Energiezuinige lamp kiezen

Daar staat u met uw oude peertje voor het schap met energiezuinige lampen. Het aantal watt en de fittingmaat van de gloeilamp helpen u niet verder, maar wat dan wel? Milieu Centraal zet op een rij waaru op moet letten, zodat u met de juiste lamp thuis komt en optimaal energie bespaart.

Verlichten met zuinige lampen vermindert de milieubelasting en uw elektriciteitsrekening, aangezien zuinige lampen minder stroom gebruiken dan gloeilampen. De keuze in zuinige lampen is groot: zowel spaarlampen, tl- als goede led-lampen zijn energiezuinig. Halogeenlampen ook, maar minder.

Bij het kiezen van een gloeilamp is het vaak voldoende om te letten op het aantal watt en de fittingmaat, maar bij energiezuinige lampen met een schroefdraadfitting moet u op veel meer zaken letten, zoals de lichtsterkte en lichtkleur, de dimbaarheid en het aantal keer dat de lamp aan- en uitgeschakeld kan worden. Hieronder komen die eigenschappen aan bod.

Vul het Advies op maat in voor praktisch keuze-advies voor het vervangen van een lamp met schroefdraadfitting!

Tips energiezuinige lamp kopen

Let op het energielabel: lampen met energielabel A zijn het zuinigst met stroom. Geen energielabel? Kies dan de lamp met het hoogste aantal lumen (lm) per watt.
Gloeilampen hebben standaard formaten, energielampen variëren meer; meet in de armatuur het maximale formaat dat de nieuwe lamp mag hebben.
Is het belangrijk dat de lamp dimbaar is? Moet de lamp snel op volle sterkte branden? Kijk op de verpakking, die informatie staat vermeld.
Gaat de lamp dagelijks veel aan en uit? Kies dan een lamp met 500.000 schakelcycli of meer - ook dat staat op de verpakking.
Probeer, als dat kan, de lamp in de winkel uit om te zien of die de gewenste lichtkleur en kleurweergave heeft.

Zuinige lamp herkennen

In de winkel ziet u aan het energielabel of een lamp zuinig is met elektriciteit. Kies het liefst lampen met energielabel A: die verbruiken tot 85 procent minder elektriciteit dan een vergelijkbare lamp met het onzuinigste label, energielabel G. Welk energielabel voor komt op elk type lamp staat op Energiezuinige lampen op een rij.

Lumen per watt

Heeft de lamp geen energielabel, of wilt u van twee soorten lampen met energielabel A weten welke het zuinigst is? Zoek dan op de verpakking naar het aantal lumen (afgekort lm) en het aantal watt. Lumen is een maat voor de hoeveelheid licht die de lamp geeft. Hoe meer lumen per watt, des te zuiniger de lamp.

Juiste hoeveelheid licht kiezen

Waar u bij energiezuinige lampen ook op moet letten, is de juiste hoeveelheid licht, ofwel de lichtsterkte. Hetzelfde aantal watt kiezen als de gloeilamp heeft, is niet handig: energiezuinige lampen geven namelijk bij hetzelfde aantal watt veel meer licht.

Kijk voortaan liever naar het aantal lumen (vermeld op de verpakking als lm): dat is de hoeveelheid licht die een lamp geeft. De tabel laat zien hoeveel lumen een energiezuinige lamp moet geven, om een bepaalde gloeilamp te vervangen.

Gloeilamp wattage	Lichtopbrengst
15 watt	100 tot 150 lm
25 watt	200 tot 300 lm
40 watt	400 tot 500 lm
60 watt	700 tot 850 lm
75 watt	900 tot 1.100 lm
100 watt	meer dan 1.300 lm

Wilt u een gloeilamp boven een leestafel of een ander gericht licht vervangen door een led-lamp? Dan kan een wat lagere lichtopbrengst al voldoende zijn omdat veel led-lampen een vrij gerichte bundel licht geven.

Geschikte lichtkleur kiezen

De kleur van het licht dat een lamp geeft, varieert van koel wit licht, tot warm gelig licht. Op de verpakking staat dat aangegeven met Kelvin (afgekort als K). Licht van gloeilampen is zo'n 2.700 K.

Bent u op zoek naar een lamp met een warme kleur licht, kies dan een lamp van 3.000 K of minder. Boven 3.000 K wordt het licht steeds witter en koeler.

Uitproberen: effect van lumen en kelvin

Verschuif en zie het effect van lumen en kelvin, of open de animatie (flash) in een groter venster!
Grootte van fitting en peertje

Niet alles verandert als u overstapt van gloeilampen naar spaar- of led-lampen. De fittingen blijven hetzelfde. Twee formaten zijn standaard: klein (zogeheten E14 formaat) en groot (E27). Neem de oude lamp mee naar de winkel, om zeker te zijn van het juiste formaat fitting.

Kijk voor aankoop ook even in de armatuur, en meet hoe groot het nieuwe peertje maximaal mag zijn. Zuinige lampen komen voor in meer verschillende vormen en maten dan gloeilampen. Op de verpakking staat de afmeting van de lamp vermeld (lengte en diameter, zie de voorbeelden hieronder).
Dimmen... of niet?

Sommige led- en spaarlampen zijn dimbaar, andere niet. Kijk op de verpakking: het staat aangegeven als de lamp niet dimbaar is, of als een speciale dimmer nodig is. Halogeenlampen werken altijd met een gewone gloeilampdimmer.

Maar een halogeen- of gloeilamp dimmen is niet slim: het stroomverbruik gaat minder omlaag dan de lichtsterkte afneemt. Dimt u tot half zoveel licht, dan daalt het stroomverbruik maar tot 75 procent. Bij dimbare spaar- en led-lampen daalt het elektriciteitsgebruik wel nagenoeg evenredig. Sterk gedimde spaar- en led-lampen worden echter minder efficiënt.
Direct volledig licht?

Spaarlampen hebben meestal wat tijd nodig om tot hun volledige lichtsterkte te komen. Inmiddels zijn er spaarlampen te koop die snel volledig licht geven. Op de verpakking staat hoe lang het duurt voordat de lamp zestig procent van de volle lichtopbrengst heeft bereikt.

Voor halogeen- en led-lampen is dit niet van toepassing; die geven altijd direct licht op volle sterkte.
Vaak aan en uit? Let op schakelcycli!

De elektronica in spaarlampen slijt van aan- en uitzetten. Wilt u een spaarlamp plaatsen op een plek waar u het licht vaak aan en uit doet? Kijk dan op de verpakking en kies voor een lamp die veelvuldig schakelbaar is: 500.000 schakelcycli of meer.

Halogeen- en led-lampen hebben veel minder last van veel schakelen.
Prijs en kwaliteit

Door de snelle technische ontwikkelingen zijn er veel verschillen in kwaliteit en zuinigheid; niet alleen tussen lampsoorten (spaarlamp versus led-lamp bijvoorbeeld) maar ook tussen soortgelijke lampen onderling. Goedkope energiezuinige lampen zijn meestal van slechte kwaliteit. Helaas is een hoge prijs niet altijd garantie voor betere kwaliteit.

Erg belangrijk: branduren

Let bij het vergelijken van prijzen ook zeker op het aantal branduren dat op de verpakking staat. Een lamp die 20 procent duurder is, maar twee maal zo lang meegaat, is uiteindelijk goedkoper dan de lamp met de lagere aanschafprijs.

Hoewel een goede energiezuinige lamp in de winkel duurder is dan een gloeilamp, bent u over de hele levensduur gemeten niet per se duurder uit - en kunt u zelfs geld besparen. Hoe dat kan staat op Energiezuinig verlichten.

Bewaar de kassabon

Bewaar de kassabon voor het geval de lamp vroegtijdig stuk gaat. Sommige fabrikanten bieden garantie op hun lampen; maar ook als er geen sprake is van een garantieregeling kunt u de lamp mogelijk ruilen voor een nieuw exemplaar bij de winkelier of de fabrikant.

Probeer de lamp uit voor aankoop

Als het mogelijk is, probeer dan in de winkel uit of het licht van een lamp naar wens is.
Meer informatie
- Regelmatig worden (nieuwe) lampen getest. Kijk voor resultaten op www.consumentenbond.nl of op www.olino.org.