Slakken

Slakken spelen een belangrijke rol als opruimer in de natuur en dragen bij aan de kringloop van voedingsstoffen. Ze eten vooral rottende plantresten, maar een aantal slakken eet ook levende planten.

Slakken zijn vooral 's nachts actief. Vanwege hun nachtelijke levenswijze en het beschermende slijm hebben slakken weinig natuurlijke vijanden. Toch zijn er veel dieren die graag slakken eten: vogels, egels, spitsmuizen en loopkevers.

U kunt uw tuin eenvoudig aantrekkelijk maken voor slakkeneters. Vogels hebben beschutting nodig om te schuilen en te broeden. Een dichte haag of struikgewas is ideaal. Egels en spitsmuizen gebruiken stapels takken en dicht kreupelhout als woon- en schuilplaats. 's Winters overwinteren ze in een takkenhoop of tussen dorre bladeren. Kijk voor tips op Leven in de tuin.

Met een grote lenteschoonmaak in uw tuin maakt u overwinterende slakken en hun eieren kapot. De losse grond droogt snel waardoor de slakkeneieren uitdrogen. Door de grond te bewerken brengt u de slakkenpopulatie flink terug.

Voorkomen is natuurlijk prettiger dan bestrijden. U voorkomt slakkenoverlast als u vooral tuinplanten plaatst die geen last hebben van slakkenvraat. Goed bestand tegen slakken zijn akelei, goudsbloem, anjer, geranium, klimop, daglelie, viooltjes en varens. Slakken hebben ook een hekel aan oostindische kers. In de moestuin zijn slakken dol op sla, alleen rucola heeft geen last van slakkenvraat. Ook kruiden als salie, tijm en knoflook houden slakken op een afstand. Plant of zaai ze op plekken waar u veel last van slakken heeft.

Afval uit uw tuin

Slakken houden van vochtige plekken, zoals onder tuinafval. Daarom is het verstandig de tuin op te ruimen en zo min mogelijk afval te laten liggen. Als het nodig is om de tuin water te geven, doe dat dan vroeg in de ochtend. 's Avonds water geven, zorgt gedurende de gehele nacht voor een vochtige atmosfeer: dat is juist zeer uitnodigend voor slakken.

Zet kwetsbare planten niet op plekken waar slakken zitten. Houd de grond rond deze planten kaal zodat ze snel uitdroogt en zo onaantrekkelijk is voor slakken. Gevoelige planten beschermt u door een barrière van koffiedik, cacaodoppen, kalk, fijngemaakte eierschalen of houtas rond de plant aan te brengen.

Bescherming voor jonge planten

Bescherm jonge planten door er een beschermende huls omheen te plaatsen. Deze maakt u van plastic drankflessen, waar de bodem en de bovenkant van afgesneden zijn.

Koper weert slakken

Slakken houden niet van metaaloppervlakken. Sommige metalen, zoals koper, zijn zelfs giftig voor slakken. Met een koperen ring of koperhoudende tape rond een pot of plant houdt u de slakken weg, zelfs onder vochtige omstandigheden.

Met slakkenvallen vangt u eenvoudig grote hoeveelheden slakken. Potjes gevuld met bier of druivensap voldoen goed als val. Graaf de vallen niet in, anders vangt u ook andere dieren zoals salamanders.

Naaktslakken kruipen overdag weg in een vochtige schuilplaats. Met dakpannen, stenen, vochtige planken en rabarber- of koolbladeren maakt u schuilplaatsen waar u de slakken overdag kunt wegvangen. Laat de gevangen slakken los op ruime afstand van de tuin of aan de overkant van een drukke weg. U kunt ze ook doden in zeepwater. Gooi het zeepwater na gebruik dan niet in de tuin, maar spoel het door het toilet.

Verschillende huismiddelen zijn prima geschikt om slakken mee te bestrijden. Zoals Knoflook, aaltjes en de stof ferrifosfaat.

Knoflook

Knoflook is giftig voor slakken, ze mijden plaatsen en planten die met een knoflook-extract zijn bespoten. Bespoten eitjes komen niet meer uit. Over de beste wijze van doseren en toedienen is niets bekend. Als u knoflook kiest als antislakkenmiddel, moet u dus zelf een en ander uitproberen.

Aaltjes

Aaltjes zijn parasieten en een biologische manier om slakken te bestrijden. De aaltjes koopt u in een flesje waarmee u veertig vierkante meter tuin slakvrij kunt maken. Giet de aaltjes uit op plekken met veel slakken; ze zoeken zelf de slakken op. Daarna blijft de tuin minstens zes weken slakvrij. In tuincentra en via het internet kunt u een bestelkaart kopen, waarna u een flesje met aaltjes per post krijgt toegestuurd.

Ferrifosfaat

Slakken korrels op basis van ferrifosfaat zijn giftig voor slakken maar nauwelijks giftig voor andere dieren en daarom veilig te gebruiken. Ferrifosfaat verstoort de vochthuishouding en slijmvorming van slakken. De slakken stoppen met eten en gaan dood. IJzer en fosfaat, de componenten van ferrifosfaat, zijn voedingselementen voor planten die van nature in de bodem voorkomen. Ferrifosfaat is goed bij tuincentra verkrijgbaar.

Op de verpakking staat aangegeven welke werkzame stof het middel bevat: middelen tegen 'hardnekkige slakkenoverlast' bevatten schadelijker werkzame stoffen, dan andere middelen tegen slakken.

Middelen op basis van de werkzame stof metaldehyde zijn niet alleen voor slakken erg giftig, maar ook andere dieren kunnen slachtoffer worden: vergiftigingen van egels en honden komen regelmatig voor. Middelen op basis van methiocarb zijn ook erg giftig: zij mogen niet in de buitenlucht worden toegepast, maar alleen in kassen en serres.

Middelen tegen hardnekkige slakkenoverlast zijn veiliger te gebruiken door uit te strooien op plekken waar alleen slakken erbij kunnen, zoals onder een oude dakpan, in een stuk pvc-buis, of in een liggend jampotje. Volg de aanwijzingen op de verpakking.

Bestrijdingsmiddel weggooien? Klein Chemisch Afval!

Bestrijdingsmiddelen horen bij het klein (huishoudelijk) chemisch afval. Zij zijn te herkennen aan het toelatingsnummer (of N-nummer). Fabrikanten zijn verplicht het N-nummer op het product of op de verpakking te zetten. Lege verpakkingen hoeven niet apart te worden ingeleverd en kunnen bij het gewone huisvuil.

• Uitgeverij Roodbont geeft een gids uit voor het herkennen, voorkomen en beheersen van ziekten en plagen in de tuin. Bestel de gids via de website www.roodbont.nl.
• Zie voor tips tegen slakken in de moestuin ook de volgende webpagina: www.moestuintips.nl.