Toestellen op een rij

Maatwerkadvies energiebesparing

Oudere huizen zijn soms slecht geïsoleerd. Daarin stookt u voor de buitenlucht, en dat is geen goedkope hobby. Vraag daarom een Maatwerkadvies energiebesparing aan. Een adviseur stelt dan vast wat u kunt doen om uw huis te isoleren en zo veel geld te besparen.

Welk type toestel voor warm water voor u geschikt is, hangt af van uw situatie. Gaat u voor de praktische kleine geiser, of toch liever een veilige en efficiënte HR-ketel?

De keuze in warmwatertoestellen is groot. Daarom vindt u hier de mogelijkheden op een rij. Sommige toestellen werken alleen op gas, zoals geisers of combiketels. Bij boilers kunt u kiezen tussen gas of elektriciteit. Daarnaast zijn er systemen die duurzame energie gebruiken, zoals zonneboilers en warmtepompen. Maar u kunt ook letten op de warmwatervoorraad: doorstroomtoestellen verwarmen het water op moment dat u het vraagt. Voorraadtoestellen houden voortdurend water voor u op temperatuur. Elk toestel heeft praktische voor- en nadelen voor uw situatie, met betrekking tot comfort, energieverbruik en aanschafkosten. Lees en vergelijk, en bepaal zo uw eigen keuze.

Geiser

De geiser is een los toestel, of zit ingebouwd in een CV-combiketel voor warm water en huisverwarming. Geisers zijn zogeheten doorstroomtoestellen. Ze verwarmen water tijdens gebruik, als het water door het toestel stroomt. Geisers verbranden daarvoor gas. Kleine geisers zijn geschikt voor de keuken, grotere geisers of combiketels ook voor douche en bad.

Alle geisers hebben minimaal een keer per jaar onderhoud nodig. Dit voorkomt niet alleen dat u ineens zonder warm water zit, maar beperkt ook het risico op het vrijkomen van schadelijke gassen. Slecht onderhoud en vervuiling kunnen namelijk onvolledige verbranding veroorzaken, waarbij die gassen ontstaan.

Verschillende type gastoestellen leveren een verschillende hoeveelheid warm water per minuut. Dat kunt u zien aan de aanduiding CW (comfort warm water), waarde 1 tot 6. De hoogste waarde kan tot 12,5 liter warm water per minuut leveren, aan meerdere tappunten tegelijk. Kijk in de tabel op Warm water toestellen om te zien welke comfortwaarde voor u geschikt is.

SV staat op gastoestellen met een relatief schone verbranding. Die stoten weinig luchtvervuilende stoffen uit zoals stikstofoxiden (NOx).

Voordelen

• Het voordeel van een geiser is dat die een onbeperkte hoeveelheid warm water kan leveren. Meestal zijn geisers ook goedkoper in aanschaf en gebruik, dan boilers.

Nadelen

• Het nadeel van geisers is dat ze per minuut meestal minder warm water kunnen leveren dan een voorraadtoestel.
• Geisers kunnen ook vaak niet op twee punten tegelijk leveren.
• Geisers hebben een zogeheten tapdrempel: er moet een minimumhoeveelheid warm water per minuut getapt worden, anders slaat het toestel niet aan en geeft het koud water. De drempel ligt bij de meeste geisers tussen één en drie liter per minuut. Met een drempel lager dan 1,6 liter per minuut zijn er geen problemen met waterbesparende voorzieningen zoals zuinige douchekoppen. Toestellen met Gaskeur CW hebben een lage tapdrempel.
• Geisers en combiketels hebben luchtkanalen nodig voor de aan- en afvoer van verbrandingslucht en -gassen. Daarom kunt u ze niet zomaar overal plaatsen.

Boiler

Een boiler is een zogeheten voorraadtoestel. Het kan een los toestel zijn, of een combitoestel voor verwarming én warm water (de combiketel of combiwarmtepomp). Het apparaat houdt een voorraad water op constante temperatuur, in een goed geïsoleerd vat. Het formaat van het vat kan variëren. De verwarming vindt plaats door gasverbranding of met een verwarmingselement op elektriciteit. Verschillende soorten boilers komen hieronder aanbod.

• Voordeel van een boiler is dat die snel warm water levert, met een constante temperatuur. Grote boilers kunnen bovendien aan meerdere kranen tegelijk warm water leveren.
• Kleine boilers hebben als voordeel dat ze makkelijk te plaatsen zijn.
• Nadeel van boilers is dat de voorraad warm water energie kost om op temperatuur te houden. Dit zorgt ervoor dat boilers gemiddeld meer energie verbruiken dan geisers. Als het vat helemaal leeg raakt, duurt het ook even totdat er weer voldoende warm water is.

Tips

• Bespaar energie(kosten) en laat een elektrische boiler laten werken op nachtstroom; gebruik daarvoor een tijdklok.
• Plaats de toestellen altijd zo dicht mogelijk bij de keuken en badkamer. Dat geeft sneller warm water en het bespaart energie. Zo voorkomt u ook dat een tweede toestel voor warm water in de keuken nodig is. Elektrische boilers, ook met een groot vat (vanaf 70 liter), kunnen in de badkamer zelf geplaatst worden.
• Elektrische warmtepompboilers en combiwarmtepompen moeten in een afgesloten ruimte staan, vanwege het geluid van de pomp.

Gas of elektra?

Elektrische boilers zonder warmtepomp hebben een laag rendement (30 procent). Daardoor gebruiken ze meer energie dan geisers en combiketels op gas. De gebruikskosten van grote elektrische boilers zijn daarom hoog, zeker op dagstroom. Een elektrische warmtepompboiler of combiwarmtepomp is een energiezuinige keuze.

Voordeel van elektrische toestellen is dat ze bruikbaar zijn in huizen zonder gasaansluiting. Bovendien hebben ze geen aan- en afvoer nodig voor verbrandingsgassen. Daarmee valt het gezondheidsrisico weg dat aan de gassen verbonden is.

Gasgestookte boilers warmen het water sneller op dan elektrische boilers, maar het rendement is laag. Vanwege hun gewicht en grootte plaatst de installateur ze meestal op zolder, of in een ruime ingebouwde kast.

Douche-WTW

In combinatie met een douche-WTW, een installatie die warmte uit douchewater terugwint, kunt 40 procent besparen op gas of elektriciteit. Zie voor meer informatie over het douche-warmteterugwinsysteem Douche en bad.

Zonneboiler

Een zonnecollector op het dak haalt warmte uit zonlicht en warmt daarmee kraanwater op in de zonneboiler. Die is meestal gekoppeld aan een combiketel, of andere installatie. Als er te weinig zon is, verwarmt de installatie (of een verwarmingselement) het water na. Combiketels die hiervoor geschikt zijn, kunt u herkennen aan de aanduiding Gaskeur NZ (voor Naverwarming Zonneboiler).

Er zijn vier soorten zonneboilers, drie daarvan leveren alleen warm water. Het vierde type kan ook het huis verwarmen. Een zonneboiler met naverwarming door een toestel op gas heeft het hoogste rendement. Het is het meest energiezuinig en belast het milieu het minst. Lees meer op Zonneboilercombi en Zonneboiler. Of kijk op Keurmerk duurzame energie voor informatie over het Zonnekeur.

Een gemiddeld huishouden kan met een zonneboiler zo'n 175 m3 aardgas (95 euro, prijspeil 2010) besparen, in vergelijking met een gewone combiketel (zie onder). De kosten voor een zonneboiler liggen tussen 2.000 en 3.400 euro, inclusief BTW en installatiekosten. Dit bedrag komt bovenop de kosten voor een combiketel.

Warmtepomp

Een warmtepomp gebruikt warmte uit de bodem of lucht om water in een voorraadvat op te warmen, meestal met hulp van een elektrische pomp.

Er zijn drie typen warmtepomptoestellen: een elektrische warmtepompboiler (voor warm water), een elektrische combiwarmtepomp en de Ultra Hoog Rendement (UHR) Combiketel. De laatste twee leveren warm water én verwarming de woning. De UHR-combiketel gebruikt naast omgevingswarmte en elektriciteit ook aardgas voor naverwarming.

Als er in huis een mechanisch ventilatiesysteem zit dat ook warmte uit de lucht terugwint, dan is een UHR-combiketel of warmtepompboiler niet mogelijk. Er ontstaat dan namelijk 'concurrentie' tussen beide installaties om de warmte uit de lucht. Gecombineerd met 'gewone' mechanische ventilatie (zonder warmteterugwinning) is een warmtepompboiler wel mogelijk. Zie voor meer informatie Warmtepompen, en Keurmerken duurzame energie. Ketels die met een warmtepomp zijn te combineren, hebben de aanduiding Gaskeur NZ.

Kosten & subsidie

Installatie van een warmtepomp is prijzig en daarom vooral aan te bevelen bij nieuwbouw of renovatie. De voorgenomen subsidie brengt daar waarschijnlijk verandering in. De jaarlijkse besparing op verwarming is ongeveer 150 kubieke meter gas (of 81 euro, prijspeil 2010) in vergelijking met een HR-combiketel. Die besparing loopt op als het oude toestel een lager rendement heeft of op elektriciteit werkt.

Combiketel

Combiketels werken op gas en verwarmen naast tapwater ook het water voor de centrale verwarming. Er zijn twee typen, een doorstroom- en een voorraadtoestel. Het eerste verwarmt het tapwater terwijl de kraan loopt (zoals een geiser), het tweede houdt in een voorraadvat water op temperatuur(zoals een boiler). De voor- en nadelen zijn dezelfde als bij gewone geisers en boilers. De meeste combiketels zijn geschikt voor spaardouches.

Tip

• Overweegt u om uw CV-ketel te vervangen? Twijfelt u of de aanschaf van een combitoestel voor u voordelig uitpakt? Laat gratis een advies op maat opstellen door de Verwarmingswijzer.

Rendement en comfort

Combiketels zijn onder te verdelen in drie groepen, afhankelijk van het rendement: conventioneel, verbeterd rendement (Gaskeur VR)- en hoog rendement (Gaskeur HR)-combiketels. Ketels met een hoog rendement zetten gas voor verwarming efficiënter om in nuttige warmte en zijn dus zuiniger. Dat scheelt voor een gemiddeld huishouden ruim 300 kubieke meter per jaar (162 euro, prijspeil 2010), in vergelijking met een conventionele ketel.

Voor de meeste HR-ketels is een condensafvoer nodig en ze hebben een speciale verbrandingsgasafvoer nodig. De hogere aanschafprijs wordt binnen enkele jaren terugverdiend door het lagere verbruik.

Toestellen met een Gaskeur CW zijn getest op comfort en leveren allemaal snel warm water. De CW-waarde (tussen 1 en 6) geeft aan hoeveel warmwater een systeem kan leveren en op hoeveel plaatsen tegelijk. CW 1 levert een beperkte hoeveelheid, gelijktijdig tappen is niet mogelijk. Bij CW 6 levert het toestel voldoende warm water voor de keuken, douche en bad en is gelijktijdig tappen mogelijk.

Collectieve systemen

Bij collectieve systemen zoals in flatgebouwen, kunt u alleen besparen door zuinig te zijn met (warm) water.

 

Voorkom Legionella

Let goed op risico voor Legionella: deze bacterie is verantwoordelijk voor een bepaald soort longontsteking (de veteranenziekte) en doet het goed in waterleidingen met een temperatuur tussen twintig en 55 graden Celsius.

Neem contact op met de woningbouwcorporatie als uw waterleidingen in de meterkast zorgen voor warmte-ontwikkeling daar. Mogelijk verwarmt de warmwaterleiding dan de koudwaterleiding, waardoor de bacterie kan toenemen. Isolatie van beide buizen is in dat geval de beste oplossing.

Prijs aanschaf en gebruik

De tabel geeft een schatting van de aanschafkosten per toestel, en kosten voor gemiddeld huishoudelijk gebruik. Bij de keukengeiser is uitgegaan van een lager warmwatergebruik dan gemiddeld, vanwege de lage capaciteit van dit toestel.

*Voor de gasprijs geldt 0,54 euro per m3, voor elektriciteit 0,22 euro per kWh (prijspeil 2010).
** De kosten van een grote elektrische boiler op nachtstroom zijn ongeveer tien procent lager
*** Dit is de hoeveelheid gas die nodig is om deze elektriciteit op te wekken; zo is energieverbruik van ketels op gas en elektriciteit beter te vergelijken.
**** Eventuele subsidie niet meegerekend. Zie subsidieregeling Duurzame warmte.
 

Meer informatie

• Oude toestellen voor warm water kunt u inleveren bij de leverancier die het nieuwe toestel plaatst, of de gemeentelijke reinigingsdienst. Zie ook www.nvmp.nl.
• Zie voor erkende en ervaren installateurs www.uneto-vni.nl.
• De stichting Energie Prestatie Keur heeft een lijst met fabrikanten van apparaten met Gaskeur HR-ww en warmtepompen met Warmtepompkeur. Zie www.epk.nl onder Keurlabels/ toesteloverzicht.

Naar boven

Algemener

• Warmwatertoestellen

Zie ook

• Keukenboiler
• Keurmerk gastoestellen
• Zonneboiler