Verpakkingen zijn vaak nuttig

Ongeveer de helft van de weggegooide verpakkingen in ons land komt van huishoudens. De andere helft gaat om bedrijfsverpakkingen, zoals houten pallets en krimpfolie om dozen. De productie en het transport van deze verpakkingen kosten grondstoffen en energie. Dit versterkt milieuproblemen zoals Klimaatverandering. Bij de afvalverwerking kunnen bovendien stoffen vrijkomen die schadelijk zijn voor het milieu.

Toch heeft het gebruik van verpakkingen ook grote voordelen. Verpakkingen voorkomen verspilling en bederf van producten. Ze verbeteren de houdbaarheid van voedingsmiddelen en bieden diverse producten bescherming tijdens transport en opslag.

Door verbeterde technieken en aandacht voor afvalpreventie, zijn verpakkingen de afgelopen decennia lichter geworden, waardoor ze minder grondstoffen kosten en minder afval veroorzaken. Hergebruik door gescheiden inzameling en nascheiding in de afvalverbrandingsinstallatie vermindert de milieubelasting van de productie van verpakkingsmateriaal.

De meeste verpakkingen zijn gemaakt van papier, kunststof, metaal of glas. Composteerbare verpakkingen zijn in opkomst. Het leeuwendeel van de verpakkingen is voor hergebruik geschikt.

Gescheiden ingezameld glas en oudpapier dienen bijvoorbeeld als grondstof voor nieuw glas of papier. Sinds 2010 wordt kunststof verpakkingsafval ingezameld en hergebruikt als grondstof voor nieuwe verpakkingen of andere producten.

In de meeste gemeenten kunnen inwoners plastic verpakkingsafval in de speciale Plastic Heroes-bak deponeren. Andere gemeenten zorgen voor een ophaaldienst aan huis. Er zijn ook gemeenten die kiezen voor scheiden achteraf, dan wordt kunststof voorafgaand aan de afvalverbranding uit de afvalberg gehaald en hergebruikt of dient het samen met het er eveneens uitgehaalde papier als brandstof voor elektriciteitscentrales of cementovens. Blik mag gewoon bij het huisvuil. In de afvalverbrandingsinstallaties wordt het met magneten (staal) of wervelstroomscheiding (aluminium) weer grotendeels uit het afval gehaald.

Kijk voor specifiekere verpakkingsinformatie op Blik, Drankverpakkingen, Glas, Kunststof, Papier en karton en Composteerbaar kunststof.

In de Europese Verpakkingsrichtlijn is vastgelegd dat landen in de Europese Unie moeten voldoen aan de minimumeisen voor het voorkomen van afval en het bevorderen van hergebruik. Nederland heeft deze eisen opgenomen in het Verpakkingenbesluit (2006) en gaat met haar landelijke recyclingpercentages van verpakkingen verder dan Europa: 70 procent tegenover 55 procent.

Eind 2012 hebben de Nederlandse overheid, het verpakkende bedrijfsleven en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aanvullende afspraken gemaakt in een Raamovereenkomst. Hierin is onder meer afgesproken dat er een Kennisinstituut Duurzaam Verpakken komt, dat een verduurzamingsagenda vaststelt met concrete doelen. Verder is daar in vastgelegd dat bedrijven het statiegeld op grote PET-flessen mogen afschaffen als er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan.

Statiegeld op grote PET-flessen zorgt ervoor dat ze bijna allemaal weer ingeleverd worden. Bovendien is het materiaal hierdoor relatief schoon. Van het overige verpakkingsplastic wordt tot nu toe ongeveer een derde gescheiden ingezameld. Om de milieubelasting die het afschaffen van het statiegeld met zich meebrengt te compenseren, is door de overheid met het bedrijfsleven afgesproken dat:
• er meer plastic ingezameld wordt;
• er meer Plastic Heroes bakken komen;
• alle PET-flessen voor minstens een kwart uit gerecycled materiaal worden gemaakt;
• PVC als verpakkingsmateriaal verdwijnt;
• gratis plastic draagtassen worden afgeschaft of vervangen door een duurzamer alternatief en
• er een proef komt met gescheiden inzameling van drankkarton.

• In het Recycling Netwerk zetten diverse milieuorganisaties zich in voor het hergebruik van verpakkingen. Kijk voor meer informatie op: www.recyclingnetwerk.nl.
• Via het Afvalfonds Verpakkingen voeren bedrijven gezamenlijk het Verpakkingenbesluit uit. Meer hierover op www.afvalfondsverpakkingen.nl.
• Zie www.nedvang.nl voor een leuk filmpje over hergebruik van kunststof. U vindt hier ook per bedrijf informatie over welke maatregelen het neemt.