Houtworm

De larven van sommige kevers boren gangen in het hout en tasten zo balken, houten vloeren, meubels en andere houten voorwerpen aan. U voorkomt aantasting door houtworm door het hout te beschermen met verf, was of beits.

De larven van sommige kevers boren gangen in het hout om zich te voeden. Per kever kan de houtsoort verschillen: zo houdt de gewone houtwormkever van zacht hout, de grote houtkever van door schimmels aangetast eikenhout en de huisboktor van naaldhout. Het bestrijden van deze insecten gebeurt vaak met middelen die schadelijk zijn voor het milieu. Er zijn echter ook manieren die het milieu niet schaden.

Als u in een huurwoning woont en het constructiehout in de woning is aangetast, dan zijn de kosten van bestrijding voor de verhuurder.

Tips

Houtworm houdt van onbehandeld hout. Bescherm het hout door het te behandelen met verf, lak, vernis, boenwas of beits.
Vervang, als dat mogelijk is, ernstig aangetast hout. Geef dit hout zo snel mogelijk mee met het grof vuil om verdere verspreiding van de aantasting te voorkomen.
Controleer nieuwe aankopen, klus- of brandhout op aantasting van deze insecten. Dit geldt vooral voor hout dat lange tijd in een vochtige ruimte heeft gelegen. Gebruik geen hout waar nog bast aan zit.

Herken de houtworm

De aanwezigheid van houtworm herkent u aan gaatjes in het hout en vers boormeel. Boormeel zijn de uitwerpselen van de larven. Uit het boormeel en de uitvliegopeningen kan de professionele plaagdierbestrijder afleiden om welk soort houtaantastend insect het gaat. Houtworm maakt kleine ronde gaatjes van ongeveer 1 millimeter. Grotere gaatjes in het hout kunnen afkomstig zijn van de houtkever of de boktor.

Voordat de bestrijding begint moet ook gekeken worden of de aantasting nog actief is. De beste aanwijzing voor een actieve aantasting geven nieuwe uitvliegopeningen, die opvallen door een schone lichtgekleurde binnenkant. Bij twijfel kunnen de oude uitvliegopeningen worden opgevuld met bijenwas, de nieuwe vallen dan beter op.

De gewone houtwormkever

De larve van de gewone houtwormkever (Anobium punctatum) boort gangen met een doorsnede van ongeveer 0,5 mm in zacht loof- en naaldhout. De larve kan zich vanuit aangetast hout verplaatsen naar schoon hout, als dat direct aansluit. Houtworm tast naast constructiehout ook houten meubelen, beelden, manden en kisten aan.

De grote houtkever

De larve van de grote houtkever (Xestobium rufovillosum), of bonte knaagkever leeft in eikenhout dat door vocht en schimmels is aangetast en maken daarin gaten met een doorsnede van 2,5 tot 4 mm. Vooral de plekken waar het hout met de kopse kant verbonden is met een stenen muur, zijn kwetsbaar.

De huisboktor

De larve van de huisboktor (Hylotrupes bajulus L.) kan grote schade toebrengen aan draagbalken. De uitvliegopening heeft een doorsnee van 6 tot 9 mm en een gerafelde rand. De aantasting is vaak ernstig, maar beperkt zich tot het spinthout, dat afkomstig is uit het buitenste deel van de boomstam,. De huisboktor gedijt bij een hoge temperatuur en een hoge luchtvochtigheid.
Voorkomen van houtworm

Houtaantastende insecten leven in door vocht en schimmel aangetast hout. Goed onderhoud met verf, lak, vernis, boenwas of beits is de beste manier om hout te beschermen, zowel tegen de insecten als tegen schimmels. Bij vochtproblemen is het nodig om de ventilatie te verbeteren en lekkages te verhelpen.

Bestrijders kunnen balken preventief behandelen met bestrijdingsmiddelen. Als u nieuw hout gebruikt, dan kunt u kiezen voor geïmpregneerd hout. Bestrijdings- en impregneermiddelen hebben een hoge milieubelasting, pas deze alleen daar toe waar zij voor het behoud van de constructie noodzakelijk zijn. Bijvoorbeeld daar waar het hout onder invloed staat van vocht.
Bestrijden van houtworm

Zonder chemische bestrijdingsmiddelen

Bij kleine houten voorwerpen voert u de bestrijding zelf milieuvriendelijk uit door de aangetaste voorwerpen twee weken in de diepvries bij -18 graden, of minimaal een half uur in de oven op 55 graden te leggen. Het milieuvriendelijk bestrijden van houtworm in grotere losse voorwerpen, zoals meubels gebeurt ook door middel van een diepvriesbehandeling, warmte behandeling, of door een behandeling met stikstof of met kooldioxide (CO2). Dit kan bij gespecialiseerde bedrijven die containers hebben waar ze de voorwerpen behandelen. Ernstig aangetast hout moet u vervangen.

Als constructiehout in gebouwen is aangetast, moet bestrijding aan een professional worden overgelaten. De warmtebehandeling wordt toegepast als een gebouw flink is aangetast door grote houtkever, huisboktor of spinthoutkever. Deze behandeling kost veel energie en vergt veel voorbereiding. Voordeel is dat de methode effectief is, dat er geen gaten in balken hoeven te worden geboord en dat er geen bestrijdingsmiddelen nodig zijn.

Vanwege mogelijke aantasting van het hout, lak- of verflagen, wordt chemische bestrijding op houten siervoorwerpen afgeraden. Een diepvriesbehandeling, of een gasbehandeling met CO2 of stikstof heeft hier de voorkeur.

Chemische bestrijdingsmiddelen

Chemische middelen tegen houtworm zijn schadelijk voor de gezondheid en mogen alleen door professionele bestrijders worden gebruikt. De middelen zijn bedoeld voor behandelingen binnenshuis of in afgesloten containers. Houtwormbestrijdingsmiddelen bevatten vluchtige stoffen die ervoor zorgen dat het middel diep in het hout kan dringen. Daarom mag de behandelde ruimte na de bestrijding 48 uur lang niet worden betreden.

Chemische middelen worden toegepast in de vorm van spuitvloeistoffen of gas. Spuitvloeistoffen bevatten als werkzame stof een synthetisch pyrethroïde (permethrin) of flufenoxuron. Voor het vergassen in containers wordt de werkzame stof sulfurylfluoride gebruikt.

Bestrijdingsmiddelen tegen houtworm worden vaak gebruikt in combinatie met middelen die schimmels in hout bestrijden. Deze bevatten borax en boorzuur, of de houtverduurzamingsmiddelen propiconazool en tebuconazool. De actieve stof flufenoxuron (flurox) wordt voornamelijk gebruikt voor het bestrijden van de grote houtkever. Voor het bestrijden van grote houtkever en boktor moet het houtwerk plaatselijk onder druk worden geïnjecteerd met een combinatie van bestrijdingsmiddel tegen insecten, en tegen houtschimmels.

Pyrethroïden breken vrij goed af. Zij zijn weinig giftig voor zoogdieren, maar zeer giftig voor koudbloedige dieren - vooral bijen en waterorganismen zoals vissen. Daarom mogen deze middelen alleen binnenshuis of in containers gebruikt worden, zodat ze niet in het oppervlaktewater terechtkomen. Sulfurylfluoride is bij inademen giftig voor mensen en huisdieren. Flufenoxuron is zeer giftig voor in het water levende organismen, maar weinig giftig voor de mens.Borax en boorzuur zijn giftig voor het zenuwstelsel, de nieren en de lever van de mens. Via beschadigde huid komen ze in het lichaam terecht. Bij huidcontact kunnen overgevoeligheidsreacties optreden.
Meer informatie
- Advies over ongediertebestrijding krijgt u bij de gemeentelijke Ongedierte Bestrijdingsdiensten.
- Voor een goede bestrijding moet u precies weten om wat voor beestje het gaat. U kunt daarom een exemplaar, in een stevig kokertje of doosje, ter determinatie naar het Kenniscentrum Dierplagen (KAD) opsturen. Kosten, met bestrijdingsadvies: € 38,50 (excl. btw, prijspeil 2011). T 0317 419660/ info@kad.nl / www.kad.nl .
- U kunt bij de NVPB (Nederlandse Vereniging Plaagdiermanagement Bedrijven) terecht voor adressen van erkende ongediertebestrijders, aangesloten bij een brancheorganisatie: www.nvpb.org .
- Plaagdierbestrijders die voldoen aan het KAD-keurmerk hebben veel aandacht voor preventie, en gebruiken minder chemische bestrijding. Kijk voor adressen op www.kad.nl.