Batterijen

Bij de productie van batterijen wordt veel energie verbruikt. Voor het milieu is vermeden consumptie daarom altijd de beste consumptie. Bovendien bevatten sommige types batterijen zware metalen als cadmium, kwik of lood. Zware metalen kunnen gezondheidsschade veroorzaken en ecosystemen aantasten als ze in het milieu terechtkomen. Zware metalen worden daarom steeds minder toegepast in batterijen. Sinds 2008 zijn oplaadbare nikkelcadmium (NiCd) batterijen verboden, behalve in snoerloos gereedschap en alarmsystemen.

De schadelijke stoffen in een batterij komen vrij bij verbranding. Daarom is een goede inzameling van batterijen belangrijk. Ze horen niet in de prullenbak, maar bij het chemisch afval.

Een gemiddeld huishouden heeft zo´n honderd batterijen in gebruik. Een verstandige keuze betekent forse winst voor portemonnee en milieu. U hebt in huis verschillende mogelijkheden om de milieubelasting van batterijen te verminderen:

• Voor wegwerpbatterijen garandeert het vrijwillige keurmerk Nordic Ecolabel dat uw batterij niet nodeloos veel schadelijke stoffen bevat en relatief lang meegaat. Verder blijkt er nauwelijks een relatie te zijn tussen prijs en kwaliteit van een eenmalige batterij.
• Klaar met opladen? Haal de oplader uit het stopcontact. Ook stand-by verbruikt hij stroom. Een ongebruikte telefoonlader in het stopcontact verbruikt weliswaar slechts 0,2 Watt, maar alle beetjes besparing helpen.
• Koel bewaren (onder de 25 graden) verlengt de levensduur van batterijen en accu's.
• Gebruik waar mogelijk oplaadbare NiMH-batterijen.

Wegwerp-batterij: alleen in klok of afstandbediening

Alle types batterijen lopen heel langzaam leeg als ze niet in gebruik zijn. Bij oplaadbare batterijen gaat dat sneller dan bij eenmalige. In apparaten die weinig stroom vragen, geven oplaadbare batterijen dus een relatief klein deel van hun energie echt aan het apparaat af, de rest gaat verloren aan leegloop. Het is daarom efficiënter om voor bijvoorbeeld een klok, afstandbediening, rekenmachine of rookmelder alkaline wegwerp-batterijen te gebruiken. Of oplaadbare alkalines (RAM) of de nieuwste generatie oplaadbare NiMH-batterijen met 'Low Self Discharge'.

Met oplaadbare batterijen bespaart u geld, grondstoffen, energie en afval. Oplaadbare NiMH-batterijen kunt u tot duizend keer opladen: veel beter voor het milieu dan eenmalige batterijen. Oplaadbare alkaline batterijen (RAM) kunnen slechts 25 tot 100 keer opgeladen worden en hebben een speciale oplader nodig. Deze zijn alleen aan te raden voor toepassingen die een spanning van 1,5V vereisen.

Wat is de juiste batterijenlader

Niet elke oplader kan voor elk type batterij gebruikt worden. Vaak kan een oplader voor NiMH-batterijen ook NiCd-batterijen opladen, maar een ouderwetse NiCd-lader kan niet altijd de nieuwere NiMH-batterijen aan. Vermijd oude zware opladers die warm aanvoelen tijdens het laden . De warmteontwikkeling van een lader zegt iets over zijn stroomgebruik: hoe warmer hoe meer verspilling. Er zijn er drie soorten laders:

• Een langzame lader laadt nikkelmetaalhydride (NiMH)- en nikkelcadmium (NiCd)-batterijen (NiCd) batterijen op in 12 tot 16 uur. Beste keus voor NiCd-batterijen.
• Snelladers zijn het beste voor de levensduur van NiMH-batterijen en laden in 1 tot 4 uur. Vanwege het risico op overladen is het beter om oudere NiCd-batterijen niet in een snellader te stoppen.
• Supersnelladers hebben minder dan een half uur nodig om te laden. Ze zijn minder zuinig en niet bevorderlijk voor de levensduur van de batterijen.

Oplaadbare alkaline batterijen kunnen niet in een oplader voor NiMH batterijen opgeladen worden. Vanwege de aanschaf van een aparte oplader loont het alleen om dit type batterijen te gebruiken als daardoor een regelmatig gebruik van eenmalige batterijen voorkomen wordt.

Geïntegreerde batterijen in bijvoorbeeld mp3-spelers, mobiele telefoons of laptops bevatten zijn vaak Li-ion batterijen. Deze kunnen klein en licht zijn en toch veel energie bevatten. Bovendien houden ze hun lading lang vast als ze een tijdje niet gebruikt worden . Deze apparaten hebben vaak een ingebouwde oplader, die in enkele uren klaar is. Deze methode van laden is energiezuiniger dan het opladen van batterijen in een losse oplader.

Handopladers en opladers met zonnecellen kunnen milieuvriendelijk zijn, maar zijn niet altijd praktisch. Deze opladers zijn vooral geschikt op plaatsen waar u niet de beschikking over netstroom heeft.

Besparen door opladen

Oplaadbare batterijen kosten in de winkel meer dan eenmalige batterijen. Deze meerprijs verdient u gemiddeld na zes keer opladen terug. Over de hele levensduur kunt u per oplaadbare batterij vele tientallen euro's besparen vergeleken met wegwerpbatterijen.

Nóg veel goedkoper en milieuvriendelijker dan oplaadbare batterijen is netstroom. Bij het opladen neemt een batterij gemiddeld slechts een vijfde van de gebruikte netstroom op. Een stopcontact is dus altijd beter.

Oude batterijen horen bij het klein chemisch afval. Op iedere plek waar u batterijen kunt kopen, kunt u ze ook weer inleveren.

Sinds 2008 zijn alle batterijen voorzien zijn van dit logo, omdat ze thuishoren bij het Klein Chemisch Afval. Kijk voor een uitgebreide lijst van stoffen en producten die horen in het klein chemisch afval op Welk afval waar?.

Bewaren en inleveren

Verzamel oude batterijen op een plek. Dat voorkomt dat ze gaan rondslingeren en per ongeluk bij het restafval komen. Lever ze in voordat roestplekjes verschijnen; het uit elkaar halen van de batterijen wordt dan moeilijker.

Vergeet de batterijen niet te verwijderen uit kapotte apparaten en speelgoed.

Verwerking

Stichting Batterijen (Stibat) haalt de lege batterijen naar haar centraal depot in Lelystad. Daar worden de batterijen gesorteerd. Eenmalige alkalinebatterijen gaan naar recyclingbedrijven in Frankrijk, Duitsland en Zwitserland; de oplaadbare NiMH-, NiCd- en lithium-ionbatterijen gaan naar België, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland.

• Kijk voor inleverpunten voor batterijen en meer informatie over recycling op de website van Stibat www.legebatterijen.nl.