Kerstverlichting

Tot 99 procent van de milieubelasting van verlichting ontstaat door het elektriciteitsgebruik van de lamp. Elektriciteit wordt opgewekt via de verbranding van fossiele brandstoffen zoals gas en steenkool. Hierbij komt veel CO2 vrij en dat draagt bij aan klimaatverandering. Bij elektriciteitsproductie komen ook vervuilende stoffen vrij, zoals zwaveldioxide, stikstofoxide en kwik. Kerstverlichting beslaat 1 tot 5 procent van het elektriciteitsgebruik van een huishouden.

Als gevolg van de Europese richtlijn Ecodesign verdwijnen steeds meer gloeilampen uit de schappen; de richtlijn geldt echter niet voor kerstverlichting. Meer over het verdwijnen van de gloeilamp staat op Gloeilamp gaat verdwijnen.

Led: zeer zuinig

Led-verlichting kan zeer efficiënt werken en is vijf tot tien keer zuiniger dan een gloeilamp met dezelfde lichtopbrengst. Door het lagere elektriciteitsverbruik, is de uitstoot van broeikasgassen en vervuilende stoffen minder (en de elektriciteitsrekening lager).

Sommige soorten kerstverlichting werken op een lage spanning en zijn daarom voorzien van een transformator. Zo'n transformator verbruikt echter stroom als het licht uit staat. U stopt dit sluipverbruik door de stekker uit het stopcontact te halen, of door een schakelaar te plaatsen tussen de transformator en het stopcontact.

Timer helpt

Als u een timer plaatst op de stekker, kunt u instellen op welk moment de kerstverlichting automatisch aan en uit moet gaan. Zo voorkomt u dat de verlichting onnodig blijft branden.

De tabel hieronder laat zien dat kerstverlichting met led-lampjes veel zuiniger is dan die met gloeilampjes. 

Afhankelijk van het merk varieert het vermogen sterk, daarom staat steeds een bereik vermeld. Tussen binnen- en buitenlampjes bestaat nauwelijks verschil in energieverbruik daarom staan die hier niet apart vermeld.

Stroomkosten gemiddelde kerstversiering

Stel dat u rond de feestdagen uw huis in kerstsfeer brengt: een kerstboom met een snoer van twintig gloeilampjes (vermogen 40 watt), een kerstster met een gloeilamp (25 watt), en buiten een 10 meter lange lichtslang (160 watt) aan de gevel en een honderd buitenlampjes (30 watt) in een boom.

Het is de moeite om deze verlichting (totaal 255 watt) niet de hele dag maar alleen 's avonds aan te doen. Want bij 32 dagen en 6 uur per dag, kost deze verlichting 49 kWh (bijna 11 euro aan stroom; bij 22 eurocent / kWh, prijspeil 2011), terwijl 24 uur per dag aan wel 195 kWh kost (43 euro). Gebruikt u zuinige verlichting dan is de elektriciteitsrekening lager: slechts een ruime 2 euro, bij alleen 's avonds aan.

Bij zuinige verlichting moet u dan denken aan het vervangen van het snoer door twintig led-lampen (vermogen 3 watt), de lichtslang door een led-lichtslang (35 watt), de gloeilamp door een spaarlamp van 7 watt, en buiten een led-lampjessnoer van honderd lampjes (5 watt).

Stroomkosten uitbundige kerstverlichting

Gaat u meestal uitbundiger te werk met kerstverlichting? Ook dat kan met minder stroomkosten.

Stel dat u op de dakrand twee lichtslangen plaatst, in de vorm van een rendier en een kerstman (totaal 300 watt). U hangt ook twee snoeren van elk honderd lampjes in bomen binnen en buiten (totaal 60 watt), en langs de gevel een lichtslang van twintig meter (320 watt). Drie kunststof poppen met elk een gloeilamp (totaal 75 watt) sieren de tuin. Voor uw huiskamerramen hangen twee kerststerren met een gloeilamp (totaal 50 watt).

Als u deze versiering (totaal 805 watt) 32 dagen, dag en nacht aan heeft, kost dat 136 euro (618 kWh). Bij 6 uur per dag is dat 155 kWh (34 euro, bij 22 eurocent / kWh; prijspeil 2011).

De rekening daalt verder, naar ruim 7 euro (34 kWh), als u de verlichting vervangt door led- en spaarlampen. Vervang bijvoorbeeld de lichtslang van de kerstman en het rendier door een led-lichtslang (totaal 60 watt), de lichtsnoeren in de bomen door snoeren met tweehonderd led-lampjes (samen 10 watt); hang aan de gevel een led-lichtslang van twintig meter (70 watt). De lampen in de poppen en de kerststerren vervangt u door spaarlampen (samen 35 watt).

Voor verlichting buiten heeft u speciale kerstlampjes of lichtslangen nodig die beschermd zijn tegen vocht en vuil. Zo’n bescherming staat vermeld als 'IP23'. Sommige buitenlampjes werken met een transformator die netspanning omzet naar een lagere spanning (24 volt). Dat verkleint de risico's.

• Lees meer over keurmerken en energielabels op Keurmerk elektrische apparaten.