Koelkasten en vriezers

Koel- en vriesapparatuur draagt bij aan de milieubelasting omdat het grondstoffen kost om ze te maken, en omdat de apparaten elektriciteit gebruiken.

Elektriciteitsverbruik

Gemiddeld gebruikt een huishouden ruim 3.400 kWh elektriciteit per jaar. Daarvan is zo'n 600 kWh van koelkasten en vriezers. Bij het opwekken van elektriciteit komt onder meer het broeikasgas CO2 vrij.

Grondstoffen

Koelkasten en vriezers bestaan voornamelijk uit ijzer en kunststof, waaronder isolatiematerialen. Verder worden er in koelkasten zogenaamde koudemiddelen gebruikt, meestal propaan en isobutaan. Deze stoffen belasten het milieu amper, vergeleken met (H)CFK’s. In oude koelkasten (van voor 1995) kunnen deze (H)CFK’s nog voorkomen. Omdat deze grote milieuschade opleveren, is de handel in koelkasten en vriezers met CFK's sinds 1996 verboden.

Let bij aanschaf in de winkel op het energielabel en zoek een koelkast of vriezer uit die, bij even groot volume, de minste energie verbruikt (in kWh per jaar).

Nieuw energielabel: let op energieverbruik

Sinds eind 2011 zijn er nieuwe energielabels, maar voorlopig kunt u nog zowel oude als nieuwe labels tegenkomen. Bij het oude label is een koelkast met energielabel A++ het zuinigst met stroom; het nieuwe energielabel (zie rechts) kent een extra energieklasse, A+++ voor de allerzuinigste koelkasten en vriezers.

Omdat A++ vroeger het zuinigste label was kan een koelkast met een oud A++-label energiezuiniger zijn dan een koelkast met een nieuw A+++-label.

Let in de winkel daarom niet zozeer op de klasse A(+++) tot en met G, maar op het jaarlijkse energieverbruik in kWh op het energielabel. Dat staat zowel op de oude als nieuwe energielabels vermeld.

Bespaar met zuinig model

De zuinigste modellen kunnen duurder zijn dan vergelijkbare onzuinige apparaten, maar dit verschil verdient u meestal terug via de lagere elektriciteitskosten. Milieu Centraal heeft berekend dat het voor het milieu altijd gunstig is om een koelkast te vervangen door een zuiniger exemplaar met A+++ label. Financieel is dit interessant voor koelkasten die ouder zijn dan elf jaar.

Een koelvriescombinatie met nieuw energielabel A+++  bespaart ruim 3.330 kWh over de gehele levensduur, ofwel ruim 730 euro (prijspeil 2012/2013), ten opzichte van een vergelijkbaar apparaat met nieuw energielabel A. Met de zuinigste koelkast met A+++ label bespaart u jaarlijks 30 à 50 euro op uw energierekening vergeleken met een oudere koelkast. Zie ook Keurmerken elektrische apparaten.

Passend formaat

Let er bij de aanschaf van een koelkast of vriezer op dat de capaciteit past bij uw huishouden. Als het apparaat te groot is, verspilt u energie: u koelt dan voornamelijk lucht. Als u echter steeds een (oude) tweede koelkast gebruikt omdat u de ruimte nodig heeft, koop dan liever een grotere energiezuinige koelkast.

Klimaatklasse

Let bij de aanschaf van de koelkast of vriezer ook op de klimaatklasse. Die geeft aan in welke omgevingstemperatuur het apparaat optimaal werkt. Een koelvriescombinatie die niet geschikt is voor koudere ruimtes, kan bij een lage temperatuur niet aanslaan, waardoor de vriezer ontdooit. En een apparaat dat niet geschikt is voor warme(re) ruimtes, verbruikt onnodig veel stroom.

Plaats gekochte producten meteen in de koelkast, indien u ze gekoeld moet bewaren. Als het product in de winkel gekoeld ligt, kunt u er van uitgaan dat dit thuis ook moet. Andere moet u na openen koel bewaren (dit staat op de verpakking).

Niet onnodig belasten

Voorkom dat de koelkast of vriezer onnodig hard moet werken. Plaats de koelkast niet direct naast een warm apparaat, zoals een oven of vaatwasser.

Laat maaltijden buiten de koelkast afkoelen, en zet ze dan pas in de koelkast. Andersom geldt dat u bevroren producten het beste in de koelkast kunt laten ontdooien. De kou van de ingevroren producten, helpt dan de koeling van de koelkast.

Regelmatig ontdooien

Ontdooi het vriesgedeelte van de koelkast of de vriezer regelmatig. Een ijslaag zorgt voor een vermindering van het vriesvermogen, waardoor voedsel sneller bederft. 

De meeste moderne koelvriescombinaties zijn uitgerust met een no-frost systeem. Daarin ontstaat geen ijsafzetting: er is geen verlies in vriesvermogen. U hoeft de vriezer dus niet meer te ontdooien.

Open deur?

Controleer (vooral bij oudere koelkasten) of de deur nog goed sluit. Door het rubber regelmatig schoon te houden, blijft het soepel en sluit de deur goed. Houd de achterkant van de koelkast stofvrij. Dit zorgt ervoor dat het apparaat goed kan blijven ventileren.

Een derde van de Nederlanders heeft meer dan één  koelkast in huis. Gemiddeld verbruikt een tweede koelkast 40 euro aan elektriciteit per jaar (bij 22 eurocent per kWh, prijspeil 2012/2013). Dat bedrag is nog hoger als het een oude, onzuinige koelkast is.

U kunt besparen op dat energieverbruik en de bijbehorende kosten, als u de tweede koelkast de deur uit doet. Zeker als u de tweede koelkast permanent gebruikt en niet alleen gebruikt bij bijvoorbeeld een feestje, kunt u de extra koelkast beter wegdoen.

Eén grote energiezuinige koelkast kopen

Heeft u bijna altijd extra koelruimte nodig? Dan is het energiezuiniger om de twee losse koelkasten te vervangen door een groot, energiezuinig nieuw exemplaar.

Lever een koelkast of vriezer altijd apart in. Vraag bij de gemeente naar inzamelplaatsen voor oude koelkasten. Of lever het oude apparaat in bij de leverancier, wanneer u een nieuw exemplaar koopt. Dat kan zonder extra kosten.

• Wilt u meer weten over energielabels? Kijk op Keurmerken elektrische apparaten of ga naar www.energielabel.nl.
• Kijk op www.energieweter.nl om te zien in welke winkels de energiekosten van koelkasten of vriezers op het prijskaartje staan vermeld.
• De Consumentenbond vergelijkt regelmatig energieverbruik van elektrische apparaten, zie www.consumentenbond.nl / T 070 4454545.
• Verder zijn er diverse websites die koelkasten en andere apparaten vergelijken (op prijzen, beoordelingen en winkels); u vindt ze via internetzoekmachines.