De bewoners, huisdieren en planten in huis produceren dagelijks ongeveer tien liter vocht. Dat komt door de waterdamp die vrijkomt bij alle activiteiten waarbij water betrokken is, zoals douchen, afwassen en het drogen van de was. Ook raakt de lucht vervuild door kookluchtjes en rook.
Er zijn vele mogelijkheden om vochtige en vervuilde lucht in huis te voorkomen. Ze variëren van eenvoudige aanpassingen tot hele verbouwingen van het huis.
Ventilatie voert die vochtige en vervuilde lucht af, maar hiervoor moet wel verse lucht in de plaats komen. Gebeurt dit niet, dan wordt de binnenlucht ongezond en ontstaan vochtproblemen, zoals schimmelvorming.
Webvideo ventilatie
Deze webvideo laat u zien waarom ventileren zo belangrijk is.
Video ventilatie
Daarom ventileren
Gezondheid
Ventilatie kost energie, maar is geen energieverspilling. Ventileren verlaagt het vochtgehalte en verhoogt het comfort van uw woning. Een te vochtig huis is niet alleen kil en muf, maar ook ongezond. De ideale luchtvochtigheid ligt tussen veertig en zestig procent. Het is echt te vochtig in huis als de vochtmeter (hygrometer) meer dan zeventig procent aangeeft.
Bewoners van vochtige huizen hebben vaker luchtwegklachten, dan bewoners van huizen waar zich geen vochtproblemen voordoen. Die klachten komen waarschijnlijk door zogeheten allergenen, zoals schimmels en mijten, die goed gedijen in vochtige omstandigheden.
Voor mensen met gevoelige luchtwegen of luchtwegaandoeningen, is ventileren van extra groot belang. Zo'n drie procent van de bevolking reageert allergisch op schimmels. Overgevoeligheid voor de huisstofmijt bestaat bij tien tot vijftien procent. Allergie is erfelijk, maar ontwikkelt zich pas bij contact met de boosdoeners zoals mijten.
Een tekort aan ventilatie zorgt ook voor meer opeenhoping van schadelijke stoffen. Veel kinderen en volwassenen zijn daar overgevoelig voor. Klachten zijn bijvoorbeeld vermoeidheid, hoofdpijn en luchtwegirritaties. Een aantal ongewenste stoffen, bijvoorbeeld formaldehyde uit plaatmaterialen, komt in hogere mate vrij in vochtige omstandigheden.
Op de begane grond kan teveel (mechanische) luchtafvoer zorgen voor luchtaanzuiging vanuit de kruipruimte, bij gebrek aan aanvoer van buitenlucht. Daardoor trekt ook radongas naar de woonvertrekken, en dat kan (bij hoge concentraties) kankerverwekkend zijn. Lees meer hierover op Radongas in huis.
Vochtschade voorkomen
Niet ventileren leidt niet alleen tot gezondheidsklachten, maar ook tot vochtschade in huis. Vochtplekken op de muur bijvoorbeeld, langdurig beslagen ramen, maar ook houtrot in vloeren, balken en kozijnen. Preventie is goedkoper dan achteraf behandelen. Schimmelwerende middelen zijn duur en bestrijden alleen tijdelijk de symptomen.
- Ventileer verstandig. Elk vertrek heeft ventilatorraampjes en -roosters nodig; deze kosten minder dan vijftien euro.
- Leg eventueel moderne ventilatiesysteem aan.
- Overweeg een ventilatierooster als een raam vervangen moet worden. De bouwmarkt verkoopt ook elektrische inbouwventilatoren (kosten: tien tot zeventig euro).
- Voorkom onnodig energieverlies door goede woningisolatie.
Vochtvreter en condensor
Er zijn elektrische apparaten op de markt die de luchtvochtigheid verlagen, zogeheten condensors. Daarnaast zijn er vochtabsorberende zouten of gels te koop, ook wel vochtvreters genoemd. Deze middelen werken alleen in kleine, ongeventileerde ruimten. De elektrische condensors verbruiken veel energie en voor de zouten geldt dat de werkingsduur erg kort is. Beide methodes blijken weinig effectief.
Dit kunt u doen
Er zijn vele mogelijkheden om vochtige en vervuilde lucht in huis te voorkomen. Ze variëren van eenvoudige aanpassingen tot hele verbouwingen van het huis.
Waterdamp beperken
- Ventileer constant, door bijvoorbeeld een klepraampje open te laten. Plaats eventueel een anti-inbraakstang, zodat het raam dag en nacht open kan blijven.
- Maak na het schoonmaken alles goed droog. Gebruik bijvoorbeeld een trekker na het dweilen van vloeren, en na het douchen.
- Kook met de deksels op de pannen; dat bespaart bovendien energie.
- Als het mooi weer is, kunt u de was buiten drogen. Dit bespaart ook veel energie.
Continu ventileren, regelmatig luchten
Door constant te ventileren en dagelijks te luchten behoudt u een gezonde en droge lucht binnenshuis. Ventileren en luchten is trouwens niet hetzelfde.
Ventileren betekent frisse lucht aanvoeren én afvoeren, 24 uur per dag. Toen woningen nog niet zo goed geïsoleerd en kierdicht waren, ontstond vanzelf ventilatie door de vele kieren. Maar in moderne, kierdichte woningen is actieve ventilatie noodzakelijk. Wat de beste manier is, hangt af van de woning en het ventilatiesysteem in de woning. De eenvoudigste manier is continu een raam op een kier, of ventilatieroosters helemaal open te houden.
Luchten gebeurt door de ramen en deuren tegen elkaar open te zetten. Het is aan te raden om dit een kwartiertje per dag te doen. Zet de thermostaat dan laag, anders slaat de verwarming onnodig aan. Ook in het voor- en najaar, als het buiten vochtig is en de verwarming niet veel aanstaat, is luchten toch heel belangrijk. Het is echter geen vervanging voor ventileren. Want het effect van grondig luchten is binnen enkele uren weer weg.
Op sommige momenten is extra ventilatie of grondig luchten nodig:
- Bij het koken: gebruik een afzuigkap of zet een raampje open. Laat dit tot minimaal een kwartier na het koken open staan.
- Tijdens een feestje: als er veel mensen in huis zijn, bijvoorbeeld bij een feestje.
- Bij het douchen: zet eventuele ventilatie op de hoogste stand zodat het vocht snel wordt afgevoerd. Laat de ventilatie tot 20 minuten na afloop aan.
- Als er was droogt: wanneer wasgoed binnenshuis droogt, hang deze dan in een goed geventileerde ruimte.
- Bij gebruik van een condenswasdroger: wegens de afgevoerde lucht is hierbij extra ventilatie nodig.
Woning verbeteren
U kunt aan een aantal verbeteringen denken die vocht in huis beperken:
Meer tips
- Kies in vochtige ruimtes voor materialen die schimmelvorming voorkomen (zoals tegels op de wanden in plaats van latexverf).
- Controleer bij het isoleren (ook bij enkel het dichten van kieren) of het huis goed regelbare ventilatiemogelijkheden heeft
- Ventileer ook bij vochtig weer; buitenlucht is over het algemeen schoner en droger, ook als het buiten vochtig is.
- Huizen met een mechanisch ventilatiesysteem kunnen voordeel doen meteen gelijkstroomventilator met warmtewisselaar. Die wint warmte terug uit weggevoerde lucht, en gebruikt de warmte weer voor verwarming in huis.
- Een elektronisch geregeld vraaggestuurd ventilatiesysteem past de ventilatie aan op het gebruik van de bewoners. Dat kan volledig geautomatiseerd met detectoren voor aanwezigheid in huis, en CO2- of vochtsensoren.
Ernstige vochtproblemen verhelpen
Laat ernstige vochtdoorslag of lekkages altijd zo snel mogelijk repareren, om te voorkomen dat materiaalrot optreedt en de kosten oplopen. Als de vochtigheid in huis niet wil afnemen ondanks reparaties en goede ventilatie, dan is extra actie noodzakelijk.
Woningeigenaren kunnen zelf bouwkundige verbeteringen aanbrengen om de isolatie en ventilatie van hun woning te verbeteren. Huurders kunnen bij vochtproblemen als gevolg van de woningkwaliteit, eerst contact opnemen met de verhuurder of eigenaar.
Als dit niet leidt tot een oplossing tegen de vochtproblemen, kunnen huurders de afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente inschakelen, of de GG&GD (Gemeentelijke Gezondheidsdienst). Zij kunnen advies geven over verbeteringen en aangeven of specialistisch onderzoek nodig is. Voor particulieren is onderzoek duur en het levert niet altijd wat op.
Meer informatie
- Het ministerie van VROM heeft een grote campagne rond ventileren. Op de website www.vrom.nl/ventileren staat een handige ventilatietest om na te gaan of u wel goed ventileert. Ook vindt u tips op deze website.
- Stichting Bouwresearch van Onderzoeksinstituut TU Delft, en de Woonbond hebben de Toetslijst Gezond en Veilig Wonen ontwikkeld. Deze geeft een betrouwbare indicatie-op-maat van het binnenklimaat en de gezondheidsaspecten van uw woning: www.toetslijstgezondenveiligwonen.nl.
- Met vragen of klachten over het milieu in en rond het huis kunt u terecht bij de gemeente (afdeling Bouw- en Woningtoezicht), bij de woningbouwcorporatie of de regionale GG&GD.
- Leden van de Nederlandse Woonbond kunnen via de Huurderslijn advies aanvragen over vocht in huis (T 020 551 7755) Op www.woonbond.nl (onder service) staat ook de toetslijst ventilatie. Die bepaalt of ieder vertrek in huis voldoende geventileerd kan worden. De toetslijst en andere Woonbondpublicaties zijn te bestellen via de website of T 020 5517700.
- Het Astmafonds geeft informatie over luchtwegaandoeningen en heeft een advieslijn 0900 2272596 / www.astmafonds.nl.
Naar boven