Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Energieopslag thuis: zonnestroom

Met een thuisaccu kun je zelf opgewekte zonnestroom opslaan om te gebruiken als de zon niet schijnt. Energiepioniers zijn al druk aan het experimenteren met bijvoorbeeld de Tesla Powerwall. Dit soort energieopslag is in 2017 financieel nog niet interessant. Energieopslag kan op termijn belangrijk worden om meer hernieuwbare energie te kunnen opwekken.

Zo werkt thuisopslag

Een netgekoppeld zonnestroomsysteem met accu heeft doorgaans een regelstation tussen de panelen, de elektrische apparatuur en de thuisaccu. Dit werkt zo:

  1. De zonnepanelen wekken stroom op.
  2. De regelaar stuurt de opgewekte stroom naar de apparaten die op dat moment stroom nodig hebben.
  3. Als er geen vraag naar stroom is, gaat de stroom naar de accu. Die stroom kan later gebruikt worden.
  4. Pas als de accu vol is wordt de stroom aan het elektriciteitsnet teruggeleverd.
  5. Wanneer er geen zonnestroom wordt opgewekt, maar er wel vraag is van het huishouden, wordt de stroom uit de accu gehaald.
  6. Zodra de accu leeg is wordt de stroom tegen inkooptarief van het net gehaald.

Een lege accu kan als de zon niet schijnt eventueel opgeladen worden met goedkope dalurenstroom, om later, bij hogere tarieven, te gebruiken. Dit verschil in tarief is nu miniem (minder dan een eurocent per kWh, prijspeil 2016/2017), maar wordt in de toekomst mogelijk groter, als er meer wind en zon aan het elektriciteitsnetwerk worden geleverd om het netwerk slimmer (‘smart grid’) te maken.

Zonnestroom opslaan: wanneer is het voordelig?

Een groot deel van je opgewekte zonnestroom wordt niet direct gebruikt door je apparaten maar gaat via de meterkast naar het centrale elektriciteitsnet. Het centrale net dient dan als een soort van gratis batterij. De energieleverancier streept jouw eigen stroomverbruik weg tegen jouw opgewekte zonnestroom (dat heet salderen). Daardoor ontvang je voor je zonnestroom in feite dezelfde prijs als je nu betaalt voor jouw stroom: zo’n 0,20 euro per kWh (prijspeil 2016/2017). Dat is veel meer dan de marktstroomprijs van 0,04 à 0,07 euro per kWh, die de grote energieproducenten voor hun stroom krijgen (prijspeil 2016/2017). De regeling geldt minstens tot 2020. Of en hoe de regeling wordt aangepast is nog niet bekend. Als de salderingsregeling wordt aangepast krijg je waarschijnlijk een lagere prijs voor de zonnestroom die je aan het net levert dan nu. Hoe lager de prijs die je in de toekomst ontvangt voor je zonnestroom, hoe sterker de prikkel om thuisopslag in een accu te overwegen, zeker als de accu’s ook nog eens goedkoper worden.

’s Zomers te veel, ’s winters te weinig

Netkoppeling blijft ook met een thuisbatterij vrijwel altijd onvermijdelijk. Met een accu’s kun je stroom gedurende enkele dagen opslaan; je overvloedige zomerstroom bewaren voor de donkere winter is niet mogelijk.
Met 15 zonnepanelen wek je jaarlijks ongeveer evenveel stroom op als een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt: 3300 kWh. Dat is gemiddeld bijna 10 kWh per dag; evenveel als je met de grootste thuisaccu’s kunt opslaan. Maar door de grote seizoensverschillen in de productie van zonnestroom is die thuisaccu van 10kWh op een gemiddelde zomerdag in juni te klein om de 18 kWh die de 15 panelen opwekken op te slaan, terwijl je op een gemiddelde decemberdag met 2 kWh veel te weinig stroom opwekt om je eigen verbruik te dekken en benut je de accu op zo’n dag dus nauwelijks. De verschillen zijn nog groter als je een extreem zonnige zomerdag vergelijkt met een erg sombere winterdag.

Netkoppeling blijft noodzakelijk

Zo blijft aansluiting op het elektriciteitsnet noodzakelijk om de overproductie in de zomer op te vangen en het gebrek aan productie in de winter te compenseren. Of anders gezegd: het zou zonde zijn om zonder netkoppeling te willen functioneren, omdat je dan ’s zomers veel stroom weggooit als je batterij vol is en het zou onverstandig zijn omdat je ’s winters niet genoeg stroom hebt, omdat je batterij nooit vol raakt.

Kosten opslag zonnestroom

Thuisaccu’s kunnen momenteel (begin 2017) 2 tot 10 kWh opslaan. Li-ion thuisaccu’s kosten ruim 800 euro per kWh. Een systeem van 10 kWh kost dus meer dan 8.000 euro. Waarschijnlijk zullen de prijzen van Li-ion accu’s in de komende jaren dalen. Loodaccu’s zijn goedkoper, maar alleen deep cycle loodaccu’s zijn geschikt voor het opslaan van zonnestroom. Ook de accu in elektrische auto’s kan gebruikt worden als opslag voor zonnestroom. Het huidige aanbod van thuisaccu’s op de consumentenmarkt is klein. Op zelfenergieproduceren.nl vind je een overzicht van de accu’s die zijn ontwikkeld (maar soms nog niet verkrijgbaar voor consumenten) en een indicatie van de aanschafprijzen.

Zonnepanelen met accu op tuinhuis of camper

Zonnepanelen met accu kunnen uitkomst bieden op plaatsen zonder elektriciteitsnet. Bijvoorbeeld als autonoom systeem op een camper of boot, op een afgelegen vakantiehuisje of op praatpalen langs de snelweg.

Netgekoppelde zonnesystemen zijn beter voor het milieu dan autonome systemen. Er zijn geen omzettingsverliezen in de accu en ze vermijden de milieubelasting van het fabriceren van de accu. En nog belangrijker: bij autonome systemen gaat de opgewekte zonnestroom verloren als de batterij vol is. Netgekoppelde zonnepanelen zijn behalve milieuvriendelijker, ook nog eens veel goedkoper aangezien je de aanschaf van een dure batterij vermijdt.

Terug naar boven