Klokthermostaat en radiatorkranen

Een zelflerende, modulerende of weersafhankelijke klokthermostaat kost ongeveer 130 euro en bespaart naar schatting 3 procent op de energiekosten voor verwarming. Een preciezere besparing valt moeilijk te geven; de besparing hangt af van de instelling en uw gebruik van de thermostaat. Een gewone klokthermostaat is te koop vanaf 80 euro.

Gebruikt u een klokthermostaat met bewegingssensor dan kan de energierekening dalen met 16 procent, maar hier hangt een prijskaartje aan van enkele honderden euros.

Thermostaatkranen: nog meer besparing

Een thermostaatkraan (ook wel thermostatische radiatorkraan genoemd) voor een radiator, convector of ander verwarmingselement, bespaart bij goed gebruik enkele procenten op energieverbruik voor verwarming; heeft u veel radiatoren in huis, dan kan dat flink optellen.

Thermostaatkranen zijn te koop voor 10 euro: dat is 5 euro duurder dan een standaard radiatorkraan. Binnen twee jaar heeft u die extra kosten eruit.

Als u de kranen door de installateur laat plaatsen, heeft u extra installatiekosten. De hoogte van deze kosten hangen af van uw installatie en het aantal kranen dat u laat vervangen. Bij een oude installatie zijn de kosten vaak hoger dan bij een nieuwe. Bij aanleg van een nieuwe installatie met thermostaatkranen heeft u zelfs geen extra installatiekosten en u verdient de kosten binnen een jaar terug.

Met een klokthermostaat blijft uw huis stabiel op de gewenste temperatuur, zonder overmatig te hoeven stoken. U geeft eenmalig aan wat de temperatuur moet zijn tijdens bepaalde perioden, en de thermostaat voert dat programma automatisch uit. Meer gemak en comfort dus, en minder stookkosten dan bij een simpele kamerthermostaat, want u kunt niet meer vergeten de kachel laag te zetten.

Gemak en flexibiliteit

In sommige klokthermostaten kunt u meerdere programma's opgeven, bijvoorbeeld varianten voor werkdagen en weekends. Andere bieden de optie om voor elke weekdag een programma in te stellen.

Ongeacht de variant, kunt u tijdelijk van een programma afwijken (bijvoorbeeld even hogere of lagere temperatuur), terwijl het programma blijft bestaan.

Een zelflerende klokthermostaat onthoudt hoe lang het duurt voordat de gewenste temperatuur is bereikt; na enkele dagen weet de thermostaat hoe laat de kachel aan moet slaan om op de ingestelde tijd op gewenste temperatuur te zijn. U kunt dus het werkelijke tijdstip opgeven en hoeft geen opwarmtijd meer mee te rekenen.

Leren van het weer

Als het buiten ineens kouder wordt, reageert de zelflerende thermostaat ook: binnen een paar dagen start de ketel automatisch eerder op. Ook rond ingestelde tijdstippen voor slapen of vertrek, zorgt de zelflerende thermostaat ervoor dat de ketel tijdig minder gaat stoken.

Nog preciezer is een modulerende zelflerende klokthermostaat. U maakt dan nog beter gebruik van de modulerende eigenschappen die de meeste moderne ketels hebben: een modulerende cv-ketel stookt hard bij veel vraag naar warmte, en brandt zachter bij minder vraag. Dat is energiezuinig. In een lage stand gebruikt een hr-ketel weinig gas en met het hoogste rendement. Voorwaarde is dat zowel de ketel als de modulerende zelflerende thermostaat voldoen aan het zogeheten Open-Therm protocol.

Besturing via mobiel en beweging

Sommige klokthermostaten zijn via internet (dus ook met een smartphone) te bedienen. Komt u eerder naar huis, of wordt het juist later, dan kunt u het programma van de centrale verwarming daarop afstemmen.

Zit er geen regelmaat in uw aan- en afwezigheid, dan zijn vooraf ingestelde dagprogramma's niet effectief. Wellicht is een modulerende klokthermostaat met bewegingssensor iets voor u: als de sensor een (vooraf ingestelde) periode geen beweging opmerkt in de kamer waar de thermostaat hangt, dan gaat de thermostaat automatisch lager.

Met thermostatische radiatorkranen kunt u per kamer de temperatuur regelen (stand 3 is ongeveer 20 graden). En u kunt besluiten om niet, of veel lager, te stoken in delen van uw huis: daarom kunt u energiekosten besparen als u thermostaatkranen monteert op alle radiatoren. Zet er geen op de kamer waar de (klok)thermostaat hangt, dat conflicteert met elkaar.

Tekort aan warmte voorkomen

Thermostaatkranen zorgen ervoor dat de temperatuur in een kamer niet boven de ingestelde temperatuur komt, maar ze kunnen geen warmte vragen. Als nu er in de kamer met de klokthermostaat extra veel warmte binnenkomt, van de zon of een houtkachel, dan kunnen kamers met thermostatische radiatorkranen warmte tekort komen. U kunt dit op drie manieren verhelpen.

1. Gebruik een draadloze kamerthermostaat, en neem die mee naar de kamer waar warmte nodig is. De cv reageert dan op de temperatuur in die ruimte. Stel daar dan wel de thermostaatkraan iets hoger in, dan de ingestelde temperatuur van de draadloze kamerthermostaat (anders houdt de thermostaatkraan de opwarming tegen); en draai de thermostatische kranen laag in kamers die u helemaal niet gebruikt.
2. Gebruik een extra kamerthermostaat met voorrangsregeling (comfortregeling), voor een werkkamer bijvoorbeeld. De kamerthermostaten sturen de cv-ketel aan, onafhankelijk van de temperatuur in de andere kamer met kamerthermostaat. Zo krijgen beide vertrekken de gewenste temperatuur. Nieuw zijn zogeheten domoticasystemen: dat zijn kamerthermostaten per vertrek die temperatuur draadloos doorgeven aan de ketel en de thermostaatkranen. Domoticasystemen zijn via internet bestuurbaar.
3. Gebruik een weersafhankelijke comfortregeling: dan geeft een sensor buiten de buitentemperatuur door aan de thermostaat. Bij een hoge buitentemperatuur is de keteltemperatuur laag, en bij een lage buitentemperatuur juist hoog. Schakel met dit systeem 's nachts wel over op de kamerthermostaat (met lager ingestelde nachttemperatuur), anders laat de weersafhankelijke regeling ook als u slaapt de ketel branden - dat verspilt energie.

Het gebruik van een klokthermostaat is makkelijk, maar het inregelen van de verwarming kan een klus zijn voor de specialist. De thermostatische regeling is extra belangrijk als uw woning veel glas heeft aan de zonkant van het huis. Thermostaten stemmen de warmte van de verwarmingsinstallatie dan snel af op de warmte die de zon levert. Zo voorkomt u onnodig hard stoken en een te warme woning.

Lees meer op Cv onderhoud en instelling.

• Installateurs die aangesloten zijn bij branchevereniging Uneto-VNI vindt u via www.uneto-vni.nl (> Ledenzoeker).