Windenergie op zee

Windmolenparken in zee kunnen veel duurzame energie opwekken, zonder dat mensen er overlast van hebben. De natuurschade valt mee.

Een windturbine levert duurzame stroom en kan zowel op land als op zee staan. Voor het bouwen van een windmolen op zee is meer materiaal nodig dan voor de bouw van de turbine op het land. Daardoor is er zo'n 60 procent meer energie nodig voor de bouw, het onderhoud en de afbraak van windturbines op zee. Hierdoor is de terugverdientijd van de energie ook wat langer dan bij windturbines op land. Doordat het op zee harder en regelmatiger waait is de opbrengst van de turbine hoger.

Wist u dat?
- Op de Noordzee is plaats voor 30.000 megawatt (MW) aan windmolens, dat zijn er zo’n 8.000. Er staan er pas 96, die samen jaarlijks ruim 700 miljoen kWh opwekken; genoeg voor het stroomverbruik van zo’n 210.000 huishoudens.
- Het zeeleven heeft last van de aanleg van een windmolenpark. Als het park er eenmaal staat herstelt de natuur zich snel.
- Benieuwd naar de milieuvoordelen van windenergie? Kijk op Windenergie.
Waarom turbines op zee?

De ruimte op het land waar windturbines kunnen staan is beperkt. Er is niet overal genoeg wind en de plaatsing van de turbines is gebonden aan allerlei regels. Op zee is meer ruimte en veroorzaken de turbines minder hinder. De kosten van het plaatsen van turbines zijn hoger, maar aangezien het op zee vaker, harder en regelmatiger waait is de opbrengst ook hoger. Toch zijn de kosten van windenergie op zee hoger, dat komt met name omdat de infrastructuur voor het transport van energie ook moet worden aangelegd.

Net als windturbines op land, zorgen windturbines op zee dat minder fossiele energiebronnen nodig zijn. Zo dragen ze bij aan het tegengaan van CO2-uitstoot. Onderzoekers gaan ervan uit dat deze positieve effecten van windparken opwegen tegen de negatieve effecten.

De meeste milieuorganisaties staan dan ook positief tegenover windenergie, mits er bij de plaatsing rekening wordt gehouden met de huidige natuurwaarden. Zie ook Standpunten over windenergie.
Gevolgen voor leven op zee

Het plaatsen van grote windparken in zee kan gevolgen hebben voor de natuur. Het ecosysteem op zee is erg gevoelig. Zeevogels, trekvogels, zeezoogdieren, vissen en weekdieren kunnen hinder ondervinden van windparken. Er zijn nog maar weinig windparken op zee, vandaar dat er ook nog weinig onderzoek naar de effecten van deze parken op het zeeleven is gedaan. Uit Deens onderzoek blijkt echter dat de gevolgen beperkt zijn. Soms heeft een windmolenpark zelfs een gunstig effect.

Weinig botsingen met vogels

Trekvogels volgen tijdens hun trek de kuststrook. Hierdoor kan het gebeuren dat deze vogels met windturbines op zee botsen. Deens onderzoek liet zien dat de kans op botsingen klein is. De onderzoekers merkten dat vogels de turbines al vanaf drie kilometer afstand zien en dat de meeste vogels hun baan veranderen: ze vliegen om het park heen. Uiteindelijk sterven er jaarlijks een kleine duizend vogels in een zeepark van dertig tot zestig windturbines. Dat is omgerekend één op de 50.000 vogels.

Molens hinderen zeezoogdieren niet

De bouw van een zeeturbine zorgt voor lawaai waardoor zeehonden en bruinvissen tijdelijk het gebied verlaten. Uit onderzoek blijkt dat deze dieren na de bouw weer terugkomen. Ook de trillingen onder water die door de ronddraaiende wieken worden opgewekt, lijken de zeezoogdieren niet weg te jagen. Het onderzoek volgde overigens walvissen en dolfijnen niet, het is dus niet bekend hoe zij reageren op de trillingen van de molens.

Windpark gunstig voor vissen en kleine diertjes

Bij de bouw van een windmolenpark op zee wordt er veel in de bodem gewerkt. Dit verstoort het leefgebied van planten en weekdieren. Dit effect is echter maar tijdelijk en zeer plaatselijk. Wanneer de parken eenmaal staan, kunnen deze dieren en planten zich op de fundamenten van de turbines vestigen. Zo ontstaan riffen die een leefgebied zijn voor diertjes zoals schelpdieren, slakken en oesters. Deense onderzoekers vonden na verloop van tijd zelfs nieuwe soorten in de buurt van de geplaatste turbines.

In en rond windparken op zee is de vaart en de visvangst verboden. Zeebiologen verwachten dat de parken zich ontwikkelen tot kraamkamers van diverse vissoorten en daarom een gunstig effect hebben op de totale visstand. Bovendien zal de aanwezigheid van voedsel een gunstig effect hebben op de visstand.
Veel ruimte voor windenergie

Voor de kust van Egmond aan Zee (36 turbines) en voor de kust van IJmuiden (60 turbines) bevinden zich windmolenparken. Het totaalvermogen van de zeewindparken is 228 megawatt (MW). De doelstelling van de overheid is dat de capaciteit voor op zee opgewekte windenergie zal stijgen tot 6.000 MW in 2020. Het Nederlandse deel van de Noordzee dat gebruikt kan worden voor windturbines is zo’n 31.000 km2. Daarop is plaats voor 30.000 MW, ofwel bijna 8.000 windturbines.