Aantasting van natuur

De ruimte voor natuur wordt steeds beperkter. Dat zorgt voor aantasting van natuur. Zo verdwijnen er in rap tempo regenwouden in Brazilië; en Indonesië. Een groot aantal planten en diersoorten is al uitgestorven. En de verwachting is dat de hoeveelheid en de kwaliteit van de natuur verder achteruit zal gaan.

Ook in Nederland gaat de natuur achteruit. Vooral de heide, de duinen en de dagvlinders hebben het moeilijk.

Achteruitgang natuur op wereldniveau

Door de steeds grotere vraag naar voedsel, vers water, hout, en brandstoffen, is de invloed van de mens op de natuur de afgelopen vijftig jaar steeds sterker geworden. Veel planten en diersoorten zijn daardoor verdwenen. Ook in de rest van de wereld is de biodiversiteit voor een groot deel onherstelbaar verminderd.

De meest kwetsbare gebieden in de toekomst lijken de kust- en binnenwateren en de tropische regenwouden.

Kust- en binnenwateren

In ongeveer zestig procent van alle grote riviersystemen kan het waterleven zich niet vrij verplaatsen door dammen en andere infrastructuren. Daarnaast zijn veel binnenwateren vervuild. Het gaat daardoor niet goed met de planten en dieren die hier leven.

Ook bij kustwateren is vervuiling een probleem. Andere problemen bij kustwateren zijn overbevissing, het opkomen van exotische plant- en diersoorten en het veranderen en verdwijnen van de leefomgeving van veel planten en dieren. Zo is tot nu toe ongeveer twintig procent van alle koraalriffen verloren gegaan, en is nog eens twintig procent beschadigd. In de toekomst wordt op wereldniveau bijna zestig procent van alle koraalriffen bedreigd door menselijke activiteiten.

Koraalrif bedreigd door menselijke activiteiten

Regenwouden

Het tropisch regenwoud staat vooral onder druk door de toenemende houtkap en overexploitatie, mede door de vraag naar hout in het Westen. Tussen 1990 en 2000 is 12,5 miljoen hectare bos verdwenen door kap en het omzetten van bos naar plantages. Men verwacht dat de huidige tropische en subtropische regenwouden in 2050 bijna gehalveerd zullen zijn.

Het kappen van het regenwoud kan zorgen voor minder regen in de kaal gekapte gebieden. Hierdoor kan woestijnvorming optreden. Ook draagt ontbossing bij aan het versterken van het broeikaseffect en zullen veel dier- en plantensoorten uitsterven.

Oorspronkelijke en huidige bebossing

Bron: WRI

Soorten sterven uit

Het uitsterven van dier- en plantensoorten is een wereldwijd probleem. In de vorige eeuw zijn ongeveer 500 keer zoveel diersoorten uitgestorven als in voorgaande tijden. En men verwacht dat het aantal diersoorten dat in de toekomst zal uitsterven meer dan 10 keer hoger zal zijn dan op dit moment.
Er zijn vele verschillende oorzaken voor het uitsterven van diersoorten. De eerder genoemde ontbossing is een oorzaak. Andere oorzaken zijn vervuiling, vernietiging van de leefomgeving, verdringing door een exotische soort, overbevissing en overbejaging.
Aantasting Nederlandse natuur

Ook in Nederland zijn er problemen met de natuur. Met uitzondering van de bossen neemt van alle natuurtypen de oppervlakte af. Duin- en heidegebieden staan extra onder druk. Niet alleen de oppervlakte, maar ook de kwaliteit van de natuur wordt minder in deze gebieden. Verzuring en vermesting zorgt voor vergrassing en struikvorming op de heide en in de duinen. Een ander hardnekkig probleem in de duinen en in de rest van Nederland is de verdroging. Ten slotte is de waterkwaliteit een probleem.

Sommige diersoorten doen het goed in Nederland. Een voorbeeld zijn de vleermuizen. Andere diersoorten, zoals de dagvlinder, hebben het moeilijk. Ook enkele diersoorten die afhankelijk zijn van schrale, niet-vermeste natuur, zoals de duinpieper, staan op het punt uit Nederland te verdwijnen. In agrarische gebieden gaat het niet goed met enkele soorten weidevogels.