Centrale verwarming

Een cv-ketel op gas zorgt voor een comfortabele verwarming tegen redelijke kosten. Ook geeft zo’n ketel weinig luchtvervuiling. Het type hr-107 heeft het hoogste rendement en levert u geld op. De extra aanschafkosten verdient u terug, omdat u flink bespaart op stookkosten.

Als de thermostaat goed is ingesteld kunt u efficiënter, zuiniger en goedkoper verwarmen. Goed onderhoud en goed gebruik van het verwarmingssysteem geven een beter comfort, een lagere milieubelasting en een lagere energierekening.

Tips

Houd uw woning op de gekozen themperatuur met een kamerthermostaat; de meeste thermosataten hebben een programmeerbare tijdschakelaar.
Plaats thermostaatkranen op elke radiator (behalve die in de kamer waar de thermostaat hangt); zo bespaart u energie en kosten.
Laat uw cv-ketel jaarlijks controleren. Een goed werkende ketel heeft minder kans op storingen.
Isoleer en ventileer uw woning goed, zodat u efficiënt verwarmt. Zie Isoleren.
Aanschaf van een hoogrendementsketel maakt echt verschil. Als alle conventionele ketels in Nederland worden vervangen door hr, bespaart dat honderden miljoenen kilo's CO2 in de lucht.
Benieuwd of een nieuwe cv-ketel iets voor u is, vraag dan advies op maat op www.verwarmingswijzer.nl.

Soorten cv-ketels

Een cv-ketel op gas komt het meeste voor, hieronder komen de verschillende ketels aan bod. Er zijn echter ook andere typen verwarmingssystemen, zoals Gaskachels, Lage Temperatuur Verwarming (LTV), verwarming met behulp van een Warmtepomp of Stadsverwarming.

Hr-ketels kunnen een rendement hebben tot 107 procent. Er zijn drie typen cv-ketels, onderverdeeld naar rendement:

De conventionele cv-ketel heeft een rendement van zeventig tot tachtig procent. Dat wil zeggen dat twintig tot dertig procent van de gebruikte energie via de schoorsteen verloren gaat.
De vr-ketel (verbeterd rendement) met een rendement tussen 75 en 85 procent (met Gaskeur-basislabel).
De hr-ketel met een rendement van honderd tot 107 procent.

Op hr-ketels staat vaak een rendement van meer dan honderd procent, bijvoorbeeld hr-107. Deze ketels hebben een condensor, die warmte uit de verbrandingsgassen terugwint en afgeeft aan het verwarmingswater. Stel dat de condensor het rendement verhoogt met tien procent, en de ketel zelf heeft een rendement van 97 procent, dan is het totale rendement 107 procent.

Naast het soort ketel en eventuele keurmerken staat op het Gaskeurlabel soms een toevoeging. SV staat voor schonere verbranding; NZ betekent dat de ketel geschikt is voor naverwarming bij een zonneboiler. U bespaart dan gas voor verwarming en warm water.

Kosten en besparingen

In de onderstaande tabel staan de aanschafprijzen en gebruikskosten van cv-ketels, voor een gemiddelde woning. De zuinigste ketel is een hr-107.

Cv-ketel: alleen woningverwarming

Ketel	cv-ketel zonder Gaskeur basislabel	vr-ketel Gaskeur basislabel	Gaskeur hr-107-ketel
Gemiddelde aanschaf- prijs	€ 2.090	€ 2.090	€ 3.070
Gebruikskosten per jaar	€ 634	€ 594	€ 500
Terugverdien- tijd tov vr-ketel	nvt	nvt	10,4 jaar

Combiketel: voor verwarming en warm water

Ketel	cv-ketel zonder Gaskeur basislabel	vr-ketel Gaskeur basislabel	Gaskeur hr-107-ketel	Zonne- boiler- combi
Gemiddelde aanschaf- prijs	€ 2.490	€ 2.490	€ 3.430	€ 7.430
Gebruikskosten per jaar	€ 834	€ 726	€ 613	€ 487
Terugverdien- tijd tov vr-ketel	nvt	nvt	8,3 jaar	Niet terug te verdienen binnen de levens- duur.

Toelichting tabellen:
De prijzen en besparingen zijn gemiddelden. Bij de aanschafprijs zijn de installatiekosten bij vervanging van de ketel inbegrepen. Gasprijs: 0,54 euro per m3 (prijspeil 2010).

Radiator, convector of LTV

Radiator in de badkamer van een woning. De centrale verwarming als geheel bestaat uit drie onderdelen: een verwarmingstoestel, een verspreidingssysteem en een thermostaat. De verspreiding van warmte door de woning verloopt via leidingen, radiatoren, convectors of wand/vloerverwarming. Een radiator is eigenlijk gewoon een metalen vat aan de muur, met een zo groot mogelijk oppervlak. Daardoor kan het hete water zo veel mogelijk warmte afgeven. Een convector is ook een soort radiator die meestal onder roosters in de vloer staat. Door hun dunne metalen ribben hebben convectors een groter oppervlak waarmee ze verwarmen.

Bij vloer- of wandverwarming stroomt warm water door leidingen die zijn weggewerkt in de vloer of muur. De leidingen liggen aan één kant tegen isolatiemateriaal aan. De andere kant geeft warmte af aan het vertrek, via de vloer- of wandbekleding. Een thermostatische regeling zorgt dat de vloeren en wanden maximaal 29 tot 35 graden Celsius worden. Dit type warmteverspreiding is erg geschikt voor lage temperatuur verwarming (LTV). Voor meer informatie zie Radiator of LTV.

Goed geregeld: thermostaat

Met een thermostaat kunt u de woning eenvoudig op een vaste temperatuur houden. Wanneer de ingestelde temperatuur in de kamer waar de themostaat hangt is bereikt, schakelt de verwarmingsketel automatisch uit. Hierdoor wordt het in huis nooit te warm en betaalt u nooit te veel aan stookkosten.

Het gebruik van een thermostaat is niet lastig, maar het inregelen van de verwarming kan een klus zijn voor de specialist. De thermostatische regeling is extra belangrijk als uw woning veel glas heeft aan de zonkant van het huis. Thermostaten stemmen de warmte van de verwarmingsinstallatie dan snel af op de warmte die de zon levert. Zo voorkomt u onnodig hard stoken en een te warme woning. Lees meer op Afstelling en onderhoud cv.

Kamer- en klokthermostaat

Een simpele kamerthermostaat moet u handmatig afstellen. Als u 's avonds of wanneer u weggaat vergeet om de thermostaat laag te zetten, stookt de installatie door en betaalt u onnodig veel aan stookkosten. Een klokthermostaat schakelt op vooraf ingestelde tijden de verwarming aan en uit. Tijdelijk kunt u de temperatuur even verhogen of verlagen zonder het programma te veranderen.

Modulerende kamerthermostaat

De meeste HR-104 en HR-107 ketels zijn modulerend. Deze ketels passen de warmteafgifte aan aan de warmtevraag en werken daardoor zeer efficiënt. Bij een hoge vraag branden ze hard, bij een lagere vraag branden ze zachter. In een lage stand gebruikt de HR-ketel weinig gas en werkt de condensor met het hoogste rendement. Wanneer u een modulerende kamerthermostaat heeft in combinatie met een modulerende ketel zal de ketel niet harder branden dan nodig is voor het bereiken en handhaven van een stabiele temperatuur. Verschillen in comfort kunnen optreden bij combiketels: de hoeveelheid warm tapwater en de temperatuur ervan zijn belangrijke punten voor het comfort.

Een modulerende klok- of kamerthermostaat spaart naar schatting ongeveer drie procent energie. De grootte van de besparing is erg afhankelijk van het bewonersgedrag in relatie tot de ingestelde perioden en gewenste temperaturen.

Weersafhankelijke regeling

Bij een weersafhankelijke comfortregeling geeft een buitenvoeler de buitentemperatuur door aan de thermostaat. Bij een hoge buitentemperatuur is de keteltemperatuur laag en bij een lage buitentemperatuur hoog. Hiermee kunt u drie procent besparen op de energie voor ruimteverwaming. Bij deze regeling kan de temperatuur in alle vertrekken met thermostaatkranen worden geregeld.

Een nadeel is dat de weersafhankelijke regeling ook ’s nachts de ketel laat branden en daardoor onnodig energie gebruikt. Dit is te ondervangen door ’s nachts over te schakelen op een kamerthermostaat met een lager ingestelde nachttemperatuur, bijvoorbeeld 15 graden. Deze schakelt de ketel pas in als de temperatuur in huis beneden de ingestelde temperatuur is gedaald.

Thermostatische radiatorkraan

Met thermostatische radiatorkranen regelt u per kamer de temperatuur. U kunt ze overal toepassen, behalve in de kamer waar de centrale thermostaat hangt. Er zijn ook radiatorkranen met een ingebouwde klokthermostaat. Doordat u elke kamer precies naar behoefte verwarmt, helpen thermostatische kranen u te besparen op uw stookkosten. Er zijn ook radiator klokthermostaten, dat zijn thermostatische radiatorkranen met een programmeerbare tijdklok.

Thermostaatkranen op radiatoren, convectoren of andere verwarmingselementen besparen bij goed gebruik ook enkele procenten energie. Ze zorgen dat de temperatuur gemakkelijker en nauwkeuriger te regelen is en niet zo snel te hoog wordt in vertrekken waar geen klok- of kamerthermostaat aanwezig is. Als bijvoorbeeld de zon naar binnen schijnt, sluit de thermostaatkraan automatisch de radiator af. Bij een gemiddeld gasverbruik van 1.560 kubieke meter per jaar voor verwarming, besparen thermostatische radiatorkranen u ongeveer 39 kubieke meter gas. Dat is een besparing van 21 euro (prijspeil 2010). Thermostaatkranen zijn te koop vanaf tien euro per stuk: dat is vijf euro duurder dan een standaardkraan. Die investering verdient u dus binnen twee jaar terug. Bij een nieuwe installatie met thermostaatkranen zijn de kosten al binnen een jaar terugverdiend.

In de ruimte waar de klok- of kamerthermostaat hangt zijn thermostaatkranen overbodig.

© 2010 Milieu Centraal. Voor overname van informatie zie www.milieucentraal.nl (trefwoord: copyright). Milieu Centraal staat voor betrouwbare milieu-informatie. De informatie is tot stand gekomen door veel partners te raadplegen. Een externe toetsingscommissie beoordeelt de informatie van Milieu Centraal op juistheid en volledigheid. Heeft u nog vragen, bel de Milieu Centraal Informatielijn 0900-900 1719 (15 eurocent per minuut).