Luiers

Kies wasbare luiers als u rekening wilt houden met het milieu. Wasbare luiers hebben namelijk minder milieubelasting, gemeten in CO2-uitstoot en milieubelasting door landgebruik.

De wegwerpluiers van Nature Babycare en Moltex Öko zijn iets milieuvriendelijker dan andere wegwerpluiers. Ze bestaan namelijk deels uit bioplastic. Deze merken zijn verkrijgbaar bij natuurvoedingswinkels en een drogisterijketen.
 

U helpt het milieu het meest, als u gedurende de luierperiode zo min mogelijk luiers gebruikt. Dat geldt zowel voor wasbare luiers, als voor wegwerpluiers. U spaart daarmee grondstoffen, energie en water uit.

• Verschoon het kindje niet eerder dan echt nodig is; elke luier kan bijvoorbeeld probleemloos meerdere plasjes opvangen.
• Maak uw kindje zindelijk zodra het eraan toe is; kinderen die wasbare luiers dragen zijn eerder zindelijk.
• Kies de juiste maat luier, dat voorkomt doorlekken.
• Gebruik bij wasbare luiers een papieren inlegvel of een katoenen nachtinlegger.

Luiers gaan lang mee, probeer daar ook gebruik van te maken. Koop ze tweedehands, gebruik ze voor meerdere kinderen, of verkoop ze weer na de luierperiode. Kijk bij aankoop of luiers van biologische katoen beschikbaar zijn (EKO-keurmerk). En vermijd overbroekjes van PVC-kunststof.

Door bewust te wassen, kunt u veel milieubelasting van luiers besparen:

• Was de luiers op lage temperatuur: 40 graden is meestal genoeg! Alleen bij darminfecties of hardnekkige vlekken is 60 graden nodig. Voorweken in een emmer koud water voorkomt hardnekkige vlekken.
• Met katoenen nachtinleggers, of papieren inlegdoekjes hoeft u de luiers minder heet te wassen. Gooi inlegdoekjes niet in het toilet (ook niet als op de verpakking staat dat het mag).
• Was altijd met een volle trommel: luiers kunt u meewassen met de overige was. 
• Gebruik geen wasverzachter: het katoen neemt dan minder vocht op. 
• Droog de luiers aan de lijn. Gebruikt u een wasdroger, dan liefst een met energielabel A.

Het is bijna nooit toegestaan om wegwerpluiers in de biobak te gooien (ook niet als de fabrikant dit wel suggereert). In enkele gemeentes kan het wel (Almere, Zeewolde en Smallingerland), maar informeer altijd tevoren bij uw gemeente. Sommige gemeenten zamelen luiers bijvoorbeeld wel apart in, maar niet via de biobak.

Als u de luiers in de biobak mag gooien, of apart kunt inleveren, dan worden ze vergist tot compost. Gebruikte luiers die bij het huishoudelijk afval belanden, worden verbrand. Die verbranding levert gedeeltelijk nuttige energie op, maar ook uitstoot van broeikasgassen.

De tabel vergelijkt de gemiddelde kosten van wegwerp- en wasbare luiers, bij een luierperiode van 3 jaar en 2,5 maand.

De kosten van luiers zijn wel sterk afhankelijk van de manier waarop u ze gebruikt. Het merk wegwerpluier en het aantal keer verschonen hebben bijvoorbeeld invloed op de kosten. Net als de keuze voor tweedehands wasbare luiers of nieuwe, en wel of niet drogen in een wasdroger. In de tabel hieronder staat daarom een minimum- en maximumbedrag. Kinderen met een wasbare luier zijn vaak eerder zindelijk dan na 3 jaar en 2,5 maand. De kosten zijn dan lager.

Gebruiksgemak vergelijken

Wasbare luiers zijn er in diverse soorten: van een vierkante katoenen lap met een overbroekje, tot een voorgevormde alles-in-één luier. Uit Consumentenbondonderzoek blijkt dat de voorgevormde wasbare luier met een katoenen nachtinlegger even gebruiksvriendelijk is en even goed absorbeert als een wegwerpluier.

Wasbare luiers blijken niet veel extra was op te leveren. In de eerste wee levensmaanden van de baby gaat het om ruim 1,5 was per week extra. Daarna vermindert dit tot ongeveer één was per week extra.

CO2-uitstoot

Wasbare luiers zorgen voor 1,5 keer minder uitstoot van broeikasgassen dan wegwerpluiers (uitgaande van wassen op maximaal 60 graden, en drogen in de wasdroger). Droogt u luiers aan de lijn, dan is de CO2-uitstoot zelfs 2,5 keer lager.

Watergebruik

Het watergebruik van zowel wegwerpluiers als wasbare luiers is hoog. Voor wasbare luiers is water nodig voor de teelt van katoen, en natuurlijk voor het wassen van de luiers. Bij de productie van de houtpulp en de kunststoffen voor de wegwerpluiers is ook water nodig.

Chemicaliën en bestrijdingsmiddelen

Gelet op alleen vervuiling door chemische stoffen zoals bestrijdingsmiddelen en productiechemicaliën, valt niet te zeggen welke soort luier beter is voor het milieu. Bij katoenen luiers onderling bijvoorbeeld, zijn er grote verschillen in bestrijdingsmiddelengebruik tussen gangbare katoen en biologisch katoen. Bovendien varieert ook het bestrijdingsmiddelengebruik per regio van katoenteelt. Daar komt bij dat de milieugevolgen van bestrijdingsmiddelen en productiechemicaliën anders zijn, en niet zomaar te vergelijken. En wegwerpluiers bestaan voor ongeveer de helft uit materiaal dat is gemaakt van aardolie. De raffinaderijen die de aardolie verwerken, veroorzaken lucht- en watervervuiling.

Landbouwgrond

Zowel wegwerp- als katoenen luiers hebben landbouwgrond nodig (voor respectievelijk bomen- en katoenproductie). Om het landgebruik te kunnen vergelijken, is de hoeveelheid grond vergeleken, het verlies van biodiversiteit, de kwaliteit van het landschap en die van de bodem. Het blijkt dat de wasbare luier (gelet op landgebruik) zeven keer milieuvriendelijker is.

Totale milieuvriendelijkheid: vergelijken

+ : relatief milieuvriendelijk, gelet op genoemd aspect.
- : relatief onvriendelijk voor milieu, gelet op genoemd aspect.

Productie van luiers

Wasbare luiers kunnen zijn gemaakt van katoen (badstof), polyester, rayon, en/of bamboevezel. De productie van gangbare katoen kost veel water en bestrijdingsmiddelen. Bamboe scoort op deze punten stukken beter, maar voor bamboebewerking zijn weer schadelijke chemicaliën en veel energie nodig. Een milieuvriendelijk alternatief zijn luiers van biologische katoen (met EKO-keurmerk). Bij wasbare luiers ontstaat een groot deel van de milieubelasting tijdens het gebruik: het wassen van de luiers kost elektriciteit, water en wasmiddel. Soms komt daar ook nog de elektriciteit van de droger bij.

Wegwerpluiers bevatten papier, kunststof en synthetische korrels van Super Absorberend Polyacrylaat (SAP-korrels). De productie van papier kost bomen en energie, en zorgt voor watervervuiling. De grondstof voor de kunststoffen en de korrels is aardolie: dat is een niet-hernieuwbare grondstof, waarvan de winning en bewerking milieubelastend zijn. Ook de fabricage van luiers en verpakking kost energie. Het materiaalgebruik van wegwerpluiers is de afgelopen 10 jaar overigens met 40 procent verminderd, waardoor ook milieubelasting is gedaald.

Er zijn wasbare katoenen luiers te koop met EKO-keurmerk voor textiel, tegenwoordig bekend als Global Organic Textile Standard. Katoen voor die luiers is geteeld zonder bestrijdingsmiddelen en kunstmest; het watergebruik is vergelijkbaar met gangbare katoen. De luier is ongebleekt en er zijn geen chemicaliën gebruikt bij het zogeheten voorkrimpen. Kijk voor meer informatie over EKO op Keurmerk kleding.

Er zijn ook wasbare luiers op de markt met het Ökotex Standard 100 keurmerk, dat eisen stelt op het gebied van chemicaliën zoals zware metalen, schadelijke kleurstoffen en bestrijdingsmiddelen. Meer hierover ook op Keurmerk kleding.

Er zijn wegwerpluiers in een biologisch afbreekbare verpakking, gemaakt van zetmeel. Deze verpakkingen dragen het Kiemplantlogo. Kijk voor meer informatie op Verpakkingssymbolen.

Milieuclaims

In Nederland zijn drie merken wegwerpluiers verkrijgbaar die claimen gunstiger te zijn voor het milieu. Dat zijn Nature Babycare, Moltex Öko, en Joppies Day & Nightcare.

Nature Babycare en Moltex Öko luiers zijn iets milieuvriendelijker dan reguliere luiers, omdat een kwart van het luiermateriaal is gemaakt van bioplastic in plaats van gewoon plastic. Dat bespaart CO2-uitstoot. De luiers bevatten echter ook, net als andere wegwerpluiers, synthetische SAP-korrels. Die zijn gemaakt van aardolie en mogen daarom niet zomaar in de biobak.

De luiers van Joppies Day & Nightcare zijn 40 procent lichter dan andere wegwerpluiers. Dat scheelt wel brandstof voor transport. Maar bij gebrek aan milieu-informatie over de luierproductie van dit merk, is onbekend of Joppies beter of slechter uitpakt voor het milieu dan de andere (wegwerp)luiers.

• Luiers van biologische katoen zijn vrijwel alleen verkrijgbaar via internet. Type voor verkoopsites de term ‘katoenen luiers’ in op een zoekmachine.
• katoenenluiers.startpagina.nl is een startpagina voor katoenen luiers.
• www.watkostenluiers.nl geeft prijzen, kostenberekeningen en aanbiedingen van verschillende merken wegwerpluiers.
• Woont u in Wageningen, Wijk bij Duurstede, Barneveld of Leiden? Uw gemeente kent subsidie op wasbare luiers. Vraag bij de gemeente naar meer informatie.
• Op www.controlunion.com vindt u meer informatie over Global Organic Textile Standard.