Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Eenmalige tassen

Ga je boodschappen doen of winkelen? Neem dan je eigen stevige tas mee. Sinds het verbod op gratis plastic tasjes van begin 2016 is het aantal met 70 procent afgenomen, maar nog steeds belandt er eentje per persoon per week bij het afval. Een papieren tas is niet altijd beter voor het milieu.

Kies de boodschappentas.jpg

Voor het verbod op gratis plastic tasjes van begin 2016 gebruikten we 170 plastic tassen en tasjes per jaar, die vaak maar eenmalig worden gebruikt. Nu is dat 51 plastic tassen, plus nog een onbekend aantal tassen van andere materialen zoals papier. 

De beste keuze voor het milieu is om je eigen boodschappentas mee te nemen bij het winkelen, dat bespaart heel wat (gratis) eenmalige tassen.

Tips

  • 1

    Neem je eigen boodschappentas mee zodat je niet onnodig een tas hoeft te kopen.

  • 2

    Sta je in de winkel voor de keuze tussen een eenmalige tas of een big shopper, kies dan voor de big shopper. Deze gaat veel langer mee.

  • 3

    Zorg dat je altijd een tas bij je hebt. Er zijn sterke tassen die je heel klein kunt opvouwen voor in je handtas of jaszak.

  • 4

    Is je tas stuk? Kijk in de Afvalscheidingswijzer hoe je verschillende soorten tassen moet weggooien.

  • 5

    Neem geen papieren tassen aan, want die gebruik je vaak maar één keer.  

Verbod op gratis plastic tassen

Sinds 1 januari 2016 zijn gratis plastic tassen in Nederland verboden. Dit verbod sluit aan op het plan van het Europees Parlement om het aantal plastic tassen in Europa sterk te verminderen. Het doel is om het aantal gebruikte plastic tassen in 5 jaar tijd tot maximaal 40 per persoon per jaar terug te dringen, om zo zwerfvuil tegen te gaan en verspilling van grondstoffen te voorkomen.

Wat mag niet meer?

Het verbod geldt voor de hele detailhandel, dus ook de apotheek, snackbar en kledingwinkel. Een winkelier mag geen gratis plastic tas meer meegeven aan klanten die een product hebben gekocht.

Wat mag nog wel?

Een winkelier mag plastic tassen blijven verkopen bij de kassa, als de kosten maar zichtbaar zijn op de bon. Tassen van ander materiaal mogen wel gratis blijven. Op het verbod zijn verschillende uitzonderingen. Een heel dun plastic zakje (ook bekend als een hemdtasje) mag meegeven worden in de volgende situaties.

  • Bij onverpakte levensmiddelen die oneetbaar kunnen raken door vervuiling of besmetting met ziekmakers. Denk bijvoorbeeld aan lekvocht van rauwe vis, rauw vlees of rauw gevogelte.
  • Als verpakking voor losse levensmiddelen om voedselverspilling te voorkomen. Een voorbeeld hiervan zijn losse groente, fruit en broodjes.
  • Voor het verpakken van taxfree gekochte vloeistoffen, spuitbussen of gels, na de douanecontrole op een luchthaven.

Bij promotie die losstaat van gelijktijdige verkoop mag een winkelier nog steeds een gratis tas weggeven.

Een kwartje voor een plastic tas

Winkeliers mogen zelf bepalen hoeveel geld ze vragen voor een plastic tas. De overheid stelt geen minimumprijs vast, maar adviseert een richtbedrag van 25 cent. Er moet wel aangetoond kunnen worden dat er voor een tas is betaald. Het bedrag moet dus apart op de kassabon staan, bovenop het aankoopbedrag.

Effect van verbod

Krap een jaar na het verbod op de plastic tasjes is onderzoek gedaan naar het effect. Dit is op twee verschillende wijzen onderzocht. Ten eerste door 300 winkeliers te bellen, ten tweede door ‘harde’ cijfers van tassenverkoop en -productie op te halen bij tassenfabrikanten. Hieruit bleek dat er na de invoering van het verbod 60 tot 80 procent minder gratis plastic tasjes uitgedeeld werden. 30 procent van de winkeliers biedt een papieren tas aan als alternatief voor de plastic tas. Meestal (in 80 procent van de gevallen) worden deze gratis verstrekt. 

Milieu-impact van verschillende tassen

Bij de beoordeling van de milieudruk van draagtassen van verschillende materialen spelen verschillende milieuaspecten een rol, zoals CO2-uitstoot, landgebruik en zwerfafval. Deze factoren kunnen niet zomaar bij elkaar opgeteld worden. In 2014 heeft TNO in opdracht van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) een onderzoek uitgevoerd, waarin in totaal 20 verschillende draagtassen (van hemdtasje tot big shopper) zijn onderzocht op milieudruk.

Het onderzoek geeft informatie over de potentiële milieueffecten van de verschillende soorten draagtassen en hoe die zijn opgebouwd. Omdat nog geen algemeen geaccepteerde methode beschikbaar is om het milieueffect van zwerfafval mee te wegen, is zwerfafval niet in het totaaloordeel opgenomen. 

Papier versus plastic

Voor het milieu is het altijd de beste keus om een eigen stevige boodschappentas mee te nemen, in plaats van een draagtas die bij de kassa wordt verstrekt. Daarbij maakt het materiaal (papier, plastic, stof) niet uit. Nu gratis plastic tassen verboden zijn, is er kans dat mensen voortaan kiezen voor tassen van een ander materiaal, zoals papier. Voor een papieren tas is meer materiaal nodig dan voor een plastic tas, om dezelfde draagkracht te krijgen. Ook gaat een papieren tas minder lang mee. Papier is dus niet per se beter dan plastic. Draagtassen van gerecycled materiaal hebben vanzelfsprekend een lagere milieu-impact dan dezelfde tas van nieuw materiaal. Op de pagina Plastic lees je meer over de verschillende soorten plastic. Als zwerfafval in zee belandt, kan dat bijdragen aan de problematiek van de 'plastic soep'. Vind meer informatie over de plastic soep.

Beste keuze: zelf een tas meenemen

Ga je boodschappen doen of de stad in? Neem als het even kan zelf een tas mee. Kies het liefst voor een tas die lang meegaat. Er zijn tegenwoordig sterke tassen te koop die je klein kunt opvouwen voor in je jaszak of handtas.

Tas vergeten en toch een plastic tas gekocht? Gebruik die dan zo vaak mogelijk. Dat spaart een volgende keer weer een plastic tas uit.

Terug naar boven