Vijveronderhoud

Een vijver heeft onderhoud nodig. Elk seizoen zijn er enkele kleine klusjes. Door regelmatig iets te doen, blijft de vijver mooi en gezond zonder al te veel moeite.

Een vijver met een natuurlijk evenwicht onderhoudt zich bijna zelf. Dat scheelt milieubelasting, want een pomp of waterzuiveringsinstallatie kost elektriciteit, en dat draagt bij aan klimaatverandering.

Tips vijveronderhoud

De lente is een goede periode om waterplanten in de vijver te zetten. Wilt u weten welke, kijk dan op Tuinvijvers.
Vul de vijver in de zomer bij met water als de temperatuur langere tijd hoog oploopt.
Maak de vijver in de herfst schoon: verwijder dood of woekerend plantenmateriaal, en span een net over de vijver zodat de vijver niet overvol raakt met herfstbladeren.
Maak een wak als het vijverwater in de winter dichtvriest. Zo kunnen rottingsgassen ontsnappen.

Vijveronderhoud in elk seizoen

De lente en vroege zomer zijn de beste tijd om waterplanten te plaatsen. De temperatuur van het water is dan goed, en de planten zijn dan krachtig genoeg om aan te slaan. Eventuele problemen met vis en algengroei tonen zich meestal vanaf maart. U gaat zulke problemen tegen door de vijver in het najaar goed op te schonen.

Onderhoud in warme perioden

Op warme dagen in de zomer zal er veel water verdampen uit de vijver. Regent het dan ook weinig, vul dan de vijver regelmatig aan met leidingwater. Verwijder ook regelmatig dode en rottende plantendelen uit de vijver, bijvoorbeeld met een schepnet. Houd ook in het oog dat (nieuw geplante) waterplanten het wateroppervlak niet te veel bedekken.

Klaarmaken voor najaar en winter

De nazomer en de herfst zijn de beste perioden om de vijver schoon te maken. Dat is namelijk na de voortplantingsperiode, maar nog voor de winterrust. Verwijder dode of overmatig groeiende planten, maar laat het verwijderde materiaal nog een dag uitdruipen op de oever. Zo kunnen waterbeestjes eruit ontsnappen.

Vijver open houden

Net voorkomt algen in voorjaarLaat opgaande stengels staan tot na de winter. Het vijverwater heeft namelijk ook in de winter een open verbinding met de buitenlucht nodig, zodat rottingsgassen uit het water weg kunnen. Holle plantenstengels bevorderen die gasuitwisseling. Zijn die er te weinig dan zijn er ook alternatieve manieren om een wak in het ijs te houden: met een ijsvrijhouder bijvoorbeeld of een (oude) rubberbal. Die houdt het water in beweging waardoor het niet dichtvriest. Een gat hakken in het ijs is geen goed idee: dat verstoort het planten- en dierenleven te veel. Licht is trouwens ook belangrijk, dus verwijder de sneeuw die eventueel blijft liggen op het ijs.

Net voorkomt algen in voorjaar

Span ook een net over de vijver. Dat voorkomt dat herfstbladeren in de vijver vallen, naar de bodem zinken en daar gaan rotten. Bij dat ontbindingsproces komen veel voedings- en andere stoffen vrij, die zuurstofgebrek in het water veroorzaken. Zo'n grote voorraad voedingsstoffen kan bovendien in het volgende voorjaar leiden tot een explosieve algengroei.
Het hele jaar door: algen en wieren tegengaan
Algen zijn microscopisch kleine plantjes die altijd in het water (ook in leidingwater) aanwezig zijn. Ze zijn kleurloos als ze in rust zijn, maar als er licht in het water valt en de temperatuur stijgt boven 8 graden Celsius, dan gaan ze groeien en kleuren ze groen. Wanneer algen onbelemmerd doorgroeien, zal de vijver eerst troebel worden en dan groen.

U kunt algengroei tegengaan met onderstaande tips.
- Gebruik bij het oppotten van vijverplanten geen turf, compost, oplosbare kunstmest of koemest. Dit zorgt voor te veel voedingsstoffen in het water.
- Belangrijk is de aanwezigheid van wat schaduw, algen tieren namelijk welig in zonlicht.
- Bevorder de groei van zuurstofplanten. Als ze niet goed groeien, zorg dan dat het water voldoende koolzuur bevat.
- Waterlelies geven met hun grote bladeren veel schaduw. In de zomer, als de behoefte aan schaduw groot is, zijn de bladeren het grootst. In het voorjaar zijn de bladeren kleiner, terwijl de behoefte aan zonlicht in de vijver groter is.
- Krijgt u toch te maken met een explosie van algen, dan kunnen watervlooien helpen. Ze zijn in staat om grote hoeveelheden algen te eten. U koopt ze in tuincentra. Deze maatregel heeft niet veel zin als u vissen heeft, omdat vissen watervlooien eten. Dan kunt u een vlooienfilter gebruiken. Het water gaat door een reservoir, gevuld met watervlooien. Het nadeel hiervan is dat er een pomp nodig is die energie verbruikt. In de pomp kunnen ook nuttige diertjes worden meegezogen.
Wieren: verwijderen is voldoende

Wieren heten ook wel draadalg of flap. U herkent ze in de vijver aan de heldergroene, samenhangende slierten. Ze komen alleen voor in helder water, en belanden daar via stof en aarde.

Wieren kunnen explosief groeien en daarbij andere planten overwoekeren, vooral in pas aangelegde vijvers. Maar als het biologisch evenwicht is ontstaan, verdwijnen ze vanzelf weer. U kunt wieren ook gemakkelijk verwijderen. Bestrijdingsmiddelen zijn dus niet nodig; bovendien zijn die schadelijk voor zuurstofproducerende planten in de vijver.