Wat kun je zelf doen voor het klimaat? Minder CO2 uitstoten! Er komt namelijk steeds meer CO2 in de lucht en dat veroorzaakt klimaatverandering. Ontdek waar de CO2-uitstoot van je huishouden door komt en wat jouw grote Klimaatklappers zijn.
Wat is jouw klimaatimpact en hoe je die kan verkleinen? Ontdek het zelf met de tool!
1/6
De CO2-voetafdruk van een huishouden (2,1 personen) in Nederland is gemiddeld 16.500 kilo per jaar. Per persoon is het ongeveer 7.500 kilo per jaar. Hierin is alles meegeteld: energie in huis, dagelijks vervoer, vakanties, eten, kleding en alle spullen die we jaarlijks kopen. We tellen alle CO2-uitstoot voor consumeren, ook van de spullen die in andere landen zijn gemaakt.
Op deze afbeelding zie je waar de CO2-uitstoot vandaan komt voor een gemiddeld huishouden.
Je kunt als consument zelf veel doen om je CO2-voetafdruk kleiner te maken. Maar je kunt het niet alleen. Helemaal klimaatneutraal, nul CO2-uitstoot, lukt alleen als de energievoorziening helemaal duurzaam is en alle producten helemaal duurzaam zijn gemaakt. Dit is nog ver weg, en is een zaak van bedrijven en de overheid.
Om een beeld te geven: een boom die een jaar groeit legt 20 kilo CO2 vast in de takken en de stam. De 16.500 kilo per huishouden per jaar staat dus gelijk aan 825 bomen die een jaar groeien. Dat is 3,3 hectare bos.
De CO2-voetafdruk is uiteraard per huishouden kleiner of groter dan het gemiddelde van 16.500 kilo, dat hangt af van de keuzes je maakt. Neem bijvoorbeeld vliegen. Er zijn mensen die nooit vliegen en er zijn mensen die veel vliegen. Hier kun je jouw CO2-voetafdruk berekenen.
Je kunt je broeikasgasvoetafdruk verkleinen. Als je op alle onderdelen waarop je als consument directe invloed hebt je uitstoot maximaal omlaag brengt, kan de broeikasgasvoetafdruk van een gemiddeld huishouden dalen van 16.500 naar 5.700 kg CO2 per jaar. Dit is nog maar een derde van de huidige voetafdruk.
Op deze afbeelding zie je hoeveel je jouw CO2-uitstoot per onderdeel maximaal vermindert.
Als je in onze CO2-voetafdruk tool kijkt, dan is dit de donkergroene score. Vul zelf de test eens in en kijk waar jij de grootste impact maakt en waar je het beste kunt besparen.
Wil je weten hoe groot jouw voetafdruk is en hoe je die kan verkleinen? Met deze tool ontdek je het.
Je kunt als consument zelf veel doen om je CO2-voetafdruk kleiner te maken. Maar je kunt het niet alleen. Helemaal klimaatneutraal, nul CO2-uitstoot, lukt alleen als we veranderen hoe onze samenleving is georganiseerd. Naast een volledig duurzame energievoorziening en duurzaam geproduceerde producten, kan dat bijvoorbeeld door een circulaire economie . Dat betekent dat grondstoffen veel beter worden hergebruikt.
Dit is nog ver weg en een zaak van bedrijven en de overheid. Je kunt zelf wel nu al indirecte invloed uitoefenen. Bijvoorbeeld door een duurzame bank of verzekeringsmaatschappij te kiezen. Je kunt bijdragen aan de vergroening van energieproductie door te kiezen voor groene stroom uit Nederland.
De gemiddelde voetafdruk per persoon in Nederland is 7,5 ton CO2 per jaar. Dat is twee keer zoveel als het wereldgemiddelde en hoger dan het Europese gemiddelde. Alleen in Noord Amerika en Australië, Japan en Nieuw Zeeland is de voetafdruk hoger dan in Europa, in alle andere regio's is de voetafdruk lager. In Afrika is deze bijvoorbeeld wel 10 maal lager dan in Nederland.
Nederland vergeleken met andere landen - bron IPCC
Deze vergelijking is op basis van gegevens van het IPCC.
Als je je voetafdruk zo veel mogelijk verkleint, houdt een gemiddeld huishouden een 3 keer zo kleine voetafdruk over. Daarmee komt het iets onder het huidige wereldgemiddelde uit.
Als je alle Klimaatklappers uitvoert, is dat voor een tweepersoonshuishouden een besparing van 31 procent van je klimaatimpact. Dat is al een flinke klapper! Dus probeer eens welke Klimaatklapper bij jou past.
Zo’n 16 procent van de CO2 die je met je huishouden uitstoot komt door het dagelijkse eten en drinken. Het telen van voedselgewassen en het houden van dieren kost energie. En ook het maken van voedingsmiddelen, verpakken en vervoeren.
Wat kun jij doen? Eet vaker vegetarisch. En kies liever voor noten, peulvruchten en groenteburgers dan voor kaas. De grootste klapper maak je als je alleen plantaardig eet: dus helemaal geen vlees, vis, eieren en zuivel. Wil je een keer vlees eten: laat lamsvlees en rundvlees staan, die zorgen voor de meeste uitstoot van broeikasgassen.
En wat nog meer? Voorkom voedselverspilling. Eten en drinken weggooien is zonde voor het milieu en je portemonnee. Als eten ongebruikt in de vuilnisbak belandt, dan gaan ook alle energie en grondstoffen verloren die nodig waren om de etenswaren te telen, vervoeren, koelen en eventueel te bewerken en verpakken. De energie die daarvoor nodig is, komt vooral van fossiele brandstoffen. Door eten slim te kopen, goed te bewaren en op maat te koken kun je voedselverspilling voorkomen.
Over 20 jaar is plantaardig eten de norm geworden. We hebben de wereldkeuken omarmd en zetten met gemak een heerlijke kruidige linzenschotel op tafel en koken gevarieerd met falafelballetjes of ander lekkers van kikkererwt.
Gemiddeld zorgt vliegen voor zo’n 15 procent van de CO2-voetafdruk van huishoudens. Dat lijkt misschien mee te vallen, maar dit is een gemiddelde, verdeeld over alle Nederlandse huishoudens. En lang niet ieder huishouden maakt (jaarlijks) een vliegreis. Als je een vliegreis maakt, zorgt dat meteen voor een forse klimaatimpact. Vlieg je met twee personen naar Thailand en terug, zorgt dat voor 4.700 kilo CO2-uitstoot.
Wat kun jij doen? Vlieg niet of zo min mogelijk. Voor het klimaat is meerdere keren per jaar vliegen niet meer houdbaar. Je maakt je reis klimaatvriendelijker door een bestemming te kiezen die bereikbaar is met bijvoorbeeld de internationale trein of de touringcar. Wil je naar de zon? Onderzoek of een zonbestemming dichterbij huis te vinden is. In plaats van in Thailand kun je wellicht kiezen voor een zonvakantie op de Canarische eilanden. Het scheelt als je vliegreis minder ver is. Toch een verre reis? Maak die dan eens per 6 jaar in plaats van elk jaar, en maak er een lange reis van om maximaal van je reis te genieten.
Check voor je een vakantie boekt of de klimaatimpact van je reis kleiner kan.
Over 20 jaar is het waarschijnlijk heel normaal geworden om voor de afstanden tot zo’n 700 km de trein te pakken. Korte vluchten zijn dan door veel overheden in Europa verboden en door de subsidie op treintickets is de trein een heel betaalbaar alternatief.
Reizen met auto, fiets en OV voor werk en plezier zorgt voor zo’n 20 procent van de klimaatbelasting van je huishouden. Welk vervoermiddel je gebruikt om van A naar B te komen maakt daarbij veel verschil. Het rijden met een ‘fossiele’ auto (benzine, diesel, LPG) heeft veel meer klimaatimpact dan een treinreis en de fiets.
Wat kun jij doen? Werk een deel van je tijd thuis, neem de trein, ga met collega’s carpoolen, of pak de (elektrische) fiets als je werk niet ver weg is. Korte ritten naar de winkel, sportclub of vrienden doe je op de (elektrische) fiets. Je bent gezond bezig en je hoeft nooit een parkeerplaats te zoeken. Ga je een andere auto kopen? Met een elektrische auto halveer je de uitstoot van CO2. En als de stroom in Nederland groener wordt, daalt die uitstoot nog verder.
Over zo’n 20 jaar kijken mensen met verbazing terug op die gekke tijd waarin werknemers in hun eentje in de auto gingen zitten op weg naar hun werk, om bij de oprit van de snelweg al aan te sluiten in de file.
Zo'n 17 procent van de CO2-uitstoot van een gemiddeld huishouden ontstaat door energie in huis. Het gaat dan om de energie die nodig is voor het verwarmen van je huis én het warme water, en voor je apparaten. In de meeste woningen staat nu nog een cv-ketel die werkt op aardgas, een fossiele bron die veel CO2-uitstoot veroorzaakt. En veel van de warmte die de cv-ketel produceert, vervliegt omdat huizen onvoldoende geïsoleerd zijn.
Wat kun jij doen? Bespaar energie en ga (stap voor stap) van het aardgas af. Huiseigenaren kunnen hierbij meer doen dan huurders, die zijn deels afhankelijk van hun verhuurder. Verbeter de isolatie van je huis, wek zelf zonnestroom op en verwarm je huis energiezuinig en duurzaam, bijvoorbeeld met een hybride of volledige warmtepomp of een duurzaam warmtenet.
In 2050 staat er in geen enkele woning in Nederland nog een cv-ketel op aardgas. Huizen zijn goed geïsoleerd en hebben energiezuinige ventilatie zodat het energieverbruik laag is. De warmte die nog nodig is komt deels van een warmtenet dat gebruik maakt van restwarmte van de industrie, aardwarmte op warmte uit de bodem of oppervlaktewater. Er zijn ook veel woningen die een volledig elektrische warmtepomp hebben. Voor moeilijk goed te isoleren woningen is er een hybride warmtepomp, die werkt op stroom en groen gas of groene waterstof. Op de daken glinsteren de zonnepanelen.
Energie besparen is ook een kwestie van doen en laten. Opgeteld hebben slimme besparingen groot effect op je energierekening èn je CO2-uitstoot! Je kunt deze keuzes meteen veranderen, er is geen (grote) investering voor nodig. Met een energie-app krijg je inzicht in je verbruik.
Wat kun jij doen? Een paar voorbeelden. Houd in het stookseizoen de deuren in huis dicht zodat de warmte niet naar boven vliegt, zet ’s nachts de verwarming op 15 graden (of 1 à 2 graden lager dan overdag als je vloerverwarming hebt), douche niet langer dan 5 minuten en hang de was op de lijn of een rekje. Nieuw apparaat nodig? Koop een energiezuinig model.
Over 20 jaar zijn allerlei handigheidjes die je helpen in energiezuinige keuzes heel gewoon.
Zo’n 13 procent van de CO2 die je met je huishouden uitstoot komt door nieuwe spullen en kleding. Het kost energie om een mobieltje, meubelstuk, en speelgoed te maken en vervoeren. En (fossiele) energie is CO2-uitstoot. Per stuk valt het misschien best mee, maar we kopen nogal wat.
Wat kun jij doen? Koop minder spullen, koop tweedehands, leen, deel, en ruil. Onderhoud spullen goed en repareer, dan doen je er langer mee en heb je minder nodig. Is iets echt onbruikbaar: lever het gescheiden in.
Impact van kleding en spullen van een gemiddeld Nederlands huishouden
Over 20 jaar vinden we eigendom een achterhaald begrip. Het is helemaal niet meer nodig alles zelf te hebben. Spullen die je niet vaak nodig hebt of maar een korte periode in je leven, kan je lenen via digitale buurtschuren of in fysieke leenbibliotheken. De spullen die we wel hebben, zijn belangrijk voor ons. We zorgen er goed voor en repareren kan makkelijk.
Al doen we nog zo ons best, klimaatverandering is niet helemaal te voorkomen. Het is in Nederland al bijna 2 graden warmer dan in 1900. Extreem weer, zoals hitte, droogte en meer neerslag, komt meer voor. Door aanpassingen in en om je huis te doen, heb je minder last van de veranderingen in het klimaat.
Wat kun jij doen? Bereid je voor op hitte, droogte, en meer neerslag. Dit noemen we klimaatadaptatie en dan kun je denken aan je tuin of dak groener maken met beplanting of zonwering plaatsen.
Volledig bestrate tuinen, over 20 jaar zie je dat niet meer. Wanneer je door een wijk met rijtjeshuizen loopt zie je groene tuinen. Slechts een klein deel, maximaal 40%, is bestraat met halfverharding.
Laatst gewijzigd: 1 juli 2026
Klimaatverandering is echt en maken we op dit moment mee. De aarde warmt namelijk op en hierdoor verandert ons klimaat. Het is nu wereldwijd gemiddeld ruim 1 graad warmer dan in de periode 1850 - 1900. De gevolgen voor de natuur en de nadelen van klimaatverandering zijn al zichtbaar. Bij verdere opwarming zullen de gevolgen ernstiger worden. Hoe zit dit precies en wat kun je zelf doen aan dit probleem?
Het klimaat verandert, ook in Nederland. Het weer wordt extremer: meer hitte, meer droogte en meer extreme neerslag. Als je je voorbereidt op een veranderend klimaat heb je minder last van de gevolgen. Dit noemen we klimaatadaptatie.
Hoeveel broeikasgas stoot jouw huishouden precies uit? Milieu Centraal rekent het je voor! Een huishouden stoot jaarlijks gemiddeld 16.500 kilo CO2 uit. De keuzes die je maakt voor je huis, vervoer, kleding, spullen en voeding hebben impact op je CO2-uitstoot.
Van nature komen er broeikasgassen zoals CO2 voor in de atmosfeer. Dat is maar goed ook, want anders zou het op aarde veel kouder zijn. Broeikasgassen zorgen er namelijk voor dat de warmte van de zon wordt vastgehouden.
