Duurzaam sparen en beleggen

De manier waarop banken en beleggingsfondsen omgaan met natuur- en milieuaspecten verschilt. Banken lenen uw geld uit aan particulieren, bedrijven, instellingen en overheden. (Dat gebeurt zowel bij sparen als beleggen.) Met het geleende geld ondernemen die bedrijven allerlei activiteiten. Sommige zijn slecht voor natuur en milieu, zoals de olie-industrie en houtkap in ongerepte gebieden; andere juist milieuvriendelijk, zoals de bouw van windmolens of energiezuinige verwarmingsketels. En er zijn activiteiten die daar ergens tussenin zitten.

Bewuste keuze

Een bank of fonds kan er voor kiezen om alleen bedrijven te financieren die het op milieugebied beter doen dan hun concurrenten. Of specifiek investeren in bedrijven die meerwaarde hebben voor het milieu, zoals producenten van windturbines. Maar een bank kan ook bewust wél geld uitlenen aan bedrijven die het milieu vervuilen - om vervolgens te proberen dat gedrag te verbeteren, via de aandeelhoudersvergadering bijvoorbeeld.

Uw keuze voor een bank of beleggingsfonds heeft via deze weg invloed op natuur en milieu.

Twee banken gaan voor natuur en milieu

In Nederland (begin 2012) zijn er twee banken die bij al hun activiteiten rekening houden met natuur en milieu, dat zijn ASN Bank en Triodos Bank.

'Groen' sparen of beleggen kan op verschillende manieren. U kunt een rekening openen bij een ideële bank of sparen via zogeheten groenobligaties, groencertificaten of groene deposito's. Soms kunt u kiezen aan welke thema's de bank uw geld mag besteden. Dat kunnen behalve natuur- en milieuprojecten ook ook sociale onderwerpen zijn.

Bij groen sparen investeert de bank in natuur- en milieuprojecten die de overheid heeft goedgekeurd met een zogeheten groenverklaring. Het gaat dan bijvoorbeeld om natuur, bos en landschap, duurzame woningbouw en biologische landbouw.

Groenfonds: goedgekeurd groen beleggen

Groen beleggen kan in de vorm van zogeheten groenfondsen, waarbij het beleggingsfonds investeert in door de overheid goedgekeurde natuur- en milieuprojecten. Op deze manier levert uw geld een directe bijdrage aan natuur en milieu.

Er zijn ook beleggingsfondsen die zichzelf duurzaam noemen. Welke criteria ze toepassen, bepaalt het fonds dan zelf.

Tenslotte zijn er fondsen die in bepaalde sectoren of thema's beleggen, bijvoorbeeld een milieutechnologiefonds of een fonds dat belegt in het thema duurzame energie. Maar niet alle bedrijven die actief zijn in die thema's, zijn zelf ook milieuvriendelijk; niet alle fondsen letten daar op.

Ideële banken: ASN Bank en Triodos

Nederland kent twee ideële banken: ASN Bank en Triodos. Net zoals gewone banken, zijn dit veilige banken: ze vallen onder het garantiestelsel van De Nederlandsche Bank, die garandeert alle tegoeden tot maximaal 100.000 euro per persoon.

ASN Bank en Triodos Bank hebben geen bankkantoren voor klanten: u regelt uw bankzaken via post, telefoon en/of het internet. De ideële banken hebben naast spaar- en beleggingsrekeningen ook een betaalrekening.

Sparen met oog voor natuur en milieu hoeft u geen geld te kosten. De rentetarieven van de twee ideële banken kunnen concurreren met die van gewone banken. Bij 'groen sparen' is de rente die u ontvangt wel lager. Daardoor kan de bank uw geld tegen een lage rente uitlenen aan natuur- en milieuprojecten die anders niet van de grond zouden komen. Tegenover de lagere rente staat een belastingvoordeel, waardoor het resultaat toch vergelijkbaar kan zijn.

Ook duurzame beleggingen hoeven u geen geld te kosten. De rendementen van duurzame fondsen zijn vergelijkbaar met die van gewone fondsen. Zogenaamde groenfondsen hebben wel een lager rendement, maar ook daar staat een belastingvoordeel tegenover.

Belastingvoordelen groen sparen en groenfondsen

Heeft u meer dan 21.139 euro gespaard, dan kan 'groen sparen' voor u interessant zijn. Over spaartegoeden en beleggingen in door de overheid gecontroleerde groene projecten - dus via  groen sparen en groenfondsen - hoeft u namelijk minder belasting te betalen als u op 1 januari 2012 meer dan 21.139 euro bezat (of samen met uw partner 42.278 euro).

Groene tegoeden zijn tot 56.420 euro per persoon vrijgesteld van vermogensrendementsheffing: een voordeel van 1,2 procent (belastingjaar 2012).

Bovendien krijgt u een extra heffingskorting op uw inkomstenbelasting ter grootte van 1 procent van de waarde van de groene spaarpot of belegging. Ook hiervoor geldt het maximum van 56.420 euro. Dit belastingvoordeel zal komende jaren echter steeds kleiner worden.

• De Eerlijke Bankwijzer vergelijkt twaalf banken op hun bijdrage aan onder meer klimaatverandering, giftige stoffen en mijnbouw: www.eerlijkebankwijzer.nl.
• Meer over maatschappelijk verantwoorde vormen van sparen staat in de Duurzaam Geld Gids op  www.duurzaam-ondernemen.nl.
• Wilt u zelf beleggen, zonder tussenkomst van een beleggingsfonds? Raadpleeg dan www.vbdo.nl van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling, of kijk op de Goed Geld Wijzer: www.goed-geld.nl.
• Wilt u groen sparen of deelnemen aan een groenfonds met belastingvoordeel, ga dan na of u in aanmerking komt voor het (volledige) belastingvoordeel op www.rijksoverheid.nl. Een lijst met banken met een groenfonds of groen sparen staat op www.agentschapnl.nl.
• Op www.asnbank.nl en www.triodos.nl staat meer over de rekeningen van de ideële banken.
• Voor meer informatie over de Overstapservice van de Nederlandse Vereniging van Banken kunt u terecht op www.overstapservice.nl.