Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Is wat Milieu Centraal zegt waar?

De kennis van Milieu Centraal is gebaseerd op onderzoek. Onder voorzitterschap van professor Kornelis Blok (Ecofys en TU Delft) controleren externe wetenschappers of adviezen verantwoord tot stand komen. Hoe werkt dat? Een kijkje in de keuken van de Wetenschappelijke Raad van Advies via 6 vragen aan Kornelis Blok.

Hoe garandeert u dat alles wat Milieu Centraal zegt waar is?

Kornelis-Blok2(c)ECOFYS 500x400.jpg

Dat doe ik niet in mijn eentje, hoor. Het echte werk, de analyse, wordt gedaan door de onderzoekers van Milieu Centraal. Bij ons (de Wetenschappelijke Raad van Advies; WRA) komen vooral de heikele punten. Wij bewaken op methodisch niveau de kwaliteit: wat is de aanpak, welke aspecten neem je mee? Maar soms gaan we met de WRA ook de diepte in. Dan zien we steeds opnieuw dat de onderzoekers niet over één nacht ijs gaan.

U bent al lang betrokken bij Milieu Centraal. Op welk dossier bent u het meest trots?

Daar moet ik even over nadenken. Eigenlijk, dat ik tegen iedereen die me een vraag over het milieu stelt kan zeggen: kijk maar op milieucentraal.nl. Dat zie je weinig. Kijk, ik ben een kritische wetenschapper. Ik heb altijd aanmerkingen. En dan slaagt Milieu Centraal erin om op een gebied waar veel controverse heerst, zo degelijk te zijn, dat ik tegen vrienden en collega’s durf te zeggen: vaar daar maar op.

Milieu Centraal moet voortdurend appels en peren vergelijken. Wat vond u daarin de moeilijkste kwestie?

Een onderwerp als bestrijdingsmiddelen. Veel van de advisering van Milieu Centraal gaat over energie. Dat is overzichtelijk en goed af te wegen. Kwesties rondom ecosystemen en gezondheid zijn lastiger. Er is een bepaalde stof, die verspreidt zich in een bepaalde mate, wordt omgezet in andere stoffen en komt uiteindelijk misschien in een organisme terecht. De onzekerheden zijn daar zoveel groter. Dat doet Milieu Centraal heel goed: de onzekerheden benoemen, zonder in oppervlakkigheden te vervallen.

Als Milieu Centraal vandaag opnieuw zou worden opgericht, zou u dan het borgingsproces anders inrichten?

'Goede vraag.' Na lang nadenken: 'Nee, eigenlijk niet. Zoals het nu werkt, is het goed.'

De autoriteit van kennisinstituten spreekt niet meer voor zich. Hoe moeten we ons verhouden tot alternative facts?

Ja, dat is een grote uitdaging voor de wetenschap. Het is nu heel prominent onder de aandacht, maar speelt al langer. Vroeger geloofde je blindelings de dokter. Nu struint iedereen het internet af als hij ziek is en construeert een eigen werkelijkheid. Het standaardantwoord is: we moeten het beter uitleggen. Ik zie kansen voor een andere benadering: meer mensen bij de wetenschap betrekken. Je hebt bijvoorbeeld al de tuinvogeltellingen. Dat zit er met luchtkwaliteit ook aan te komen. De betrokkenheid wordt groter als mensen zelf meedoen, verzamelen en feedback krijgen.

Wat kan de rest van de wereld van Milieu Centraal leren?

Ik verbaas me dat niet ieder land een Milieu Centraal heeft. Nederland is daarin uniek. Het is geweldig dat zo’n club met relatief weinig mensen zoveel impact kan hebben. De motor daarin is het onderzoek.