Milieuvriendelijk matras kiezen
Er zijn geen onderzoeken bekend die de milieubelasting van verschillende materialen van matrassen met elkaar vergelijken. Daarom kan Milieu Centraal niet aangeven welk soort matras uit oogpunt van milieu de beste keuze is. Algemeen geldt wel: hoe langer een matras meegaat, des te milieuvriendelijker.
U kunt ook letten op keurmerken; die komen voor op verschillende soorten matrassen. Milieukeurmerken stellen eisen aan de productie en/of de materialen van het matras, en zijn gericht op vermindering van milieubelasting.
Global organic textile standard / Eko-keurmerk
Er zijn matrassen verkrijgbaar met het keurmerk Global Organic Textile Standard (voorheen het EKO-keurmerk voor textiel). Het katoen in de bekleding (de tijk) van deze matrassen is geteeld zonder (synthetische) meststoffen en bestrijdingsmiddelen. Dat betekent milieuwinst. Het keurmerk zegt echter niets over de niet-katoenonderdelen van het matras. Meer over het katoenkeurmerk op Keurmerk kleding.
Europees Ecolabel
Matrassen met het Europees Ecolabel hebben een hoge kwaliteit: ze zijn streng getest op elasticiteit en stevigheid. Ook voor het textiel gelden kwaliteitseisen. De eisen op het gebied van milieu gaan vooral over de beperking van giftige stoffen in de matrassen, zoals verfsoorten en brandvertragers.
Beddengoed met het Europees Ecolabel bevat geen of nauwelijks allergenen. Water- en luchtvervuiling is tijdens de fabricatie strikt beperkt, en er is op gelet dat er in het beddengoed geen resten van stoffen zitten, die gevaarlijk zijn voor gezondheid en milieu. Meer over het Ecolabel staat op Milieukeurmerken.
Eco?
In de winkel kunt u eco-matrassen tegenkomen. Die naam is te danken aan de natuurlijke materialen waarvan het matras is gemaakt, zoals natuurrubber of natuurlijke vezels (wol, sisal, kokos of paardenhaar). Dit zegt niets over milieubelasting: ook natuurlijke grondstoffen kosten namelijk energie om te verwerken tot matras, zij het wel iets minder.
Waterbed: hoge milieubelasting
Waterbedden belasten het milieu veel meer dan de andere matrassen. Dat komt doordat de verwarming van het water veel elektriciteit nodig heeft: elektriciteitsproductie draagt bij aan het versterkte broeikaseffect.
In een tweepersoons hardside waterbed (het matras ligt dan in een stevig ledikant) gaat 800 liter water. Het kost 1.200 kWh per jaar (oftewel 264 euro, prijspeil 2010) om dit op temperatuur te houden. Een softside waterbed bevat minder water (600 liter), omdat de buitenkant van het matras uit schuimrubber bestaat. Verwarming van zo’n waterbed voor twee personen kost 320 kWh per jaar (70 euro). Ter vergelijk: het gemiddeld jaarverbruik van huishoudens is 3.500 kWh.
Verschil in schuimrubber
Van de matrassen gevuld met schuimrubber (van polyether of polyurethaan), pakt het matras met zogeheten koudschuim (ook wel ‘HR-schuim’) beter uit voor het milieu. Het kost namelijk wat minder energie om het te maken en het gaat bovendien vaak langer mee.
Als op het etiket van een schuimrubbermatras ‘natuurrubber’ staat, dan is 40 tot 85 procent van de grondstof natuurrubber (ook wel natuurlatex genoemd). De rest is synthetisch. Natuurrubber is niet milieuvriendelijker dan synthetische rubber. Het is weliswaar hernieuwbaar, en heeft weinig energie nodig tijdens de productie. Maar om natuurlatex veerkrachtig te maken, is vulkanisatie nodig met zwavel en dat brengt veel milieubelasting met zich mee. Voor rubberplantages worden bovendien stukken tropisch regenwoud gekapt.
Lange levensduur beter voor milieu
Hoe langer een matras meegaat, des te beter voor het milieu. Lange levensduur is ook een teken van hoge kwaliteit, dus ook uw nachtrust is hierbij gebaat. Goede matrassen gaan zeker tien jaar mee, maar de variatie op de matrassenmarkt is groot. Verschillende soorten matrassen hebben een verschillende levensduur:
-
Een binnenveringsmatras (waaronder ook het boxspringbed) gaat het langst mee, mits u een matras koopt met zoveel mogelijk kleine veren per vierkante meter.
-
Ook op matrassen van schuimrubber kunt u lang slapen, mits u let op hoge dichtheid en grote veerkracht. Er zijn drie soorten: kies bij een polyethermatras voor een hoog soortelijk gewicht (SG), bij een traagschuimmatras voor hoge dichtheid (KG) en bij een koudschuimmatras voor een hoge veerkracht (HR-waarde).
U test het best!
Probeer het matras altijd uit, voordat u het aanschaft, want er is grote variatie in hardheid van matrassen. Wat u prettig vindt en wat goed past bij uw lichaam, kunt u alleen zelf vaststellen. Houd er rekening mee dat vooral schuimrubber na enige tijd zachter wordt. De hardheid daalt in circa zes maanden met vijftien tot twintig procent.
Kwaliteitskeurmerken: QUL-keurmerk en Ökotex-100
QUL-keurmerk is een certificaat voor kwaliteit, het zegt niets over milieubelasting. QUL garandeert dat de kern van een matras voor minstens 95 procent bestaat uit natuurlatex. In Nederland komt dit keurmerk voor op enkele matrasmerken. Op matrassen van natuurlijke materialen, zoals paardenhaar, katoen, wol, vlas en kameelwol kan het keurmerk Öko-tex 100 staan. Dan voldoet het natuurlijke materiaal aan strenge eisen op het gebied van chemische middelen. Lees meer op Keurmerk kleding.
Onderhoud
Met een beetje aandacht voor uw matras, benut u de lange levensduur volledig:
-
Keer het matras (zo mogelijk) regelmatig om, bijvoorbeeld eens per maand.
-
Bescherm het matras tegen slijten: leg een matrasdek op de matrasdrager, en gebruik een molton hoeslaken.
-
Laat het matras goed luchten.
Meer informatie
- Meer informatie over textiel en milieu vindt u op Kleding.
- Stichting Kwaliteitsmatrassen geeft informatie over matrassoorten en tips bij het uitzoeken van een geschikt matras: www.kwaliteitsmatrassen.nl/.
Naar boven