Tuininrichting

Streeft u naar weelderig groen dat de seizoenen goed overleeft? U verhoogt de kans op succes als u de tuin in kaart brengt voordat u groen gaat planten. Noteer welke plekken in de tuin zonnig zijn en welke schaduwrijk, en wat de grondsoort is. Schrijf op waar het droog is en waar vochtig. En noteer welke bestaande beplanting er armetierig uit ziet, en waar bodemverbetering nodig is.

Met deze gegevens kunt u planten kiezen die passen bij de omstandigheden; ze maken dan een betere kans om te overleven. Knoop ook een praatje aan met uw buren en buurtgenoten en vraag welke planten het bij hen goed doen.

Op de groei

Verder is het goed om in uw achterhoofd te houden dat de meeste struiken, bomen en vaste planten in de loop der jaren vele malen groter zullen worden. Zet ze dus niet te dicht op elkaar. De eerste jaren kunt u de gaten vullen met een- en tweejarigen.

Zie voor meer informatie Beplanting.

Wilt u een deel van de tuin verharden, maar wel rekening houden met het milieu? U heeft dan keuze uit verschillende materialen. Natuursteen uit verre landen en gepolijste natuursteen zijn voor het miieu geen goede keuze. Wat wel milieuvriendelijk is, staat hieronder op een rij: bovenaan de milieuvriendelijkste keuze. 

• Betonnen bestrating, bijvoorkeur waterdoorlatend of met Milieukeur.
• Vlonders met FSC-keurmerk, of van gerecycled composietmateriaal.
• Gebakken kleiklinkers en -tegels.
• Onbewerkte natuursteen uit Nederland of omringende landen.

Water moet weg kunnen

Leg de tuin niet helemaal dicht met bestrating, maar maak minimaal aan de randen een strook met gras, grond, schors of split (een fijne gebroken steenslag); dan kan het water wegzakken in de bodem.

Afvoer naar de bodem voorkomt dat al het regenwater het riool in gaat. Zo wordt het riool niet onnodig belast met schoon water. En u helpt het risico verminderen dat er rioolwater wordt overgestort in het oppervlaktewater; dat kan leiden tot vissterfte. Lees meer hierover op Bestrating.

Een tuin verbruikt al gauw 450 kWh aan elektriciteit: dat komt neer op 100 euro aan stroomkosten (prijspeil 2012/2013). Dat komt vooral door de vijverpomp, elektrische apparaten en verlichting.

Heeft u een bepaald apparaat nodig, kies dan een energiezuinige versie en gebruik groene stroom, dat spaart milieubelasting. Kijk voor aanschaf naar het vermogen, energielabels, keurmerken en lees vergelijkende tests. Voor tuinverlichting kunt u led- of spaarlampen gebruiken, en soms zelfs zonne-energie.

Stroomslurper: terrasverwarming

Een relatief nieuwe stroomslurper in de tuin is terrasverwarming: 100 uur per jaar op de hoogste stand (2.000 watt) kost u evenveel elektriciteit als 220 wasbeurten. Lees meer op Energie in de tuin.

De milieuvriendelijkste schutting is natuurlijke begroeiing, zoals een haag of heg. Deze natuurlijke tuinafscheiding kost namelijk minder materiaal (dus minder grondstoffen) dan bijvoorbeeld een houten schutting, vergt minder energie voor transport en gaat langer mee.

Beschutting voor dieren

Nog een voordeel is dat vogels en andere dieren voedsel, bescherming en nestgelegenheid vinden in hagen en heggen. Hagen vangen ook fijnstof af, en kunnen de luchtkwaliteit in de buurt verbeteren. Ze moeten wel twee maal per jaar een snoeibeurt hebben.

Kijk voor meer informatie op Schutting en haag.

Meubelen van hout en kunststof zijn uit oogpunt van milieu de beste keuze, mits ze lang meegaan: dat vraagt dus wel wat onderhoud.

Gaat u voor houten tuinmeubilair, dan hebben onbehandeld Europees hardhout en gemodificeerd hout de voorkeur.

Alleen bekleding vervangen

Let er bij tuinmeubels met bekleding op, dat die ook los kan. Als de bekleding dan vies of versleten raakt, hoeft u niet het hele meubel te vervangen.

Kijk voor meer informatie op Tuinmeubelen.

Vijvers en andere waterelementen zijn erg waardevol voor insecten en amfibieën. Vooral natuurlijke vijvers (met een uitbundige plantengroei en weinig vissen) dragen bij aan de soortenrijkdom in stad en dorp.

Zulke vijvers vragen ook weinig onderhoud en hebben geen extra (chemische) stoffen nodig, zodra het biologisch evenwicht is bereikt. Veel water is er ook niet voor nodig. Zie voor meer informatie Tuinvijvers.

Let op stroomverbruik

Ga even na of elektrische apparaten zoals een vijverpomp noodzakelijk zijn. Als meerdere apparaten continu aan staan, loopt dat fors op, voor uw portemonnee en het milieu.

Een vuurtje in de tuin kan heel gezellig zijn voor u, maar overlast geven voor uw buren. Stook daarom alleen met schoon en droog hout, gooi geen afvalhout op het vuur, en zorg dat het vuur voldoende zuurstof krijgt. Let ook op het weer en de windrichting: stook bijvoorbeeld niet bij windstil of mistig weer.

Een milieuvriendelijker alternatief voor stoken op hout, is een vuurpot die brandt op gel. Zie ook Vuren in de tuin.

Bent u in een nieuw opgeleverde woning getrokken? Dan zijn vaak voorbereidingen nodig, voordat u kunt planten.

Bodem bewerken

De bodem heeft vaak nog geen goede structuur en ook het bodemleven ontbreekt nog. Het is dan noodzakelijk om eerst de bodem goed om te werken, en te verbeteren met tuinaarde of compost. U kunt ook wachten en het eerste jaar alleen een zomerbloemenmengsel zaaien, dat verbetert de bodemstructuur ook.

Ligt er erg zware klei in de tuin, plant dan het eerste seizoen ook wat aardappelen. Die breken de klei, en zien er toch groen uit - met bloemen! En u kunt aardappels oogsten.

Kijk voor meer inspiratie op Tuinontwerpen.

• Tuinwerkzaamheden uitbesteden of op zoek naar duurzaam advies? Kijk in de 'groene-bedrijvengids' www.allesduurzaam.nl.
• Kijk voor verkoop van tweedehands planten op www.marktplaats.nl, www.tweedehandsplanten.nl, of check het prikbord van www.groeninfo.com.
• Kijk voor gratis tuintegels en stenen op www.allesgratisafhalen.nl, of zoek tweedehands tuinspullen op www.marktplaats.nl. Kijk voor herbruikbare (bouw)materialen op www.kringloopnet.nl/kringloopbouwmaterialen.html .