MilieuCentraal.nl maakt gebruik van cookies. Meer weten? Zie Cookies op deze website.

Sluiten

Broeikaseffect

Wetenschappers houden de mens verantwoordelijk voor het versterken van het broeikaseffect, dat klimaatverandering veroorzaakt. Maar wat is dat broeikaseffect nu eigenlijk, en kunnen we er iets tegen doen?

Bepaalde gassen in de atmosfeer, zoals CO2 (kooldioxide), waterdamp en CH4 (methaan) zorgen ervoor dat warmte van de zon wordt vastgehouden. Zonder dit broeikaseffect zou het op aarde gemiddeld slechts -18 graden Celsius zijn. Dankzij broeikasgassen is het gemiddeld 12 graden.

Vanaf de industriële revolutie is de concentratie van bepaalde broeikasgassen in de atmosfeer (vooral CO2 en methaan) flink toegenomen, waardoor het gemiddeld wat warmer is geworden op aarde. Dat heeft zeer grote gevolgen voor het klimaat, en daarmee voor alle leven op aarde.

  •  Oorzaken van het broeikaseffect

    Onderzoekers denken dat het versterkte broeikaseffect komt door het gebruik van fossiele brandstoffen. Door het gebruik ervan sinds de industriële revolutie, 200 jaar geleden, zijn de concentraties CO2 in de atmosfeer met dertig procent toegenomen.  Vooral de laatste 100 jaar gebruiken we meer fossiele brandstoffen dan daarvoor. Dat komt doordat we sindsdien meer apparaten, machines en vervoermiddelen zijn gaan gebruiken, en die werken op olie, kolen of gas.

    CO2 uit fossiele brandstof is extra

    Fossiele brandstoffen bevatten CO2 die miljoenen jaren geleden door planten is vastgelegd. Het kooldioxide kwam destijds niet vrij na sterfte van de planten, omdat bijzondere omstandigheden leidden tot opslag (fossiliseren) van het materiaal. Het oude kooldioxide ligt dus opgeslagen buiten de CO2-cyclus die normaliter op aarde plaatsvindt. Maar met het gebruik van fossiele brandstoffen belandt de fossiele CO2 als extra hoeveelheid in de atmosfeer.

    Boskap versterkt broeikaseffect

    Het broeikaseffect wordt ook versterkt doordat mensen veel bomen kappen waardoor de bossen verdwijnen. Bomen gebruiken tijdens hun groei CO2 en slaan de koolstofverbindingen op in hun takken, bladeren en wortels. Dit komt weer in de lucht bij de kap of als de boom sterft en langzaam verrot.

  •  Wat is CO2?

    Een van de belangrijkste broeikasgassen is CO2. Dit is de afkorting voor het kleur- en reukloze gas koolstofdioxide. Het heet ook wel koolzuurgas. De lucht die we inademen bevat gemiddeld 0,05 procent CO2.

    CO2: in elektriciteitscentrales, adem en frisdrank

    CO2 komt vrij bij verbranding van aardgas en kolen in elektriciteitscentrales en olie (als brandstof voor vervoer). Verder ontstaat CO2 ook bij compostering en rotting van plantenresten. Bovendien ademt ieder mens CO2 uit: het gas ontstaat bij het verbranden van voedingsstoffen in het lichaam.

    Ook zit er CO2 in in frisdrank, in de vorm van bubbels, en wordt CO2 in kassen gebruikt om de groei van gewassen te stimuleren. De chemische industrie gebruikt CO2 vaak als grondstof, bijvoorbeeld voor het maken van kunstmest.

  •  Gevolgen van het broeikaseffect

    Als het broeikaseffect sterker wordt, zal de temperatuur op aarde stijgen. De afgelopen honderd jaar is het op aarde 0,6 graad warmer geworden. Dat lijkt weinig maar zelfs een kleine stijging van de gemiddelde temperatuur wereldwijd, kan problemen opleveren voor mensen, dieren en planten. Het water in de zeeën zal bijvoorbeeld stijgen waardoor land onder water komt te staan. In sommige gebieden kan het zo heet en zo droog worden, dat er geen voedsel meer groeit en geen drinkwater meer is.

    Onderzoekers verwachten dat de gemiddelde temperatuur op aarde de komende honderd jaar verder zal stijgen. Ze weten niet precies hoeveel, maar ze denken tussen 1,4 en 5,8 graden Celsius. Veranderingen in het klimaat kunnen over de hele wereld grote problemen opleveren voor mens, dier en plant. Om deze veranderingen tegen te gaan is actie mogelijk.

    Bedreiging volksgezondheid

    Een klimaatverandering kan van invloed zijn op de gezondheid van de mensen. Op plaatsen waar het nu al heet is, kan het dan zo heet worden dat mensen er ziek van worden. Ook kunnen tropische ziekten zoals malaria dan voorkomen in gebieden waar dat nu niet het geval is.

    Voedseltekorten

    Het opwarmen van de aarde kan koude gebieden geschikter maken om voedsel te verbouwen. Maar op andere plaatsen kan het zo droog worden dat de oogsten mislukken en de mensen daar niet genoeg te eten hebben.

    Bedreiging van natuur

    Als het klimaat warmer wordt zal de natuur ook veranderen waardoor diersoorten uit kunnen sterven. Als gevolg van droogte kunnen meer bosbranden ontstaan en kunnen de woestijnen groter worden.

    Stijging zeewaterspiegel

    Gletsjers en poolijs kunnen smelten, hierdoor kan het zeewaterpeil stijgen, wetenschappers houden rekening met een stijging tot negentig centimeter. Het hoge water kan stukken van de kust afslaan, waardoor de kust kwetsbaarder wordt voor overstromingen. Hierdoor kan zout zeewater op plekken komen waar het schade aan planten en dieren kan veroorzaken. Het binnendringen van zout water kan ook problemen geven voor het drinkwater in kustgebieden. Het zeewaterpeil stijgt waarschijnlijk ook omdat het water door de temperatuurstijging warmer wordt. Mogelijk sterft het koraal af omdat het zeewater te warm wordt.

  •  Oplossingen

    De Europese Unie (EU) wil de stijging van de temperatuur beperken tot maximaal 2 graden Celsius. Dit betekent dat de wereldwijde CO2-uitstoot in het jaar 2050 zeker 50 tot 85 procent lager moet zijn dan in 2000. In Nederland en de rest van de industriële wereld moet de CO2-uitstoot in 2050 zeker 80 tot 95 procent lager zijn dan in 1990. Internationaal worden daarvoor steeds afspraken gemaakt.

    In 1997 tekenden diverse industrielanden het Kyotoprotocol, dat valt onder het Klimaatverdrag van de Verenigde Naties. Belangrijkste afspraak uit het Kyotoprotocol is dat industrielanden hun uitstoot van broeikasgassen vanaf het niveau van 1990 zouden stabiliseren. Eind 2010 vond de klimaatconferentie plaats in Cancún, Mexico; daar zijn bescheiden afspraken bemaakt.

    Zelf actie ondernemen: bespaar energie

    U hoeft niet te wachten op wetten en internationale afspraken: u kunt zelf het broeikaseffect en daarmee klimaatverandering tegen gaan. Energie besparen is het belangrijkst, dat voorkomt de uitstoot van broeikasgassen. En kiezen voor duurzame energiebronnen, zoals groene stroom, dat voorkomt uitputting en gebruik van fossiele brandstoffen. Duurzame energie komt voort uit onuitputtelijke energiebronnen, zoals wind en zonlicht.

    Tot slot kunt u CO2-uitstoot compenseren. Het effect van de uitstoot van broeikasgassen die ontstaat door uw gasverbruik, gereden autokilometers, vliegreizen en aankopen via een bepaalde creditcard, kunt u laten compenseren, bijvoorbeeld door bomen te laten aanplanten. Meer daarover op Klimaatcompensatie.

 Naar boven
/Domeinen/Algemeen/Images/Onderwerp/Broeikaseffect.jpg

Minder energiekosten? Bespaartest.nl!

Kies je tips voor energie- besparing, en verlaag je energiekosten tot honderden euro's per jaar: Bespaartest.nl!

Vignet-bespaartest

Volg ons