Keurmerken kleding

Voor kleding en textiel van biologische natuurvezels zijn er twee keurmerken: Global Organic Textile Standard en Organic Exchange. Beide kennen onafhankelijke en geaccrediteerde, dus betrouwbare, controle.

De eisen voor biologische natuurvezelteelt liggen vast in Europese regels. Bij de teelt worden geen chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen gebruikt, geen genetisch gemodificeerde organismen en geen kunstmest. Zowel katoen, wol, zijde, vlas en hennep zijn biologisch te telen; katoen wordt het meest biologische geteeld.

Nadelig voor het milieu is dat er voor de teelt van katoen altijd heel veel water nodig is; aan de herkomst van irrigatiewater voor biologisch vezelgewas stellen de biologische keurmerken geen eisen.

Global Organic Textile Standard

De Global Organic Textile Standard is ontwikkeld om met biokatoen en andere biologisch geteelde vezels 'schone' kleding te maken.
Kleding en textiel met dit keurmerk moeten voor minstens zeventig procent bestaan uit biologische vezels. Het percentage staat vermeld in het etiket.

De EU-Richtlijn voor biologische landbouw stelt geen eisen aan de verdere verwerking van de natuurvezel tot stof en kleding, maar dat doet dit keurmerk wel. Ook stelt het eisen aan arbeidsrechten bij de katoenteelt,  de verwerking tot stof en het naaien van de kleding: dat gaat om zaken als minimumloon, een verbod op kinderarbeid en een veilige en hygiënische werkomgeving.

Organic Exchange

Organic Exchange gaat minder ver dan Global Organic Textile Standard. Kleding die voldoet aan de eisen van Organic Exchange krijgt het logo Organic Exchange 100 Standard als het volledig bestaat uit biologisch katoen. Er gelden verder geen milieueisen voor de verwerking van de vezel tot kleding, en geen eisen voor arbeidsomstandigheden.

Kleding die minstens vijf procent biologische vezels bevat, krijgt de andere variant: Organic Exchange blended. Het percentage staat vermeld in etiket.
Veel grote merken maken gebruik van dit keurmerk, om een (klein) deel biologische katoen bij te mengen.

Te koop

Enkele grote merken en kledingketens verkopen (enkele) biologische katoenen kledingstukken, of kleding die deels bestaat uit biologische katoen. Kijk voor verkooppunten op

• www.biogids.nl
• www.goedewaar.nl
• www.allesduurzaam.nl

Kijk voor meer informatie over biologisch katoen op de Engelstalige sites: http://textileexchange.org en www.controlunion.com.

Het Europees Ecolabel staat op kleding die aantoonbaar milieuvriendelijk is, vooral tijdens productie van de vezels en de stoffen. Bijna alle materiaalsoorten kunnen het Europees Ecolabel krijgen, behalve minerale vezels, glasvezels, metaalvezels, koolstofvezels en andere anorganische vezels.

Stimuleert biologische landbouw

Het Ecolabel bevordert hergebruik van vezels en stimuleert het gebruik van katoen afkomstig uit biologische landbouw. Daarnaast zijn er eisen op het vlak van watervervuiling, (giftige) hulpstoffen en chemicaliën, en gewasbeschermingsmiddelen.
In Nederland zijn onder meer babykleding, dames- en werkkleding, tentstoffen en badstoffen te koop met het Europese Ecolabel.

Europees Ecolabel is een betrouwbaar keurmerk; lees meer hierover op Milieukeurmerken.

Demeter is het keurmerk van de biologisch-dynamische landbouw. Het komt voort uit de antroposofie, een levensbeschouwing die uitgaat van samenhang tussen plant, dier, bodem en kosmos. Kleding met het keurmerk Demeter voldoet in Nederland aan de eisen van de biologische landbouw.

Het Demeter-keurmerk komt vooral voor op wollen kleding voor baby's en jonge kinderen.

Kijk voor meer informatie op Keurmerken landbouw.

IVN is een Duits keurmerk. De afkorting staat voor Internationaler Verband der Naturtextilwirtschaft. In Nederland komt het sporadisch voor op 'alternatieve' kleding.

IVN garandeert dat kleding huid- en milieuvriendelijk is, en gemaakt van natuurlijke grondstoffen: wol, katoen, linnen, hennep en ramie. IVN werkt op basis van biologische teelt, lange levensduur van producten, en milieuvriendelijke productiemethoden. IVN stelt ook eisen op gebied van sociale aspecten, zoals arbeidsomstandigheden in naaiateliers.

Betrouwbare controle

Er is sprake van onafhankelijke geaccrediteerde, en daarmee betrouwbare, controle. Eigenaar van IVN is een gelijknamig samenwerkingsverband van producenten van natuurtextiel. De leden houden zich aan strenge kwaliteitscriteria voor het productieproces: van grondstof tot eindproduct. Meer over IVN staat op www.naturtextil.com (Duitstalig).

Made-By wil modemerken en retailers overtuigen tot en ondersteunen bij hun ontwikkeling naar duurzamere mode: meer biologisch textiel en betere arbeidsomstandigheden. Kledingbedrijven die een verbetertraject zijn ingegaan onder begeleiding van Made-By mogen een blauwe knoop in de kledingstukken naaien.

Geen harde eisen

Er zijn geen harde eisen waaraan bedrijven moeten voldoen om Made-By te mogen dragen. Deelnemende bedrijven worden wel jaarlijks door Made-By gescreend op vooruitgang.

Verzoek tot sociale en duurzame productie

Made-By vraagt zijn leden om zoveel mogelijk op een sociaal verantwoorde manier te werken, naar de internationale normen voor arbeidsorganisatie (onder meer: geen discriminatie, geen gedwongen arbeid of kinderarbeid, recht op vakbonden). Made-By vraagt zijn leden verder om zoveel mogelijk met biologische of stoffen van gerecyclede vezels te werken.

Enige informatie staat op www.made-by.nl.

Max Havelaar staat voor eerlijke handel in katoen. De eisen van Max Havelaar zijn een gegarandeerde prijs, correcte arbeidsomstandigheden en zorg voor milieu.

Eerlijke katoen komt uit Mali, Senegal, Kameroen en Burkina Faso. Er zijn geen eisen voor de arbeidsomstandigheden in de naaiateliers waar de katoen verwerkt wordt tot kledingstukken.

De wijze waarop katoen in Afrika wordt gekweekt voor Max Havelaar heeft een beperkte impact op het milieu, in vergelijking met de intensieve teelt in China of de Verenigde Staten. Net als andere Max Havelaar-landbouwproducten (cacao, banaan, koffie enzovoort) moet ook de katoenteelt aan een aantal milieueisen voldoen.

Max Havelaar kent betrouwbare controle. Zie voor meer info Keurmerken tropische producten.

Te koop

Kleding met het Max Havelaar-keurmerk is in Nederland te koop in enkele winkelketens en via internet. In België en Frankrijk vindt u sokken, handdoeken, beddengoed, T-shirts en ondergoed van katoen in Fair Trade winkels en wereldwinkels.

Kijk voor uitgebreide informatie op www.maxhavelaar.nl.

Het Ökotex Standard 100-keurmerk is een keurmerk dat garanties geeft op het gebied van gezondheid. Vanwege die invalshoek stelt Ökotex wel eisen op gebied van milieuschadelijke stoffen, zoals zware metalen, schadelijke kleurstoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Indirect zorgt dat voor een milieuvoordeel.

Kleding, speelgoed van textiel en beddengoed

Ökotex standard 100 staat op kleding, speelgoed van textiel en beddengoed dat is getest op stoffen die (mogelijk) schadelijk zijn voor de gezondheid. Het gaat dan vooral om allergische reacties. De eisen voor babytextiel zijn het strengst.
Ökotex kent controle door onafhankelijke organisaties, maar deze zijn daarvoor niet geaccrediteerd. Op het label staat vermeld welk instituut het product heeft getest voor toekenning van het keurmerk.

Eigenaar van het keurmerk is de International ÖkoTex Association. Deze vereniging bestaat uit onderzoeks- en testinstituten op het gebied van textiel in Europa en Japan.

Voor meer info kunt u terecht op de Duits- en Engelstalige site: www.oeko-tex.com.

Het logo Cotton (of varianten daarop) is geen keurmerk, maar een informatielogo. Het geeft aan dat het product van katoen gemaakt is. Een katoenmerk stelt geen milieueisen; de teelt van katoen is behoorlijk milieuvervuilend (meer daarover op Kleding).

Op het logo staat vaak de tekst 'Puur katoen'. Een Amerikaanse organisatie voor katoenpromotie (Cottoninc) is de eigenaar van het beeldmerk. Hoe het beheer is geregeld, is niet bekend. Kijk voor meer informatie op de website van Cottoninc: www.cottoninc.com.

Wolmerk

Het wolmerk is een internationaal keurmerk. Het geeft aan dat een kledingstuk of deken uit wol bestaat, en dat het product aan bepaalde kwaliteitscriteria voldoet wat betreft vezelsterkte, krimpeigenschappen en het pillen van het materiaal.

Een wolmerk zegt niets over de milieuaspecten van de schapenhouderij, en ook niets over de behandeling van de dieren.

Geen onafhankelijke controle

Woolmark Company is eigenaar van het logo Woolmark. Het keurmerk kent geen onafhankelijke controle; hoe de controle wel is geregeld, is niet bekend.

Kijk voor uitgebreide informatie op de website van het Wolmerk: www.woolmark.com.