Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Wegwerpbekertje of mok

Is een plastic koffiebekertje slechter voor het milieu dan een stenen kop of mok? Wat de doorslag geeft, is hoe je de mok of het wegwerpbekertje op kantoor gebruikt. Het bekertje of de mok 2 keer achter elkaar gebruiken maakt al een groot verschil. 

bigstock-Photo-of-a-woman-on-her-break--31114211-400300.jpg

Afwassen of weggooien, de discussie is zo oud als de milieubeweging zelf. Welke soort beker het milieuvriendelijkst is, hangt af van de manier waarop je ermee omgaat. De manier van afwassen, het wel of niet recyclen en of je voor elk kopje thee of koffie een nieuwe beker neemt, hebben invloed op de uiteindelijke milieu-impact.

De strijd tussen de mok en het bekertje leidt tot verhitte discussies. Uiteindelijk draait het om de vraag hoeveel milieubelasting het scheelt. Milieu Centraal heeft het berekend: per 1.000 kopjes koffie (ongeveer het jaargebruik op een kantoor) bespaart milieuvriendelijk gebruik evenveel milieubelasting als 55 kilometer autorijden veroorzaakt - dat geldt voor zowel de mok als de plastic bekertjes. Papieren wegwerpbekertjes klinken milieuvriendelijk maar zijn het uiteindelijk niet.

Tips voor je koffiebeker of theeglas

  • 1

    Gebruik je op kantoor een stenen kop of mok voor koffie of thee? Gebruik die dan meerdere keren zonder af te wassen (of spoel met koud water). Was de mok uiteindelijk in een volle, energiezuinige afwasmachine (energielabel A).

  • 2

    Heeft jouw bedrijf wegwerpbekertjes voor koffie en thee? Gebruik die dan zo vaak mogelijk - spoel eventueel met koud water.

  • 3

    Plastic koffiebekertjes kun je laten ophalen voor recycling. Dat  is haalbaar als jouw bedrijf 500 bekertjes (of meer) inlevert per keer. De bekertjes moeten wel leeg zijn (zonder afval erin).

  • 4

    Gebruik je thuis plastic bekertjes (voor een kinderfeestje of picknick)? Gooi die na gebruik niet bij het restafval: ze mogen in de zak of bak voor plastic verpakkingen.

  • 5

    Papieren bekertjes hebben een plastic binnenlaagje om ze vloeistofdicht te maken. Ze mogen daarom niet bij het oudpapier, maar moeten bij het restafval.

Verschillen tussen mok en bekertje

Er zijn minder grondstoffen en energie nodig voor een plastic wegwerpbekertje dan voor een stenen mok of kopje. Maar een mok gaat duizenden keren mee. Als je de milieu-impact van de productie verdeelt over alle drankjes die je met een kopje neemt, dan blijkt de impact per drankje ongeveer even hoog te zijn.

Het verschil tussen de materialen (steen of plastic) is dus klein. Daarom is het vooral belangrijk hoe je met de stenen of plastic beker omgaat: komt er tijdens het gebruik nog milieu-impact bij?

Afwas bepaalt milieu-druk mok

Tijdens de lange levensduur van de mok (tot wel 3.000 drankjes) moet die worden afgewassen. Dat levert milieudruk op omdat voor de afwas warm water nodig is: dat kost aardgas (als je warm water uit de kraan gebruikt) of elektriciteit (als je een afwasmachine gebruikt). Het verbruik van gas en elektriciteit draagt bij aan klimaatverandering omdat hierdoor onder andere het broeikasgas CO2 vrijkomt. De milieubelasting van de mok daalt als je dezelfde mok meerdere keren vult met koffie of thee, zonder tussendoor af te wassen.

Vaker gebruiken bepaalt milieu-impact wegwerpbeker

De milieu-impact van een wegwerpbekertje dat je na één keer weggooit, zit alleen in de productie. Als je het koffiebekertje een paar keer gebruikt (zonder af te wassen), verlaag je de milieu-impact. En je verlaagt de milieu-druk nog verder als je het bekertje goed laat recyclen.

Milieuwinst vergelijkbaar met 55 km rijden

De milieu-impact van het afwassen van een mok in een energiezuinige vaatwasser is vergelijkbaar met de milieu-impact van wegwerpbekertjes die naar de recycling gaan. In beide gevallen bespaar je per 1.000 kopjes koffie of thee zo'n 12 kilo CO2-uitstoot per jaar ten opzichte van minder milieuvriendelijk gebruik (respectievelijk: de mok afwassen onder stromend warm water, en verbranding van wegwerpbekertjes in de afvaloven). Die milieubesparing komt overeen met de hoeveelheid broeikasgassen die vrijkomt door 55 kilometer autorijden.

Anders gezegd: als iedereen de mok of het plastic bekertje zo milieuvriendelijk mogelijk gebruikt, maakt het voor het milieu niet veel uit of jouw bedrijf kiest voor koffiemokken of voor plastic bekertjes.

Milieu-impact eenvoudig halveren

Hoe dan ook kun je in beide gevallen de milieu-impact eenvoudig halveren door hetzelfde kopje of bekertje meer dan één keer te gebruiken, in plaats van het na één keer in de afwasmachine te zetten of weg te gooien.

Papieren beker niet beter...

Behalve het plastic wegwerpbekertje en de afwasbare mok is er ook nog het papieren bekertje (met plastic laagje aan de binnenkant). Papieren bekertjes hebben een milieuvriendelijker imago, maar dat is niet terecht.

Bij de productie van papieren bekertjes komen wel minder broeikasgassen vrij. Maar voor het maken van papier zijn bomen nodig, en die nemen veel landbouwgrond in beslag - ook dat is milieubelasting. Om goed te kunnen vergelijken heeft Milieu Centraal de broeikasgassen die vrijkomen door plastic wegwerpbekertjes en afwasbare mokken omgerekend naar landgebruik; de papieren bekertjes vereisten meer ruimte - er is dus geen milieuvoordeel.

… plastic beker met houder net wel

Behalve gewone plastic wegwerpbekertjes, zijn er ook plastic bekertjes die je in een plastic houder zet. Deze inzetbekertjes zijn lichter dan gewone wegwerpbekertjes. Door dit lagere gewicht is de milieu-impact vergelijkbaar met die van gewone plastic bekertjes die hergebruikt worden en stenen mokken die energiezuinig afgewassen worden (zelfs als de inzetbekertjes niet worden gerecycled).

Als de plastic inzetbekertjes ook nog worden gerecycled, is dit systeem het milieuvriendelijkst, maar het verschil (en dus het milieuvoordeel) is klein.

Welke beker wint?

Milieuvriendelijkst Minst milieuvriendelijk
Plastic wegwerpbekertjes die gerecycled worden Plastic wegwerpbekertjes die verbrand worden
Stenen mokken gewassen in volle, energiezuinige afwasmachine Stenen mokken afgewassen onder stromende warmwaterkraan
Plastic inzetbekertjes (wegwerp) met houder (zowel hergebruikt als verbrand met restafval)

Papieren bekertjes niet meegeteld

Papieren bekertjes staan er niet bij: ze hebben de laagste CO2-uitstoot maar hier vermelden zou een vertekend beeld geven: de meeste milieubelasting van papieren bekertjes zit in een ander soort milieubelasting, namelijk landgebruik - en daarop scoort het papieren bekertje hoog.

Meer informatie

Terug naar boven