Groene stroom

De elektriciteit uit uw stopcontact is bij groen en grijs hetzelfde. Het enige verschil tussen grijze en groene stroom is de bron die is gebruikt om de elektriciteit mee op te wekken. Grijze stroom wordt gemaakt uit fossiele brandstoffen (gas en steenkool) en kernenergie. Groene stroom komt uit duurzame bronnen.

Groengarantie

Om te kunnen garanderen dat de stroom die u uit uw stopcontact gebruikt ook opgewekt is uit duurzame bronnen, is er een Europees systeem voor erkende groene stroom: de groengarantie (de officiële naam is Garantie van Oorsprong).

Een producent van groene stroom (de eigenaar van een windpark bijvoorbeeld) krijgt één groengarantie voor elke duizend kWh groene stroom die hij opwekt. Die gaat, net als de stroom, de markt op. Een energiebedrijf dat consumenten een contract voor groene stroom heeft verkocht, is verplicht daarvoor groengaranties te kopen. Die worden vervolgens ‘afgestreept’, zodat er nooit méér groene stroom wordt verkocht dan er op de markt is gezet. Zulke groengaranties kan een energieleverancier in Nederland kopen, maar ook importeren uit landen met een overschot aan groengaranties, zoals bijvoorbeeld Scandinavië.

De mogelijkheid om een groene stroomcontract af te sluiten is in Nederland populair, maar niet in andere Europese landen. In andere landen geven energiebedrijven hun klanten de keuze tussen groene en grijze stroomcontracten, maar op een andere manier dan in Nederland.

Dit zorgt voor een tegenstrijdige situatie. Er is in Europa nog te weinig groene stroom; de Europese doelstellingen voor het opwekken van duurzame energie zijn nog niet gehaald. Maar er is in Europa wel een overschot aan groengaranties. Over de hele Europese markt gemeten, was in 2008 het aanbod van groengaranties bijna twee keer zo groot als de vraag.

Stroom uit Noorwegen

Zo kan het gebeuren dat een Nederlands energiebedrijf met een kolencentrale bij een Noorse waterkrachtcentrale ‘groen certificaten’ koopt, voor de levering van uw groene stroom. Op papier krijgt u daarmee stroom van een Noorse waterkrachtcentrale, terwijl een Noors huishouden Nederlandse grijze stroom krijgt.

Waterkracht

Het overschot komt vooral door het enorme aanbod aan waterkrachtcentrales uit Scandinavië: 92 procent van de afgeboekte groengaranties in Europa in 2008, waren afkomstig van waterkrachtcentrales. De Scandinavische waterkrachtcentrales staan er al tientallen jaren. Hun bouw heeft niets te maken gehad met de vraag naar groene stroom en groengaranties.

Laag aanbod

Het punt waarop de groengaranties schaars zijn, is nog ver weg. En als een product (groene stroom) nog op voorraad is, gaat de leverancier niet investeren in de productie. Meer vraag leidt dus vooralsnog niet tot meer aanbod van groene stroom in Nederland.

In Nederland is ongeveer 10 procent van de stroomproductie duurzaam. Er zijn daarom niet veel groengaranties van Nederlandse installaties voor duurzame energie. Kiest u een groene stroomproduct van Nederlandse bronnen (voornamelijk windenergie en biomassa), dan worden die groengaranties nog schaarser. Er is dan een kans dat door uw keuze er meer duurzame energie komt.

HIER

De organisatie HIER heeft in hun Groene Stroom Checker een overzicht gemaakt van alle groene stroomproducten. Volgens HIER is een stroomproduct echt groen als ten minste 80 procent in Nederland is opgewekt. Zie www.hier.nu.

Wanneer u duurzame energie wilt stimuleren is het verstandig om behalve naar het soort groene stroom, ook naar het energiebedrijf te kijken, vinden de Consumentenbond en Greenpeace.

Groen energiebedrijf

Welk aandeel van de stroom van een energiebedrijf is 'echt groen'? Hoeveel investeert het in de bouw van nieuwe installaties voor duurzame energie? Volgens de Consumentenbond en Greenpeace verdienen alleen energiebedrijven met relatief veel ‘echte groene stroom’ en veel investeringen in duurzame energie het om groen genoemd te worden. De organisaties hebben op basis van deze kenmerken een overzicht van energiebedrijven gemaakt. Kijk hiervoor op www.consumentenbond.nl.

Er bestaat ook groene stroom met het Milieukeur. Dit keurmerk let niet op de herkomst van groene stroom (Nederland of Scandinavië), en helpt dus niet met het kiezen voor Nederlandse groene stroom.

Groene stroom met Milieukeur is zo verantwoord mogelijk is opgewekt. Zo moeten waterkrachtinstallaties een milieuvergunning (of concessie) hebben die niet ouder is dan vijf jaar. En de energie uit biomassa moet op een duurzame manier zijn opgewekt. Hiervoor zijn duurzaamheidseisen opgesteld.

In Nederland is ongeveer 10 procent van de gebruikte elektriciteit uit Nederlandse duurzame bronnen opgewekt (2012). Er is dus in Nederland nog weinig groene stroom. Zelfs al zou alle stroom in Nederland groen zijn opgewekt, blijft besparen nodig. Ook duurzame energiebronnen belasten het milieu, al is dit wel minder dan kolen, aardgas of kernenergie.

Dus ook al heeft u een groene stroom contract, energie besparen blijft voor het milieu belangrijk. En natuurlijk ook voor uw portemonnee. Voor tips zie apparaten kopen en gebruiken.

Groene stroom is niet of nauwelijks duurder dan grijze stroom. Tussen energieleveranciers zijn er verschillen in prijs. Het loont om prijzen te vergelijken. De prijs van groene stroom op basis van Nederlandse windenergie en biomassa kan wat hoger zijn dat de prijs van groene stroom op basis van waterkracht uit Scandinavië.

Overstappen kost weinig moeite. U kunt zelf eenvoudig overstappen op groene stroom. Dat kan bij uw huidige leverancier, of bij een ander energiebedrijf van uw keuze. De eventuele nieuwe energieleverancier regelt de afmelding bij uw oude leverancier.

Ongeveer 4 miljoen van de Nederlandse huishoudens ontvingen in 2011 groene stroom. Het grootste deel van de groengaranties daarvoor kwam van Scandinavische waterkracht.

• Alle groene stroom producten staan in de Groene Stroom Checker van HIER op www.hier.nu.
• De Consumentenbond heeft een overzicht van energiebedrijven gemaakt, met daarin het aandeel groene stroom van het totaal aan geleverde stroom, op www.consumentenbond.nl.