Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Onze uitspraak over papier vs plastic in NOS Journaal zaait verwarring

Als reactie op de stijging van het gebruik van papieren tasjes als gevolg van het verbod op plastic tassen, zei Milieu Centraal in het NOS Journaal van zaterdag 20 februari 2016: “Mensen hebben het idee bij papier dat het veel milieuvriendelijker is dan plastic, en dat klopt niet. Als je kijkt naar alle milieufactoren, en weet dat voor een papieren tas veel meer materiaal nodig is om eenzelfde draagkracht te realiseren en dat die makkelijker scheurt, dan kun je zeggen dat een papieren tas meestal meer milieubelastend is. Beter voor het milieu is om altijd een eigen stevige boodschappentas mee te nemen.”  

Wat bleef hangen bij kijkers en twitteraars, was de verwarrende boodschap dat papier slechter is dan plastic. Wat Milieu Centraal bedoelde, is dat óók papieren tassen milieubelastend zijn. En dat daarom een vervanging van plastic door papier niet erg opschiet. Onze kernboodschap is en blijft: neem geen eenmalige tassen aan - van welk materiaal dan ook - maar neem je eigen tas mee.

Alle factoren die bij de materiaalproductie spelen, zijn natuurlijk niet alle milieufactoren. Als je naar de totale milieu-impact kijkt, tellen namelijk ook zaken als recyclebaarheid, meermalig gebruik en zwerfafval mee. Die brede afweging hadden we in één adem moeten noemen.

Maar hoe zit het dan met de milieudruk van de verschillende draagtassen?

Als je inzicht wilt hebben in de milieubelasting van producten, zoals draagtassen, kijk je naar alle verschillende fasen: materiaalproductie, gebruik en gewicht, inzameling en daadwerkelijke recycling, mogelijkheid van meermalig gebruik en ongewenste effecten zoals zwerfafval. In al die fasen zijn er verschillende plussen en minnen.

Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) liet in 2014 een onderzoek doen door TNO. Hierin zijn in totaal twintig verschillende draagtassen (van hemdtasje tot big shopper) onderzocht op milieudruk. De resultaten lieten onder meer zien dat (her)gebruik van big shoppers of middelgrote draagtassen van duurzame materialen minder milieubelastend is dan kleine (hemd)tassen die slechts eenmalig worden gebruikt. Het onderzoek geeft informatie over de potentiële milieu-effecten van de verschillende soorten draagtassen en hoe die zijn opgebouwd. Zwerfafval kon in dit onderzoek niet worden meegenomen, omdat er nog geen algemeen aanvaarde methodiek beschikbaar is. Omdat de afbreekbaarheid van tasjes bij zwerfafval een belangrijke factor is, is dit in het onderzoek inzichtelijk gemaakt voor de verschillende materialen.

Het TNO-onderzoek in opdracht van het KIDV en meer informatie over draagtassen vind je hier. De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu stuurde het TNO rapport in februari 2015 aan de Tweede Kamer, zie Rijksoverheid.nl. Het KIDV maakte voor consumenten en winkeliers ook een handige Tasjeswijzer.

Wat had Milieu Centraal beter kunnen zeggen?

‘Neem geen eenmalige tassen aan, van welk materiaal dan ook. Neem je eigen tas mee en gebruik die vaker’.

Meer over dit onderwerp?

Kijk op onze pagina Plastic tassen.