Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Keurmerken

Een keurmerk helpt je kiezen uit verschillende producten, omdat het garanties geeft over dingen die je niet aan het product zelf ziet, zoals dierenwelzijn en milieu. Maar er zijn bijna 200 keurmerken voor duurzaamheid: hoe weet je nog welke betrouwbaar zijn? Milieu Centraal wijst je de weg met de Keurmerkenwijzer!

vrouw-supermarkt-keurmerkenwijzer.jpg

Een keurmerk laat zien dat het product of de dienst aan bepaalde eisen voldoet. Welke eisen dat zijn, en wie het product daarop controleert, verschilt per keurmerk. Keurmerken voor duurzaamheid stellen eisen op het gebied van milieu, dierenwelzijn en/of sociale omstandigheden. Milieu Centraal geeft in de Keurmerkenwijzer een oordeel over de duurzaamheidskeurmerken.

Keurmerkenwijzer

Wat betekent dit keurmerk voor het milieu, dierenwelzijn of mens & werk? Zoek het op met de Keurmerkenwijzer!

Check het keurmerk

Keurmerken in het kort

  • 1

    Een goed keurmerk is van een onafhankelijke partij en stelt duidelijke eisen die strenger zijn dan het wettelijke minimum. Het geeft heldere, makkelijk vindbare informatie én wordt goed gecontroleerd.

  • 2

    Is iets een keurmerk of logo? Een keurmerk is van een onafhankelijke partij. Iedereen die aan de eisen voldoet, kan het keurmerk aanvragen. Een bedrijfslogo is van de leverancier(s) zelf. De controle is soms onafhankelijk, maar niet altijd.

  • 3

    Zet de app op je iphone of android en check keurmerken voor duurzaamheid voortaan in de winkel!

  • 4

    Je helpt mens, milieu of dierenwelzijn als je een product met een keurmerk koopt. Hoe meer mensen een product met een bepaald keurmerk kopen, hoe meer invloed het heeft.

  • 5

    Keurmerken hebben ook een voorbeeldfunctie: klanten worden in de winkel kritischer over producten zónder keurmerk. De producenten van die producten gaan dan ook iets doen aan duurzaamheid.

  • 6

    Als een product geen keurmerk draagt, is het niet per se minder duurzaam; maar een keurmerk geeft meer garanties.

Keurmerk, label of logo?

Niet elk plaatje of symbool op een verpakking is een keurmerk. Milieu Centraal onderscheidt keurmerken, bedrijfslogo’s, overkoepelende beeldmerken en informatielogo’s.

Keurmerk

Een keurmerk is altijd van een onafhankelijke partij. Iedereen die aan de eisen voldoet, kan het keurmerk op zijn product of dienst zetten. De eigenaar van het keurmerk verkoopt zelf geen producten. Voorbeeld: Beter Leven Keurmerk en Fairtrade.

Bedrijfslogo

Een fabrikant of (groep van) aanbieder(s) kan ook zelf eisen opstellen waaraan het product of leveranciers moeten voldoen. De afbeelding die daarbij hoort, heet een bedrijfslogo. Andere fabrikanten of aanbieders kunnen dit logo niet gebruiken. Voorbeeld: Cocoa Life (van onder andere Milka, Cote d’Or en Toblerone).

Informatielogo

Een informatielogo geeft informatie over iets anders dan de kwaliteitseisen van het product. Voorbeeld: glasbaklogo of glutenvrij.

Overige beeldmerken

Er zijn ook beeldmerken die geen keurmerk, bedrijfslogo of informatielogo zijn. Ze staan vaak op de verpakking in combinatie met één of meer keurmerken. Het kan ook een merknaam zijn, bijvoorbeeld Bio+. Soms stelt het extra eisen bovenop de eisen van het keurmerk.

Beschermde namen

Er zijn ook benamingen die door de wet beschermd zijn. Bijvoorbeeld ‘scharrel’ of ‘biologisch’. In de wet staat wanneer iets scharrel of biologisch mag heten. Op een product mag alleen ‘scharrelei’ of ‘biologisch’ staan als het aan de wettelijke eisen voldoet.

Betrouwbare keurmerken of logo’s herkennen

vrouw-supermarkt-shut_46417021.jpg

De Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal geeft informatie over zo'n 200 keurmerken op het gebied van milieu, dierenwelzijn en sociale aspecten. Dat is geen overbodige luxe, want maar weinig mensen weten waar een keurmerk precies voor staat, en nog minder mensen weten hoe de controle geregeld is. Zelfs niet van bekende keurmerken, zoals het Europese keurmerk voor biologische producten (het groene blaadje), KOMO en Fairtrade.

Milieu Centraal geeft in de Keurmerkenwijzer een oordeel over duurzaamheid (hoe ambitieus zijn de eisen aan milieu, dierenwelzijn en sociale omstandigheden), duidelijkheid (transparantie) en betrouwbaarheid (controle en sancties).

Het meest betrouwbaar

Een keurmerk is het meest betrouwbaar als er onafhankelijke controle is door een geaccrediteerde partij (dat is een partij die zelf ook weer gecontroleerd wordt) én er een duidelijk sanctiebeleid is. Ook een full membership van ISEAL met een transparant sanctiebeleid is zeer betrouwbaar. ISEAL is een onafhankelijke organisatie die duurzaamheid wil bevorderen.

Solide: de toppers onder de keurmerken

Volgens Milieu Centraal zijn er enkele toppers onder de keurmerken: keurmerken die het heel goed doen. Deze keurmerken noemt Milieu Centraal ‘solide’.

Een keurmerk is solide als het aan 3 eisen voldoet:

  • Het is ambitieus: de eisen gaan veel verder dan gemiddeld (wat ‘normaal’ is in de branche).
  • Het is transparant: de eisen zijn makkelijk te vinden op de website, ze zijn duidelijk en concreet. Kortom: je weet waar het keurmerk voor staat.
  • Het is betrouwbaar: er is onafhankelijke controle, liefst door een organisatie die is goedgekeurd door de Raad voor Accreditatie (of een vergelijkbare buitenlandse instelling, inclusief ISEAL). De controles zijn onaangekondigd en vinden regelmatig plaats. Er zijn sancties als degene die het keurmerk gebruikt niet aan de eisen voldoet.

Milieu Centraal zet op dit moment op een rij welke keurmerken aan al deze 3 eisen voldoen. In oktober 2016 zetten we de Toppers van de keurmerken over voeding op de website.

Keurmerk verbetert duurzaamheid

Je helpt mee aan een duurzame samenleving als je kiest voor producten met een duurzaamheidskeurmerk. Hoe meer mensen zo’n product kopen, hoe meer invloed het heeft. Het marktaandeel van duurzame producten met een keurmerk wordt steeds groter. Bij voedsel is het marktaandeel ongeveer 7 procent, maar sommige etenswaren springen er bovenuit: van alle verkochte koffie en thee is 25 procent duurzaam, van eieren 35 procent, van vis 21 procent en van vlees en vleeswaren 10 procent. Van hout is 74 procent op de Nederlandse markt duurzaam, van papier en karton 47 procent.

En: voorbeeldfunctie!

Man bekijkt keurmerk

Het blijkt dat kopers in de winkel kritischer gaan kijken naar alle producten, als er in de schappen ook producten met een keurmerk liggen. Zo hebben keurmerken voor biologisch voedsel en voor eerlijke handel ervoor gezorgd dat ook gangbare producten duurzamer zijn geworden.

En er zijn zogeheten tussensegmenten op de markt gekomen. Een voorbeeld is het Beter Leven Keurmerk van de Dierenbescherming met één en twee sterren. Dat is niet zo streng als de eisen voor biologische dierhouderij, maar stelt wel meer eisen aan dierenwelzijn dan het wettelijk minimum.

Geen keurmerk? Niet per se slechter

Een keurmerk laat zien dat een product aan bepaalde eisen voldoet, maar een product zonder keurmerk is niet per se slechter. De fabrikant kan verschillende redenen hebben om geen keurmerk aan te vragen. Hij vindt de aanvraag en de controle van het keurmerk misschien te duur, of de eisen die het keurmerk stelt te laag. Of hij ziet geen meerwaarde van het keurmerk omdat het te onbekend is. Maar dat wil niet zeggen dat het product niet duurzaam is.

Keurmerk of logo dat niet in de Keurmerkenwijzer staat?

Milieu Centraal heeft alle keurmerken voor duurzaamheid op een rij gezet in de Keurmerkenwijzer. Maar keurmerken komen en gaan. Kom je een keurmerk of logo tegen in een Nederlandse winkel dat niet in de Keurmerkenwijzer staat? Geef het ons door via de app (iphone / android) of stuur een e-mail naar keurmerk@milieucentraal.nl.

Meer informatie

  • Ga naar de Keurmerkenwijzer.
  • Download de gratis app KeurmerkenWijzer, voor Android en iPhone.
  • Kijk op RVA van de Nederlandse Raad voor Accreditatie, voor informatie over de keurmerken die de RVA heeft erkend. Zoek wel eerst de keurmerkeigenaar op, want dat heb je nodig om een keurmerk te vinden.
  • ISEAL is een wereldwijde organisatie die eisen stelt aan duurzaamheid. Enkele grote keurmerken zijn bij ISEAL aangesloten.
  • De site Labelinfo van de Belgische consumentenorganisatie Netwerk Bewust Verbruiken bevat veel informatie over duurzaamheidskeurmerken die ook op Nederlandse producten voorkomen.
  • Label-online is een onafhankelijke, Duitse keurmerkenwebsite van de Verbraucher Initiative E.v. (soort Consumentenbond), met informatie over duurzaamheidskeurmerken en -certificeringen.
  • Vind je een logo of keurmerk misleidend? Je kunt een klacht indienen bij de NVWA en via de Reclame Code Commissie.
Terug naar boven