Welk afval waar?

Afval verminderen

Nederlanders leveren al veel afval gescheiden in. Maar nog beter is het voorkómen van afval. Dat spaart geld uit, en belast het milieu minder. Lees meer op Afvalpreventie.

Wat mag in welke afvalbak? Afvalscheiding is populair, veel mensen scheiden glas, papier en gft. Maar waar hoort een oude cd of videoband thuis? Mogen kattenbakkorrels en lucifers in de groenbak? En waarom mag kristal niet in de glasbak? Milieu Centraal zet het op een rij.

Door afval te scheiden blijft er minder gewoon huisvuil (of restafval) over. Dat scheelt milieubelasting, want afvalverwerking kost energie en veroorzaakt broeikasgassen.

Apparaten

Bij aankoop van de meeste elektrische huishoudelijke apparaten van video's en koelkasten tot koffieapparaten en wasmachines betaalt u een verwijderingsbijdrage. Deze dekt de kosten van milieuvriendelijke verwerking van de oude apparaten. U kunt een oud apparaat gratis inleveren bij de winkelier, bij aankoop van een nieuw vergelijkbaar apparaat. U kunt het ook inleveren bij de gemeente.

Recycling: altijd goed

Of de weggegooide apparaten nog werken of niet, recycling is altijd goed. Materialen zoals ijzer, aluminium, koper, glas en kunststoffen zijn vaak geschikt voor hergebruik. Eventuele schadelijke stoffen uit de elektrische apparaten, in bijvoorbeeld koelkasten en tv's, worden bij recycling apart verwerkt zodat ze geen schade kunnen aanrichten in ons milieu. Tot elektrische apparaten behoren trouwens ook elektrisch gereedschap, kantoorapparatuur en lamphouders (armaturen).

Voor computers zijn er bedrijven zoals Stichting Global Start en Stichting PC & Werk, die oude computers upgraden voor scholen en minder draagkrachtige organisaties. Kijk voor meer informatie op www.global-start.com  en www.pcenwerk.nl.

Bouw- en sloopafval

Bouw- en sloopafval bestaat vaak uit diverse afvalstoffen: hout, kunststof, steen, keramiek (dakpannen, bakstenen), beton, zand, metaal, chemisch afval. Probeer die zoveel mogelijk gescheiden te houden, en breng ze naar de gemeentelijke milieustraat. Bij grotere hoeveelheden is het vaak handiger om een afvalzak bij een doe-het-zelfzaak te huren of zelfs een container. Soms mag u verschillende stoffen gemengd aanbieden, omdat achteraf nog scheiding plaatsvindt. Vraag hiernaar bij de gemeente, de doe-het-zelfzaak of bij een containerbedrijf.

Asbest

Bij sloopwerkzaamheden in of rond de woning kan Asbest vrijkomen, dat is zeer schadelijk voor uw gezondheid. Daarom moet het apart worden verwerkt. Omdat het niet verbrand kan worden, wordt asbest zorgvuldig in plastic verpakt, en op speciale plekken begraven. Asbest kan zitten in oude golfplaten, dakbedekking, of in vlakke platen die als brandwering werden gebruikt. Ook sommige oude vloerbedekking (het zogenoemde 'zeil') kan asbest bevatten. Als u asbestafval heeft of als u asbestplaten gaat slopen, bent u verplicht contact op te nemen met uw gemeente.

Glas

Van alle verpakkingsglas in Nederland komt 81 procent terug voor recycling. Glas is daarvoor bijzonder geschikt omdat het oneindig hergebruikt kan worden. Het apart inleveren van glazen flessen en potten bespaart bovendien veel grondstoffen en energie. Alle eenmalige glasverpakkingen waarin dranken, eten, cosmetica en medicijnen hebben gezeten, mogen in de glasbak.

Wel of niet in de glasbak?

Voorkom vervuiling van de glasbak: haal kurken en doppen van het glas, voordat u het in de glasbak gooit. Gooi er geen potjes halfvol met etenswaar of medicijnen in, en zeker geen porselein, stenen kruiken of aardewerk en serviesgoed.

Ander glas dan verpakkingsglas, zoals theeglazen, drinkglazen en ovenschalen zijn niet geschikt voor hergebruik bij de verpakkingsglasindustrie. Ook vensterglas mag niet in de glasbak, daarvoor is een apart inzamelsysteem omdat dit glas anders moet worden bewerkt om het geschikt te maken voor recycling bij de vlakglasindustrie.

Gft: groente-, fruit en tuinafval

Van groente-, fruit- en tuinafval kan een goede kwaliteit compost gemaakt worden. Dit wordt als grondverbeteraar gebruikt in land- en tuinbouw, in openbare groenvoorzieningen en bij particulieren. Hierdoor wordt er minder veen afgegraven in Oost-Europa en Ierland. Zelf composteren kan milieuvriendelijk zijn - maar alleen als het goed gebeurt. Anders ontstaan er juist schadelijke broeikasgassen. Zie: Zelf composteren.

Tips gft

• Let goed op dat er geen ander afval zoals plastic in de gft-bak terecht komt.
• Probeer een gft-emmer die binnen staat minimaal één keer per week te legen. Dit om schimmel- en bacterievorming te voorkomen.
• In de winter kan gft-afval vastvriezen. Dit kan worden voorkomen door een krant op de bodem te leggen en vochtig afval eerst te laten drogen. De krant kan meegecomposteerd worden.
• Stop afval niet in de gft-bak als u twijfelt of het erin hoort.

Wel of niet bij het gft?

*) Toelichting:

Oliën en vetten kunt u het beste gescheiden inleveren, voor verbranding als biobrandstof in een elektriciteitscentrale. In sommige gemeentes is dit mogelijk. Kijk voor inzamelpunten op: www.bio-d.nl en www.hergebruikfrituurvet.nl. Levert u olie niet gescheiden in, giet die dan in een afsluitbare verpakking (zoals een melkpak met schroefdop) en stop deze bij het restafval.
Kurken composteren slecht, daarom liever niet bij het gft.
Lucifers mogen niet bij het gft, omdat ze zijn behandeld met chemicaliën. 
Tuingrond en potgrond niet in te grote hoeveelheden bij het gft, dat verstoort het composteerproces. 
Kunstmest mag niet bij het gft omdat het slechte invloed heeft op de kwaliteit van de compost. Bovendien is het niet organisch.
Luiers mogen over het algemeen niet bij het gft, uitgezonderd enkele gemeentes waar ze samen met het gft vergist worden.

Voorkom stankoverlast

Een gft- of biobak kan erg stinken, of broedplaats zijn van vliegjes of zelfs maden. Met de volgende tips kunt u dit voorkomen.

• Stop vlees- en visresten in de vuilnisbak die het eerst geleegd wordt, en verpak ze eventueel in een krant.
• Zet de container op een koele plek uit de zon.
• Gooi geen vochtig afval in de container. Laat gemaaid gras bijvoorbeeld een dagje drogen, en laat etensresten in het gootsteenbakje uitlekken.
• Maak de gft-verzamelbak in huis regelmatig schoon met water en eventueel groene zeep. Gebruik geen chloor, desinfecterende middelen of insecticiden: dat is schadelijk voor het milieu en verstoort het composteringsproces.
• Leg een oude krant op de bodem van de gft-bak. Dan gaat die makkelijker leeg bij het ophalen.
• Het gebruik van afbreekbare plastic of papieren gft-zakken voorkomt dat de container vuil wordt, en dat er afval in achterblijft..

Grof afval

Grof afval dat te groot is voor de vuilniszak, wordt in de meeste gemeenten op aanvraag opgehaald, of er is een inzamelsysteem waarbij de gemeente het grof vuil eenmaal per maand inzamelt. Daarnaast is er in vrijwel elke gemeente een milieustraat waar u grof afval (gescheiden) kunt inleveren.

Een deel van het grof vuil gaat naar de afvalverbrandingsinstallatie, maar de herbruikbare materialen gaan naar recyclebedrijven. Informeer bij uw gemeente welk afval u gescheiden kunt houden.

Kleding en schoenen

Afgedankte kleding en schoenen zijn vaak nog goed bruikbaar. Het Leger des Heils en Kringloopwinkels verkopen deze tweedehands kleding in hun winkels. Wat in Nederland niet wordt verkocht, is vaak nog wel bruikbaar in ontwikkelingslanden (als kleding of als grondstof).

In de meeste gemeenten wordt enkele malen per jaar door goede doelen (en/of kringloopwinkels) het afgedankte textiel ingezameld. Ook staan in veel gemeenten textielcontainers waar u kleding, schoenen en huishoudtextiel in kunt leveren. U moet de kleding wel schoon inleveren. Vodden kunt u inleveren bij een voddenhandelaar.

Dit kan wel in de kledingbak...

• Kleding
• Schoenen
• Gordijnen, vitrage
• Lakens, dekens, slopen 
• Handdoeken, theedoeken, tafellakens
• Accessoires: riemen, tassen, dassen, hoeden, petten, handschoenen

... maar dit niet

• Vloerbedekking
• Kussens, dekbedden en matrassen
• Zwaar vervuilde of natte kleding en schoenen

Klein Chemisch Afval (KCA)

De schadelijke stoffen uit klein chemisch afval (KCA) vormen een probleem als ze op de stortplaats of de afvalverbranding terecht komen. Omdat klein chemisch afval heel divers is (van schoonmaakmiddelen tot batterijen en verf) zijn er aparte stromen voor verwerking. Bewaar de verschillende producten dus apart, en lever ze apart in. Een deel van de materialen is geschikt voor hergebruik. De rest wordt onder speciale omstandigheden verbrand of gestort.

Tot eind 2006 stond het KCA-logo op alle producten die tot KCA behoren. Wegens Europese regelgeving is die verplichting opgeheven. Op sommige batterijen, accu’s en op elektr(on)ische apparatuur staat het logo nog steeds. Maar ook KCA zonder logo moet apart worden ingeleverd. Lever bij twijfel ook in als KCA.

Wel of niet als KCA inleveren?

Kunststof

Vanaf 2010 kunt u in uw gemeente kunststof verpakkingsafval apart inleveren. (Zie www.plasticheroes.nl) Van het ingezamelde plastic worden weer nieuwe producten gemaakt zoals fleece-truien, behuizing van gsm’s en laptops, autodashboards en kinderspeelgoed. Plastic dat niet gescheiden wordt ingezameld, belandt als brandstof in de afvalverbrandingsinstallatie. Bij sommige afvalverbrandingsinstallaties vindt nascheiding plaats. Dan wordt plastic voor de verbranding uit de afvalberg geblazen.

Dit mag bij de inzameling van kunststof... 

• Flessen voor frisdrank, water, zuivel, sauzen (ketchup en mayonaise), olie, azijn.
• Folies en zakjes voor pasta, rijst, snoep, brood, bloemen, groente en fruit.
• Verpakking van vleeswaren en kaas.
• Bakjes voor boter, saus, smeerkaas, paté, koffiemelk, groente, fruit, salade, patat.
• Bekers voor yoghurt, vla, slagroom, ijs.
• Deksels van potten pindakaas, chocopasta etc. 
• Flacons voor shampoo, douchegel, badschuim, zeep, wasmiddelen en schoonmaakmiddelen.
• Tubes voor gel, crème, bodylotion en tandpasta.
• Plastic bekertjes.
• Plastic plantenpotten.
• Plastic tasjes.
• Folies om tijdschriften en reclamefolders.
• Blisters van onder meer tandenborstels, snoeren en schroeven.
• Potjes voor medicijnen en vitamines.
• Sinaasappelnetjes.

…. maar dit niet

• Verpakkingen met inhoud
• Verpakkingen van klein chemisch afval: verf, petroleum, gootsteenontstopper.
• Piepschuim: fastfoodverpakkingen, vleesschaaltje, verpakkingsvulmateriaal.
• Gelamineerd kunststof: drankenkarton, doordrukstrips (pillen of kauwgom), chipsverpakking.
• Andere plastic producten, zoals tuinstoelen en speelgoed.

Tips kunststof

• Voorkom overbodig verpakkingsmateriaal, zoals dubbele verpakkingen.
• Neem zelf een boodschappentas mee, dan heeft u geen plastic tasje nodig.
• Vermijd waar mogelijk verpakkingen van PVC, herkenbaar aan een pijltjesdriehoek met het cijfer drie. Zacht PVC wordt in Nederland steeds minder vaak in eenmalige verpakkingen gebruikt. Wel kunnen dergelijke verpakkingen uit andere landen geïmporteerd zijn.

Metaal, ijzer en blik

Metaal is prima te recyclen. Veel gemeentes zamelen grote partijen metaal (ook lood en koper) gescheiden in. Grote hoeveelheden ijzer of andere metalen (aluminium, koper, zink, lood) van minstens een paar kilo, kunt u ook naar de oud-metaalhandel brengen. Grote ijzer- of metaalhoudende voorwerpen, zoals oude fietsen, kunt u als grof vuil inleveren.

Voor kleinere metalen voorwerpen zoals drankblikjes, conserven, verfblikken en spuitbussen is gescheiden inzameling geen goede optie. De afvalverbrandingsinstallaties scheiden het metaal namelijk uit het afval; daarna gaat het als grondstof naar de hoogovens.

Tips voor blik

• Vul lege blikken en blikjes niet met ander afval; dat maakt het lastiger om het blik in de afvalverbrandingsinstallatie te scheiden.
• Lege verfblikken en spuitbussen mogen in de vuilnisbak gegooid worden. Verfafval moet naar het klein chemisch afval.
• Glas hoort in de glasbak, maar de metalen (stalen) deksels van bijvoorbeeld jampotten kunnen in de vuilnisbak.
• Sommige kringloopwinkels zamelen aluminium apart in en brengen het naar de oud-metaalhandel. Adressen van kringloopwinkels vindt u in de Gouden Gids.

Oud papier en karton

Papier en karton is geschikt om vele malen opnieuw te gebruiken; u kunt het in iedere gemeente apart inleveren. Vraag bij uw gemeente na waar dat kan.

Grote kartonnen verpakkingen mogen niet in alle gemeentes bij het oud papier. Ze kunnen de ingang van de papierbak blokkeren. Bovendien willen veel gemeentes voorkomen dat winkels en kantoren zo op illegale manier van hun dozen afkomen; voor hen zijn er andere manieren om oud papier in te leveren. De oud-papierbakken op straat zijn speciaal bedoeld voor huishoudens, zij betalen daar ook voor via de reinigingsheffing.

Niet al het papier en karton dat huishoudens gebruiken is geschikt voor recycling. Zo’n vijftien procent is niet herbruikbaar en kan zelfs problemen opleveren bij hergebruik. Dat geldt voor zuivel- en frisdrankverpakkingen, maar ook voor hygiëneproducten zoals luiers en maandverband waarin papier is verwerkt.  

Tips papier en karton

• Gebruik zelf gerecycled papier. Elke duizend kilo kopieer- of schrijfpapier dat van kringlooppapier is gemaakt, spaart vijftien bomen.
• Veel producten van papier kunt u meerdere malen gebruiken, zoals enveloppen, dozen, verpakkingspapier en de lege achterkant van kopieerpapier.
• Een grote partij oud papier van dezelfde kwaliteit kunt u het beste apart inleveren. Informeer bij uw gemeente.
• Om het recyclingproces niet te verstoren moet het ingezamelde papier schoon en droog zijn.
• Verwijder plastic folie, kunststofbinders en omslagen. Nietjes, paperclips en vensters kunnen geen kwaad.
• In een aantal gemeenten kunt u drankenkartons apart inleveren voor recycling. Meer informatie hierover zie www.hedra.nl.
• Geplastificeerd papier kan niet opnieuw gebruikt worden, dat kan dus gewoon in de vuilnisbak.
• Boeken kunnen ook bij het oud papier, maar u kunt ze natuurlijk ook naar de kringloopwinkel brengen.

Wat wel en wat niet in de papierbak?

Naar boven

Algemener

• Afvalscheiding