Zonne-energie

Bij de productie van 1 kilowattuur (kWh) elektriciteit uit de verbranding van kolen komt minstens 900 gram CO2 vrij, bij gasverbranding is dat 400 gram. Bij zonlicht is dat veel lager: 50 gram. Dat scheelt een flinke slok op een borrel, zeker als je bedenkt dat een gemiddeld huishouden jaarlijks ongeveer 3.500 kWh elektriciteit verbruikt.

Dat er bij zonne-energie nog CO2 vrijkomt, komt door de productie van de installaties zoals zonnepanelen en zonneboilers. Daarvoor zijn (nog) fossiele brandstoffen nodig en die tellen natuurlijk mee in de vergelijking met energie uit fossiele bronnen. De CO2 die vrijkomt door de bouw van koleninstallaties wordt ook meegewogen.

Netto veel besparen

Toepassingen van zonne-energie produceren tijdens hun leven veel meer schone energie, dan er fossiele energie nodig is om de installaties te maken. Dat betekent dat een installatie netto veel meer CO2 bespaart, dan er vrijkomt bij de productie van een zonneboiler of -paneel.

Een zonneboiler heeft na een jaar net zoveel CO2 bespaard (via gasbesparing) als zijn productie heeft veroorzaakt. Die zogeheten energetische terugverdientijd ligt voor zonnepanelen iets hoger, tussen 2,5 en 3,5 jaar, afhankelijk van het type zonnecel.

Zonne-energie voorziet zelden in de volledige behoefte van elektriciteit of warm water van een huishouden. De zonopbrengst wisselt daarvoor teveel, naar gelang het seizoen of de weersomstandigheden; het daarvoor benodigde oppervlak aan panelen of collectoren is ook erg prijzig. Maar u bespaart wel flink op CO2-uitstoot als u naast conventionele energie ook zonne-energie inzet.

Groene stroom?

Het aandeel zonne-energie in groene elektriciteit van energieleveranciers is klein. Tussen 0,01 en 0,7 procent van de groene stroom is afkomstig uit zonnepanelen op daken van waterleiding- en elektriciteitsbedrijven, op woningen en andere gebouwen. Lees meer over de samenstelling van stroom op Groene stroom.

In Duitsland en Spanje staan zonnecentrales. Zulke grootschalige projecten van zonnepanelen of zonthermische systemen leveren meer dan een MWp op. Dat staat ongeveer gelijk aan het vermogen van vierduizend zonnepaneelsystemen op woningen (á vijfhonderd watt-piek) samen. Lees verder op Zonnecentrales.

Stroom uit zonnepanelen is ongeveer even duur als grijze stroom. Dit komt omdat de kosten van zonnesystemen de laatste jaren snel naar beneden gaan. Wat de elektriciteit per kWh precies kost, hangt af van uw omstandigheden, zoals het aantal panelen dat er op het dak ligt, de opbrengst en of er een lening is afgesloten voor de aanschaf. Daarom kan Milieu Centraal geen gemiddelde berekenen. Ook de prijs voor 1 m3 warm water uit een zonneboiler is alleen te berekenen door vergaande aannames te doen over omstandigheden en opbrengst. Dat is dan echter geen bruikbaar gemiddelde om uw situatie in te schatten.

Een zonneboiler in huis heeft donkergekleurde zonnecollectoren nodig. Een gemiddeld huishouden bespaart met zo'n zonnesysteem voor warm water (bij een standaard collectoroppervlak van 2,8 m2) ongeveer 173 m3 aardgas. Dat scheelt 100 euro per jaar (prijspeil 2011) en vermindert de uitstoot van CO2 met 287 kilogram.

Er zijn vier typen zonneboilers, geschikt voor diverse woonsituaties. Eén daarvan voorziet niet alleen in warm kraanwater, maar verwarmt ook uw woning: de zonneboilercombi. In alle gevallen verwarmt de zon een mengsel van water en antivries, dat via een leiding door de collector loopt. De leiding gaat vervolgens door de boiler, en geeft warmte af aan het kraanwater in dat voorraadvat. Meer weten? Lees verder op Zonneboiler.

Subsidie?

Om de aanschaf van duurzame energiesystemen te stimuleren zijn er soms subsidieregelingen. Kijk voor de mogelijkheden van subsidie op zonne-energie op Energiesubsidiewijzer.

Zonnepanelen maken op het dak van uw woning elektriciteit, doordat zonlicht een elektrische spanning opwekt tussen de twee laagjes silicium op het paneel. Dat heet een fotovoltaïsche reactie (in Engels photo voltaic, PV). Zonnepanelen bestaan uit zonnecellen en zien er anders uit dan zonnecollectoren: door de PV-kristallen zien zonnepanelen er vaak metallic (donker)blauw uit.

De meeste zonnepanelen op woningen zijn gekoppeld aan het elektriciteitsnet. Het systeem levert stroom aan het net als de panelen tijdelijk meer elektriciteit leveren dan u gebruikt. Maar er zijn ook autonome systemen; die komen van pas op plaatsen waar geen elektriciteitsnet is, zoals op kampeerplaatsen of langs snelwegen.

Meer weten? Lees verder op Zonnepanelen.

Wat is nu wijsheid? Is uw woning geschikt voor het plaatsen van zonnepanelen of een zonnecollector? Heeft u een idee van de investering en energiebesparing die voortkomen uit aanschaf van zonnepanelen of een -boiler? Milieu Centraal geeft u gratis Advies op maat.

Advies op maat Zonnepanelen en Zonneboiler

Benieuwd of een zonneboiler voor u haalbaar is? Vraag gratis Advies op maat op Zonneboiler kiezen.

Bent u benieuwd naar de mogelijkheden van zonnepanelen, of wilt u juist laten voorrekenen wat een dak vol panelen kost? Vraag dan gratis Advies op Maat. Kijk op Zonnepanelen.

Zonnecellen zitten ook op rekenmachines, sommige tuinlampen en telefoonopladers. Ze werken (of laden een batterij op) met daglicht. Over het algemeen leveren zulke producten milieuvoordeel op als u daarmee niet-oplaadbare batterijen vervangt.

In alle andere gevallen kunt u het best afgaan op gebruikersgemak of prestaties. Het milieuvoordeel van deze kleine zonnecellen varieert namelijk per soort en pakt lager uit dan bij grote zonnecellen. Dat komt omdat de energetische terugverdientijd relatief lang is. Oftewel: het duurt lang voordat de zonnecellen in deze producten net zoveel CO2 hebben bespaard, als het kostte om ze eerst te produceren.

Dat het zolang duurt, komt omdat ze minder efficiënt werken dan grote zonnepanelen, en ook onder minder gunstige zonomstandigheden - binnenshuis bijvoorbeeld.