School en zorginstelling weg van de (snel)weg
Onder bepaalde voorwaarden staat de Wet Luchtvervuiling het toe om te bouwen op plaatsen waar luchtvervuiling de norm (bijna) overschrijdt. Om te voorkomen dat zorg- en onderwijsgebouwen (zoals scholen, crèches, verzorgingstehuizen) worden neergezet langs zulke drukke wegen, ontwikkelt de minister van Ruimte en Milieu (begin 2008) aanvullende regels. Daarin komt te staan dat onderkomens voor gevoelige groepen, zoals kinderen en ouderen, minstens honderd meter van een snelweg en minstens vijftig meter van een provinciale weg moeten worden gebouwd.
'Niet ver genoeg'
De GGD en Milieudefensie vinden dat echter onvoldoende. Zij vinden dat de afstand minimaal driehonderd meter moet zijn, ook als op kortere afstand geen normen voor luchtvervuliing worden overschreden. Deze afstand tussen gebouw en verkeersader zou volgens de GGD en Milieudefensie ook moeten gelden voor drukke stadswegen. De minister heeft de Gezondheidsraad gevraagd om advies. Dat komt waarschjinlijk eind april 2008.
Discussie over fijn stof
Fijn stof is niet met het blote oog te zien. Het is de verzamelnaam voor alle deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan tien micrometer (1 micrometer is éénduizendste millimeter). In Engels heet deze verzameling de Particulate Matter 10 oftewel PM10.
Hoeveel PM2,5 is teveel?
Maar de boosdoeners voor onze gezondheid zijn waarschijnlijk vooral de nog kleinere deeltjes: fijn stof kleiner dan 2,5 micrometer (PM2,5). De Wereld Gezondheids Organisatie WHO wil daarom PM2,5 gaan meten en de maximaal toegestane concentratie vastleggen op tien microgram per m3. Dat betekent dat het gewicht van alle PM2,5-deeltjes in een kubieke meter lucht, niet groter mag zijn dan 10 microgram (1 microgram is éénduizendste gram). Die norm vindt de Europese Commissie te streng: de EU heeft een Europese Richtlijn in voorbereiding die tot 25 microgram PM2,5 toestaat per kubieke meter.
Wetenschappers en milieu- en belangenorganisaties (zoals Stichting Natuur en Milieu en het Astmafonds) hebben hierop kritiek. Zij vinden dat onderzoek heeft bewezen dat 25 microgram te hoog is. Ze pleiten voor een strengere (dus lagere) norm. De organisaties wijzen er ook op dat een norm van 25 microgram per m3 niet bepaald stimuleert tot maatregelen tegen de uitstoot - de concentratie van PM2,5 ligt namelijk in veel landen al onder dan 25 microgram per m3.
Natuurlijkestof meetellen?
De Nederlandse Wet Luchtkwaliteit staat het toe dat 'natuurlijk' stof wordt afgetrokken van gemeten of berekende waarden van fijn stof, bij toetsing aan de norm. Oorspronkelijk was dit bedoeld om te corrigeren voor incidenteel optredende hoge concentraties, zoals na zandstormen. Maar tegenwoordig is deze aftrek van natuurlijk stof altijd toegestaan, om de standaard achtergrondconcentraties van natuurlijk stof te compenseren.
Wetenschappers hebben kritiek op deze gang van zaken. Zo wordt namelijk de norm kunstmatig omhoog getrokken: als je natuurlijk stof aftrekt van het totaal (in Nederland gaat het vooral om zeezout), blijft er meer ‘ruimte’ over voor andere, schadelijke stoffen. Het resultaat is een hogere concentratie schadelijke stoffen (zoals roet). Daar komt bij dat niet zeker is dat natuurlijk fijn stof onschadelijk is.
Maatregelen autoverkeer
'Invoering milieuzones te traag'
Milieuorganisaties vinden dat de invoering van de regels die vrachtverkeer tegengaan in de binnensteden, te langzaam gaat. Pas vanaf 2010 zijn vrachtwagens die de steden in willen, verplicht om te voldoen aan de zogeheten Euro-4-norm. Dat is de norm voor de minst vervuilende vrachtauto's. Deze vrachtauto's zijn sinds 2005 al goed verkrijgbaar. De meer vervuilende vrachtauto's (met Euro-3-norm) mogen nog tot 2013 in de steden rijden, zolang ze jonger zjin dan acht jaar.
Milieuorganisaties vinden dat de overheid hiermee de afschrijvingstermijnen van vrachtwagens boven de gezondheid van mensen stelt - en dat vinden zij een kwalijke zaak.
Retrofit-filters toch niet schadelijk
Begin 2007 werd vermoed dat zogeheten retrofit-roetfilters schadelijk zijn voor de gezondheid. Dit type filter wordt in bestaande voertuigen ingebouwd. Gevreesd werd dat het retrofit-roetfilter geen schadelijke stoffen afvangt, maar er juist meer van doorlaat dan een auto zonder filter. Maar dat blijkt niet juist. TNO-onderzoek heeft bewezen dat de retrofit-roetfilters de uitstoot van schadelijke stoffen, zoals kankerverwekkende stoffen en fijn stof, juist wel verlagen.
Naar boven