Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Cacao

In Nederland eten we gemiddeld 4 tot 5 kilo chocola per persoon per jaar. De cacao voor deze chocola komt vooral uit Ivoorkust, Ghana en Kameroen. In 2012 had 20 procent van de verkochte chocola een keurmerk voor duurzaamheid. De cacaosector wil in 2025 100 procent duurzame cacao gebruiken.

Gele cacaovruchten. Koop cacao en chocola met aandacht voor mens en milieu.

De productie van cacao brengt milieuproblemen met zich mee. Er gaat tropisch woud verloren en bij de productie ontstaat een enorme berg organisch afval. Bovendien gaat de teelt vaak gepaard met grote sociaal-economische problemen, zoals uitbuiting, slechte werkomstandigheden en kinderarbeid. Maar het kan ook anders. Er is inmiddels een aantal keurmerken die garanderen dat de cacao met aandacht voor mens en/of milieu is geproduceerd.

Tips voor milieuvriendelijke chocola

  • 1

    Kies voor chocola of cacao met een keurmerk. Het ligt gewoon bij de supermarkt, biologische winkel of speciaalzaak.

  • 2

    Chocola is lang houdbaar en kun je ver na de THT-datum nog veilig eten. 

  • 3

    Je kunt chocola het beste bij kamertemperatuur en op een droge en donkere plaats bewaren. Is de chocola toch een keer zacht geworden en zitten er witte plekjes op? Niet erg, je kunt het nog prima eten.

Keurmerken op cacao

Logos topkeurmerken koffie.jpg

Cacao met een keurmerk is geproduceerd met aandacht voor mens en milieu. Bij chocola kun je letten op de volgende topkeurmerken: UTZ, Fairtrade, Rainforest Alliance, Biologisch en EKO. Het ene keurmerk legt wat meer de nadruk op mens en werk (bijvoorbeeld Fairtrade), het andere op milieu (bijvoorbeeld Rainforest Alliance). Je vindt van elk keurmerk een beschrijving in de Keurmerkenwijzer.

Milieugevolgen cacao

Verreweg de belangrijkste milieubelasting van cacao zit in de productie. De teelt van cacao tast het tropische regenwoud aan, waardoor de biodiversiteit daalt.

Een cacaoaanplant blijft zo'n 20 jaar productief. Daarna moet de boer voor nieuwe aanplant vaak uitwijken naar onontgonnen bosgebied.

8 miljoen hectare bos weg

Geschat wordt dat de productie van cacao tot nu toe heeft bijgedragen aan het verlies van 8 miljoen hectare tropisch woud. De gebieden met de juiste omstandigheden voor de teelt van cacao, zijn juist de gebieden waar de tropische diversiteit aan planten en dieren het hoogst is. Cacaobonen komen voornamelijk uit West-Afrika, meer dan de helft komt uit Ivoorkust. Andere, meer grootschalige leveranciers zijn Brazilië, Maleisië en Indonesië.

In Brazilië was cacaoteelt de belangrijkste oorzaak voor het verdwijnen van de Atlantische kustwouden. In Indonesië draagt cacaoteelt in midden-Sumatra en op Sulawesi bij aan ontbossing. Ook in Kameroen lopen bossen gevaar.

Cacao telen in een zogeheten gemengd systeem - als schaduwgevend gewas temidden van het bestaande bos - beschermt de natuur en biodiversiteit juist. 

Beter aanpakken: cacaoteelt die natuurbehoud helpt

Cacaovrucht aan plant. Wat is milieuvriendelijke cacaoteelt?

Het kan ook anders. De cacaoteelt kan namelijk een rol spelen in het behoud van natuur en biodiversiteit. Kleine bedrijven telen cacao vaak in een zogeheten gemengd systeem, als schaduwgevend gewas temidden van het bestaande bos. Er zijn cacaobedrijven die zo natuurgebieden beschermen.

Bestrijdingsmiddelen

Het gebruik van bestrijdingsmiddelen op cacao is in Afrika (waar Nederlandse cacao voornamelijk vandaan komt) beperkt. De middelen die gebruikt worden zijn wel erg schadelijk.

1 m3 cacaobonen zorgt voor 10 m3 afval en bijproducten (zoals vruchtvlees, doppen en pulp) 

Afval van cacaobonen

Bij elke kubieke meter (m3) cacao die wordt geproduceerd, ontstaat er ook 10 m3 afval en bijproducten (zoals vruchtvlees, doppen en pulp). Dat kan leiden tot vervuiling. Cacaodoppen worden in Nederland nuttig gebruikt als biobrandstof voor energiecentrales en als bodembedekking in tuinen.

Arbeidsomstandigheden

Cacao is in West-Afrika een belangrijke bron van werkgelegenheid en inkomsten. Toch worden kinderen ingezet bij de productie, want boeren kunnen nauwelijks leven van de opbrengsten van de cacao. Er zijn zelfs berichten over kindslavernij. Veel kinderen voeren gevaarlijke taken uit, zoals werken met pesticiden en grote kapmessen.

Begin deze eeuw begon de internationale cacao- en chocolade-industrie met het Harkin-Engel protocol, dat kinder- en slavenarbeid op cacaoplantages in Ghana en Ivoorkust moet terugdringen. Dat heeft nog niet geleid tot zichtbare verbetering.

Welles-nietes

Volgens de cacaosector zelf zijn er geen aanwijzingen voor slavernij en gaat het in de meeste gevallen van kinderarbeid om kinderen die meehelpen met andere werkende gezinsleden. Daar is de International Labour Organisation (ILO) het niet mee eens; ILO stelt dat er wel aanwijzingen zijn van slavernij.

Terug naar boven