Douche-wtw: warmte hergebruiken

Wtw staat voor WarmteTerugWinning. Een douche-wtw haalt warmte uit wegstromend douchewater, en gebruikt die om koud leidingwater voor te warmen. Het voorverwarmde water gaat naar de mengkraan van de douche en (of) naar de combiketel of boiler.

Warmtewisselaar draagt warmte over

De warmtewinning gebeurt met een zogeheten warmtewisselaar. Warm en koud water stromen daar doorheen, gescheiden van elkaar en in tegengestelde richting. Het koude water kan daardoor veel warmte opnemen. Correcte installatie zorgt ervoor dat er geen lek ontstaat tussen de waterstromen, zodat de drinkwaterleiding niet vervuilt kan raken met rioolwater.

Een douche-wtw vermindert de milieubelasting die ontstaat door het warm stoken van warm water, zowel bij gasketels als elektrische boilers. De installatie voor warm water hoeft immers minder hard te werken als het water dat verwarmd moet worden, al een beetje op temperatuur is.

Sterkste daling milieubelasting bij elektrische boiler

Het milieuvoordeel is het grootst met een elektrische boiler. Milieubelasting verminderen is in dat geval ook het hardst nodig. Elektriciteit wordt namelijk erg inefficiënt opgewekt in de energiecentrale: slechts 40 procent van de energie uit fossiele brandstof (meestal gas) zet de centrale om in stroom, de rest gaat verloren. Elke kWh stroom die de douche-wtw bespaart, bespaart ook dit verlies in de elektriciteitscentrale.

De hoeveelheid gas die de elektriciteitscentrale moet verbruiken opdat een huishouden met een elektrische boiler water kan opwarmen, daalt door de douche-wtw: met bijna 40 procent. En in huishoudens met een combiketel op gas, daalt het gasverbruik voor warm water door een douche-wtw: met ruim 30 procent.

Een elektrische boiler gebruikt overigens met douche-wtw nog steeds meer energie, dan een combiketel op gas (gaskeur hr-107 HRww) zonder douche-wtw. Dus voor het milieu is vervanging door een toestel op gas een betere optie dan (alleen) een douche-wtw aanleggen (zie daarvoor Nieuwe cv of combiketel kopen). Maar als een gastoestel voor warm water niet kan, dempt een douche-wtw de milieunadelen.

Weining milieuvervuiling van materialen

Een douche-wtw gaat 30 jaar mee. De materialen (hoofdzakelijk metaal) zijn goed recyclebaar. De milieubelasting daarvan is zeer klein (en minimaal vergeleken met de milieuwinst).

Er zijn verschillende douche-wtw's. De douchepijp-wtw zorgt voor de hoogste energiebesparing (gemiddeld 130 m3 gas) en heeft de laagste kosten (vanaf 600 euro).

Douchepijp-wtw: verticaal

Een badkamer op een verdieping is geschikt voor een douchepijp-wtw. Er komt dan in plaats van een gewone afvoerbuis, een verticale dubbelwandige koperen warmtewisselaar (buis -in-buis) op korte afstand onder de douchebak. Het douchewater stroomt door de binnenste buis omlaag, het schone aanvoerwater stroomt in de buitenste buis omhoog.

Douchebak-wtw: horizontaal

Is er geen verticale afvoer mogelijk? Dan is een douchebak-wtw een optie. Die bestaat uit een speciale douchebak waarin een horizontale warmtewisselaar is ingebouwd.

Douchegoot-wtw

Heeft u een douche zonder douchebak (inloopdouche), en is een douchepijp-wtw niet mogelijk? Dan is er het recentste alternatief: een douchegoot-wtw. Daarbij zit de warmtewisselaar ingebouwd in de afvoergoot in de douchevloer. De kosten en de energiebesparing hiervan zijn nog niet bekend.

De energiekosten voor warm water van een hr-107 combiketel (HRww) dalen door een douche-wtw. De besparing hieronder geldt  voor een gemiddeld huishouden (2,2 personen, prijspeil 2011), 8 minuten per douchebeurt, en bij aansluiting van de voorverwarmde waterleiding op zowel de douchemengkraan, als de combiketel (als het op een van beide is, pakt de gasbesparing lager uit).

Bij een elektrische boiler daalt de stroomrekening voor warm water van ruim 400 euro naar ruim 250 euro.

Of nog meer besparen!

Doucht u gemiddeld veel langer dan 8 minuten, met een waterslurpende comfortdouche, of wonen er meer personen in uw huishouden, dan pakt de besparing veel hoger uit. Stopt u altijd na een paar minuten al, dan is een douche-wtw niet de moeite: die heeft enkele minuten opwarmtijd nodig voordat de energiebesparing start.

Een thermostatische douchemengkraan is een voorwaarde om een douche-wtw te kunnen gebruiken. De eerste minuten moet de douche-wtw opwarmen; dan verandert het mengsel warm-koudwater sterker dan met de hand is bij te houden.

Douche-wtw: tijdens renovatie of nieuwbouw

De ideale momenten om een douche-wtw aan te leggen, zijn tijdens nieuwbouw, en tijdens renovatie van de badkamer of vervanging van de ketel voor (verwarming en) warm water. Als u geen bad heeft (of deze nooit gebruikt) kunt u door de douche-wtw wellicht toe met een warmwatertoestel met kleinere capaciteit. Door de douche-wtw kan een warmwatertoestel namelijk meer warm water tegelijk leveren. Of dit voor u geldt hangt af van uw woonsituatie, dus bespreek de benodigde capaciteit met de installateur.

Onderhoud: geen schuurmiddelen

Een douche-wtw heeft geen technisch onderhoud nodig. Schoonmaken doet u zoals u gewend bent, al kan af en toe doorspoelen met een reinigingsmiddel nodig zijn: informeer hiervoor bij de fabrikant.

Gebruik nooit schuurmiddelen in de douchebak. Dit zijn middelen met kalkdeeltjes (kalk suspensies) en die koeken aan op de wand van de warmtewisselaar.

Er zijn nog geen keurmerken die iets zeggen over energiebesparing van de douche-wtw.

Er zijn wel officiële papieren over de verbetering van de energie prestatie coëfficient (EPC). De EPC bepaalt welk energielabel een nieuwbouwwoning heeft. Laat een Maatwerkadvies energiebesparing opstellen als u vooraf wil weten wat het effect is van de douche-wtw op uw energierekening en het energielabel van uw woning.

Een installatie voor warmteterugwinning (wtw) op de afvoer van een wastafel is niet effectief en onpraktisch. De warmwaterkraan staat daar doorgaans korter aan dan de wtw kan opwarmen.

Een praktischer probleem is dat de afvoerbuis van een wtw geribbeld is, om warmteafgifte te bevorderen; in die ribbels kunnen zeepresten en dergelijke achterblijven. Bij een douche is dat probleem er niet, omdat het afvoerwater daar veel meer snelheid heeft.

Bad en wtw: verkeerde timing

Bij een bad heeft een douche-wtw geen zin. Voorwaarde voor de energiebesparing via een douche-wtw is dat aanvoer en afvoer van warm water tegelijkertijd plaatsvindt. Met de warmte uit het weglopend water wordt dan het nog te gebruiken water voorgewarmd. Maar bij een bad is de aanvoer en afvoer van warm water nooit tegelijk.

• Kijk voor installateurs van de douche-wtw die zijn aangesloten bij branchevereniging Uneto-VNI op www.uneto-vni.nl (>Ledenzoeker).