Het gazon

Mesten, water geven en onkruid bestrijden, het hoort allemaal bij het onderhoud van een gazon.

Een gazon creëert een groene, open ruimte in uw tuin die u op verschillende manieren kunt gebruiken. Gezinnen met kinderen gebruiken het gazon vooral als speelruimte. Een gazon kan ook de bloemenborders mooi uit laten komen.

Tips gazon onderhouden

U voorkomt dat u bestrijdingsmiddelen nodig gaat hebben, als u zorgt voor een dichte, gezonde grasmat.
In gazonmest zitten soms bestrijdingsmiddelen bijgemengd tegen mos en onkruid. Lees voor aankoop de verpakking.
Kies voor het gazon een luchtige, humusrijke ondergrond, die geen water verzamelt en voldoende licht krijgt. Geef in droge periodes extra water.
Een normale grashoogte is drie tot vijf centimeter, maar bij droogte (of als het gazon in de schaduw ligt) is vijf tot zeven centimeter beter. Het gras kan dan de voedingsreserve in het blad gebruiken.
Verwijder afgevallen herfstbladeren van het gazon, zodat het gras niet verstikt.
Plotselinge plaatselijke verkleuring van gras kan komen door emelten (larven van de langpootmug). U voorkomt dit door het gras kort te houden als de langpootmug eitjes legt (eind augustus/ begin september).
Wil een gazon echt niet slagen, denk dan aan alternatieven zoals een bloemenweide.

Gazon bemesten: organische mest

Om het dichte gras van een gazon in stand te houden, is zeker tweemaal per jaar bemesting nodig. Voorjaarsmest zorgt ervoor dat er nieuwe aanwas komt, en bezorgt het gazon snel een frisgroene kleur. Voorjaarsmest kunt u het best in februari of maart uitstrooien. Nazomermest bevordert de wortelontwikkeling, en kan het gazon helpen om de winter door komen. De beste periode hiervoor is van augustus tot september.

Juiste dosis

De juiste dosis mest is wel belangrijk. Overmatig bemesten verontreinigt de bodem, en grond- en oppervlaktewater. Kies daarom het liefst organische meststoffen of speciale gazonmestmengsels die langdurig werken. De voedingszouten worden dan geleidelijk afgegeven in de bodem, en spoelen niet uit naar het grondwater. Bovendien kennen de langwerkende meststoffen niet het risico dat de grasmat verbrandt.

Sommige gazonmestmengsels bevatten ook micro-organismen en bacteriën. Deze zorgen ervoor dat de bodem organisch materiaal zo snel kan afbreken, dat gemaaid gras kan blijven liggen. Lees ook eens: De tuin bemesten.

Water geven

Bij droogte kan een gazon extra water gebruiken. Een gazon heeft vooral het eerste jaar extra water nodig. Daarna zijn de wortels lang genoeg en is water geven alleen nodig in droogteperiodes.

Sproei bij voorkeur als de zon onder is. Dit voorkomt onnodige verdamping van het water en beschermt tegen 'verbranding' van de planten (waterdruppels kunnen in de zon als vergrootglaasjes werken).

Dichte grasmat voorkomt mos en onkruid

In een dichte, gezonde grasmat groeien nauwelijks mos en onkruid. Bemesting en niet te kort maaien, bevorderen zo'n dichte grasmat. Daarnaast is een luchtige bodem nodig: hoe luchtiger de bodem, des te beter groeien de graswortels en des te sterker is het gazon.

Dichte grasmat bevorderen

Paardebloem in gazon Groeit het gras ondanks de genoemde maatregelen toch slecht, dan kunt u het 'verluchten': prik daarvoor met een riek gaten in de bovenlaag van het gazon. Dat verbetert de lucht- en waterhuishouding rond de wortels. Twee keer per jaar het gazon schoonharken kan ook helpen, in het voorjaar en in het najaar. Dat heet officieel 'verticuteren': het verwijderen van afgestorven gras- en maairesten. Er zijn speciale verticuteerharken in de handel.

Onkruid met een penwortel, zoals paardenbloem, kunt u met de hand wieden. Doet u dit regelmatig, dan is een onkruidbestrijdingsmiddel niet nodig.

Wat te doen tegen mos?

Mos is hardnekkiger dan onkruid. Mosbestrijdingsmiddelen op basis van ijzersulfaat verergeren het probleem: ze zijn slecht voor het bodemleven en verzuren de grond. De tabel toont de meest voorkomende oorzaken van mos in het gras, en geeft mogelijke oplossingen.

Oorzaak mosgroei	Oplossing
De grond is te zuur.	Is de pH-waarde van de grond lager dan 5,5? Strooi dan tweemaal per jaar kalk (in het voorjaar en het najaar). Bij een minder zure grond is eenmaal in het voorjaar voldoende.
De grond is te dicht.	Houd de bovenlaag luchtig: rol nooit met een roller. Zorg voor een gezonde bodemstructuur door het gazon te verluchten en te verticuteren. Gebruik geen ijzersulfaat tegen mos. Gebruik twee- tot driemaal per jaar organische mest of compost, liever geen kunstmest (dat verbetert de bodemstructuur niet).
Er is te weinig bodemleven.	Gebruik uitsluitend organische mest; zorg voor een voldoende losse bodemstructuur.
Het gazon krijgt te weinig zon.	Houd bij aanleg van de tuin rekening met lichtval. Overweeg zo nodig een schaduwgrasmengsel.

Zaaien tegen kuilen en kale plekken

Een goed onderhouden gazon gaat lang mee. Kale of bruine plekken werkt u weg door er wat compost op te strooien, en graszaad te zaaien.

Succesvol gazon aanleggen

Een slimme keuze bij de aanleg van een gazon, zorgt voor langdurig plezier van uw grasveld en gaat onnodig gebruik van grondstoffen tegen. En dat is weer prettig voor uw portemonnee en het milieu.

Graszaad is milieuvriendelijker

De milieuvriendelijkste keuze is zelf zaaien van het gazon. De teelt van graszoden kost namelijk veel water en er worden veel kunstmest en bestrijdingsmiddelen bij gebruikt. Het zaaien van graszaadmengsels kost wel meer werk, en het duurt langer voor u een gazon heeft. Na het zaaien moet u de zaden beschermen tegen vogels, bijvoorbeeld door vogelschriklint te spannen. Voordeel van zaaien is de veel lagere prijs: een gazon aanleggen met graszoden is namelijk tien tot vijftien maal duurder dan zelf zaaien.

Graszaad kiezen: sier- of speelgazon?

Voor elk soort gazon is er een speciaal mengsel graszaad. Sta er daarom even bij stil waarvoor u het gazon wilt gebruiken. Een zaadmengsel voor speelgazon is sterker: het moet tegen intensief gebruik kunnen zoals spelen of lopen. Speelgazon heeft wel veel licht nodig. Een siergazon zal minder belast worden en is daarom ook geschikt voor tuingedeelten waar minder zon komt. Onder zwaar geboomte groeit een gazon niet goed, en nemen onkruid en mos de overhand.

© 2010 Milieu Centraal. Voor overname van informatie zie www.milieucentraal.nl (trefwoord: copyright). Milieu Centraal staat voor betrouwbare milieu-informatie. De informatie is tot stand gekomen door veel partners te raadplegen. Een externe toetsingscommissie beoordeelt de informatie van Milieu Centraal op juistheid en volledigheid. Heeft u nog vragen, bel de Milieu Centraal Informatielijn 0900-900 1719 (15 eurocent per minuut).