Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

RF-velden door draadloze communicatie

De ether zit vol met radiofrequente elektromagnetische golven. Ooit maakten vooral radio en televisie gebruik van deze radiofrequente velden; nu maken alle draadloze apparaten er gebruik van. Schadelijke effecten zijn niet aangetoond.

EM-velden-draadloze-comm.png

Radiofrequente velden hebben met 100 kHz tot 300 GHz (gigahertz; 1 GHz is 1 miljard Hz) een hogere frequentie dan ELF-velden en een lagere frequentie dan licht. Alle draadloze communicatie werkt hiermee.

De sterkte van de velden blijft onder de gezondheidslimieten. Naar de langetermijneffecten van bijvoorbeeld mobiele telefoons wordt nog wel onderzoek gedaan, aangezien die nog maar relatief kort algemeen in gebruik zijn.

In het kort

  • 1

    Vooral draadloze communicatie maakt gebruik van RF-velden, zoals draadloos internet, DECT-telefoons radio, televisie en mobiele telefonie.

  • 2

    RF-velden kunnen materialen opwarmen; een magnetron maakt bijvoorbeeld gebruik van deze eigenschap. 

  • 3

    RF-velden kunnen alleen in de directe omgeving van zendmasten de limiet overschrijden. Daarom zijn deze plekken afgesloten voor publiek.

Effect van RF-veld: opwarming

Net als licht en warmte bevatten RF-velden energie. Als het menselijk lichaam wordt blootgesteld aan RF-velden, dringen de velden een beetje door in het weefsel. Het weefsel absorbeert een beetje van die energie, en warmt daardoor op.

Bruikbare warmte

Magnetrons gebruiken dit bijverschijnsel: ze wekken RF-velden op met golven van ongeveer 2,5 GHz. Die dringen binnen in het voedsel en warmen het van binnenuit op. De RF-velden komen de magnetron trouwens niet uit. Magnetrons met een beschadigd venster of deur kunt u vanwege de grotere lekstraling beter niet gebruiken.

Wantrouwen tegen warmte

Alle mobiele telefoons stralen minder RF-velden uit dan is toegestaan. De vastgestelde limiet beschermt tegen teveel plaatselijke opwarming. Er bestaat wel onduidelijkheid over de langetermijneffecten omdat mobiele telefonie pas kort gemeengoed is. Sommige wetenschappers en organisaties willen uit voorzorg kinderen niet toestaan om mobiel te bellen. De meerderheid van de wetenschappers en organisaties, waaronder de Gezondheidsraad, vindt dat niet nodig.

Wil je voor de zekerheid toch RF-velden van mobiele telefoons vermijden? Schakel dan jouw telefoon uit als je die niet gebruikt, gebruik een koptelefoon, en stuur een sms in plaats van te bellen.

Clips, schildjes en hoesjes die claimen dat ze RF-velden (vaak straling genoemd) verminderen werken niet. Als ze zorgen voor een slechtere verbinding kunnen ze zelfs de blootstelling verhogen, omdat de telefoon dan met een hoger vermogen gaat zenden.

Effect van RF-veld: stroom

RF-velden kunnen in het lichaam een klein beetje stroom opwekken, maar alleen als ze een frequentie hebben die lager is dan 10 MHz. Zo’n stroompje is niet schadelijk maar wel vervelend: het kan leiden tot onwillekeurige spiersamentrekking.

Mobiele telefoons, TV- en FM-radiosignalen kunnen dit niet veroorzaken, want die werken bij frequenties hoger dan 10 MHz. Bij signalen van AM-radio kan dit wel, maar alleen zeer dicht bij de bron.

(Nog) niet aangetoond

Geen bewijs voor kanker door RF-veld

Er bestaat geen bewijs dat radiofrequente velden kankerverwekkend zijn. RF-velden hebben niet genoeg energie om DNA in lichaamscellen te beschadigen, in tegenstelling tot ioniserende straling.

Het is te vroeg om te kunnen zeggen dat zo’n verband nooit zal worden gevonden; veel toepassingen van RF-velden, zoals mobiele telefoons, zijn nog maar relatief kort in gebruik. Daarom wordt hier nog altijd onderzoek naar gedaan.

Klachten en overgevoeligheid

Sommige mensen wijten gezondheidsklachten aan de RF-velden van een zendmast in de buurt (voor mobiele telefonie of radio en tv). Het gaat dan om hoofdpijn, duizeligheid, slaapstoornissen, vermoeidheid en concentratieproblemen. Onderzoek toont echter geen verband aan tussen RF-velden en deze klachten. Het is ook niet duidelijk hoe RF-velden tot deze klachten kunnen leiden.

Er zijn aanwijzingen dat de RF-klachten bij iemand kunnen ontstaan door bezorgdheid en stress over het feit dat blootstelling aan RF-velden plaatsvindt.

De Wereld Gezondheidsorganisatie sluit niet uit dat er mensen zijn die gevoeliger zijn voor elektromagnetische velden dan anderen. Hoeveel mensen er in Nederland elektrogevoelig zouden zijn is niet bekend.

RF-velden in huis

Draadloze telefoon en babyfoon

Draadloze telefoons in huis (DECT-telefoons) gebruiken ook RF-velden. Ook hierbij blijft de blootstelling onder de limiet. Wil je desondanks de blootstelling beperken, neem dan een DECT-telefoon waarvan de basiscentrale geen signalen uitzendt als je niet belt.

Ook babyfoons brengen signalen over via RF-velden, maar de sterkte is beperkt (meestal minder sterk dan mobiele telefoon). Bovendien zenden de meeste babyfoons niet als er geen geluid is.

Bluetooth en WiFi

Ook de RF-velden waarvan draadloze computernetwerken gebruikmaken (zoals Bluetooth of WiFi), blijven onder de limiet. Wil je desondanks de blootstelling beperken, zet de verbinding dan alleen aan als je die gebruikt, schakel de router uit na gebruik, en plaats die niet in uw nabijheid.



Terug naar boven