVN
IVN is een Duits keurmerk. De afkorting staat voor Internationaler Verband der Naturtextilwirtschaft. In Nederland komt het sporadisch voor op 'alternatieve' kleding. Het keurmerk houdt in dat kleding huid- en milieuvriendelijk is, en gemaakt van natuurlijke grondstoffen: wol, katoen, linnen, hennep en ramie. IVN werkt op basis van biologische teelt, lange levensduur van producten, en milieuvriendelijke productiemethoden. IVN stelt ook eisen op gebied van sociale aspecten.
De organisatie IVN is een samenwerkingsverband van producenten van natuurtextiel. De leden houden zich aan strenge kwaliteitscriteria, die gaan over het hele productieproces: van grondstof tot eindproduct. Dat wordt via geaccrediteerde controle nagegaan, wat IVN een betrouwbaar keurmerk maakt.
Meer informatie
Demeter
Demeter is het keurmerk van de biologisch-dynamische landbouw. Het keurmerk is genoemd naar de Griekse godin van de landbouw en komt voort uit de antroposofie, een levensbeschouwing die begin 20e eeuw is ontwikkeld door Rudolf Steiner. Antroposofen gaan uit van samenhang tussen plant, dier, bodem en kosmos. Kleding met het Demeter keurmerk hebben in Nederland ook het keurmerk voor biologische katoen. Zij voldoen dus aan de eisen van de biologische landbouw.
Het Demeter-keurmerk komt vooral voor op wollen kleding voor baby's en jonge kinderen. Zie voor verkoopadressen bij Meer informatie onder het keurmerk voor biologische katoen.
Ecolabel
Het Europees Ecolabel staat op kleding die aantoonbaar milieuvriendelijk is, vooral tijdens productie en gebruik. Elke materiaalsoort kan het Europees Ecolabel krijgen, met uitzondering van minerale vezels, glasvezels, metaalvezels, koolstofvezels en andere anorganische vezels.
Het Ecolabel bevordert hergebruik van vezels en stimuleert het gebruik van katoen afkomstig uit biologische landbouw. Daarnaast zijn er eisen op het vlak van watervervuiling, (giftige) hulpstoffen en chemicaliën, en gewasbeschermingsmiddelen. Het is een betrouwbaar keurmerk, want het kent geaccrediteerde controle.
Wist u dat u het Europees Ecolabel ook kunt tegenkomen op schoonmaakmiddelen, huishoudelijke apparaten, verven, vloertegels en matrassen? Lees verder op Milieukeurmerken.
Meer informatie
In Nederland zijn onder meer babykleding, dames- en werkkleding, tentstoffen en badstoffen te koop met het Europese Ecolabel.
-
Een grote winkelketen verkoopt de babykleding met Ecolabel; andere verkooppunten zijn alleen te achterhalen door de leveranciers te raadplegen. Die vindt u op www.eco-label.com/dutch/.
Ökotex Standard 100
Strikt genomen is het Ökotex Standard 100 keurmerk geen milieukeurmerk, maar een keurmerk dat garanties geeft op het gebied van gezondheid. Vanwege die invalshoek stelt Ökotex wel eisen op gebied van milieuschadelijke stoffen, zoals zware metalen, schadelijke kleurstoffen en gewasbeschermingsmiddelen.
Ökotex standard 100 staat op kleding, speelgoed van textiel en beddengoed dat is getest op stoffen die (mogelijk) schadelijk zijn voor de gezondheid. Het gaat dan vooral om allergische reacties. De eisen voor babytextiel zijn het strengst.
Ökotex is een betrouwbaar keurmerk, aangezien het geaccrediteerde controle kent. Op het label staat vermeld welk instituut het product heeft getest voor toekenning van het keurmerk. Deze instituten controleren iedere chemische stof die (volgens de laatste inzichten) schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid, in concentraties die in kleding kunnen voorkomen. Dat kunnen onder meer kankerverwekkende stoffen zijn, zoals formaldehyde (gebruikt als anti-kreukmiddel).
Eigenaar van het keurmerk is de International ÖkoTex Association. Deze vereniging bestaat uit veertien onderzoeks- en testinstituten op het gebied van textiel in Europa en Japan.
Meer informatie
-
Ökotex heeft een website in onder meer Duits en Engels, met daarop uitgebreide informatie: www.oeko-tex.com.
Fair Trade/ Max Havelaar
Max Havelaar staat voor eerlijke handel in katoen. De eisen van Max Havelaar voor eerlijke handel in katoen zijn tevens pijlers onder duurzame ontwikkeling: een gegarandeerde prijs, correcte arbeidsomstandigheden en zorg voor milieu. Eerlijk katoen is momenteel afkomstig uit Mali, Senegal, Kameroen en Burkina Faso. Er zijn geen eisen voor de arbeidsomstandigheden in de naaiateliers waar de katoen verwerkt wordt.
De wijze waarop katoen in Afrika wordt gekweekt voor Max Havelaar heeft een beperkte impact op het milieu, in vergelijking met de intensieve teelt in China of de Verenigde Staten. Net als andere Max Havelaar landbouwproducten (cacao, banaan, koffie enzovoort) moet ook de katoenteelt aan een aantal milieueisen voldoen. Kijk ook eens op Keurmerk tropische producten.
Kleding met het Max Havelaar keurmerk is in Nederland te koop in enkele winkelketens of via internet. In België en Frankrijk vindt u sokken, handdoeken, beddengoed, T-shirts en ondergoed van katoen in Fair Trade winkels en wereldwinkels.
Meer informatie
Beeldmerk voor katoen en wol
Katoenmerk
Dit label geeft alleen aan van welk materiaal het kledingstuk is gemaakt. Het is een informatielogo dat het gehalte aan katoen aangeeft, en geen geen keurmerk: er vindt geen onafhankelijke controle plaats. Op het logo staat vaak de tekst 'Puur katoen'. Een Amerikaanse organisatie voor katoenpromotie (Cottoninc) is de eigenaar van het beeldmerk. Hoe het beheer is geregeld, is niet bekend.
Wolmerk
Het wolmerk is een internationaal keurmerk. Het geeft aan dat een kledingstuk of deken uit wol bestaat, en dat het product aan bepaalde kwaliteitscriteria voldoet wat betreft vezelsterkte, krimpeigenschappen en het pillen van het materiaal. Het keurmerk zegt niets over milieuaspecten van de schapenhouderij, en ook niets over de behandeling van de dieren. Het keurmerk kent ook geen onafhankelijke controle.
Woolmark Company is eigenaar van het logo Wolmerk. Hoe de controle van het beeldmerk is geregeld, is niet bekend.
-
Kijk voor uitgebreide informatie op de website van het Wolmerk: www.woolmark.com.
Naar boven