Apparaten kopen en gebruiken

Heeft u enig idee hoeveel geld u weggooit via het sluipverbruik van apparaten? Vul snel het Advies op maat in!

Denk bij aankoop van een nieuw apparaat aan een type met laag energieverbruik. Let bijvoorbeeld op labels en keurmerken, vergelijkende tests of het vermogen. Kleinere apparaten zijn meestal zuiniger dan hun grotere broers. Een apparaat dat helemaal uit kan, in plaats van alleen stand-by, gaat onnodig energieverbruik tegen.

Voor sommige apparaten zijn er ook alternatieven op spierkracht: denk aan de tandenborstel, blikopeners en de citruspers. 

Keurmerken en energielabel

Voor elektrische apparaten zijn er verschillende labels en keurmerken: waaronder energielabel, TCO en Energy Star.

Het energielabel staat op witgoedapparaten, verlichting, airconditioners en op auto's. Hiernaast een voorbeeld van een nieuw energielabel, zoals dat vanaf eind 2011 verplicht is voor koelkasten, vriezers, wasmachines en vaatwassers.

Zuinige apparaten hebben energielabel A (op sommige apparaten is dat A++ of A+++). Op het energielabel staat ook het gemiddeld verbruik per jaar in kWh vermeld. Meer hierover op Keurmerk elektrische apparaten.

Naast de energiezuinigheid van een apparaat is ook de manier waarop u het gebruikt bepalend voor het energieverbruik. U kunt dat verbruik verminderen op de volgende manieren:

• Gebruik apparaten efficiënt. Een keer wassen met een volle trommel is zuiniger dan twee keer een halve lading wassen. Tips voor zuinig gebruik vindt u bijvoorbeeld op Koelkasten en vriezers, Computers en Wasmachine.
• Lees de gebruiksaanwijzing goed door; meestal staan daarin tips voor slim gebruik van het apparaat.
• Zie zelf hoeveel stroom een apparaat verbruikt met een energiemeter tussen het apparaat en het stopcontact. Te koop bij elektronicawinkels vavaf 25 euro. Lees meer op Meten is weten.
• Verminder het sluipverbruik door het apparaat niet stand-by maar echt 'uit' te zetten.

Stand-by verbruik verminderen

Elektrische apparaten verbruiken soms ook energie als u het apparaat niet gebruikt of het apparaat 'uit' lijkt te staan. Dit heet stand-by verbruik, of sluipverbruik. Sommige apparaten functioneren niet zonder stand-by stand (de koelkast, de cv-ketel en de deurbel), maar vaak is stand-by onnodig.

Het stand-by verbruik in een gemiddeld huishouden is jaarlijks zo'n 450 kWh. Dat kost bijna 100 euro (prijspeil 2011). Bijna tweederde daarvan is te vermijden:

• Heeft het apparaat een uitknop? Gebruik deze dan in plaats van de stand-by knop.
• Gebruikt u een apparaat lang niet? Trek dan de stekker uit het stopcontact.
• Hebt u meerdere apparaten bij elkaar staan (bijvoorbeeld computer met randapparatuur of tv met dvd-speler)? Stop dan alle stekkers in een contactdoos met een aan/uit-schakelaar. Schakel de stekkerdoos na gebruik uit.
• Zet bij halogeenlampen een schakelaar tussen de transformator en het stopcontact. Zo trekt de transformator na uitschakelen geen stroom meer.
• Haal opladers van bijvoorbeeld een kruimeldief of tandenborstel uit het stopcontact als u ze niet gebruikt. Dan gebruiken ze ook geen stroom meer.

Bespaarstekker

Soms is het lastig om een apparaat helemaal uit te zetten, of de stekker uit het stopcontact te halen. U kunt dan tussen het apparaat en het stopcontact een bespaarstekker zetten, die de stand-by stand volledig uitschakelt. Ze zijn te koop onder merknamen als Stand-by killer, Energy keeper of Powersaver.

Er zijn bespaarstekkers voor de televisie met dvd-recorder, de computer met randapparatuur en het koffiezetapparaat, maar ook voor elektrische boilers en kantoorapparatuur. Ze werken op verschillende manieren; laat u dus goed informeren door de leverancier. De prijzen variëren van 20 tot 50 euro. Overigens gebruiken de bespaarstekkers zelf ook energie, maar erg weinig. Het vermogen is 0,1 tot 0,3 watt.

Sommige apparaten, zoals koelkasten, vriezers en wasmachines, zijn afgelopen decennia veel zuiniger geworden. Gaan deze apparaten kapot, dan is vervanging uit het oogpunt van milieu beter dan repareren.

Vervangen door een zuiniger type

Koelkasten en vriezers van voor 2000, oudere wasmachines, vaatwassers en wasdrogers kunt u uit oogpunt van milieu het best vervangen door energiezuinige nieuwe apparaten.

Nieuwe koelkasten met energielabel A++(+) en wasmachines en vaatwassers met energielabel A(+++) gebruiken veel minder energie dan oude types. De nieuwe wasmachines gebruiken ook veel minder water. Een wasdroger met energielabel A verbruikt ongeveer de helft minder energie dan een gemiddelde wasdroger met energielabel C. Een wasdroger op gas verbruikt zelfs gemiddeld zeventig procent minder.

Zuinige apparaten zijn wel duurder bij aanschaf. Maar vaak verdient u de extra kosten op termijn terug via verlaging van de energierekening. Als u een koelkast of wasmachine van voor 1985 vervangt door een nieuw zuinig type, verdient u de extra kosten in zo'n 6 jaar terug; de meerprijs van een zuinige wasdroger ten opzicht van een droger met energielabel C verdient u in zo'n 8 jaar terug.

Repareren

Is het apparaat niet veel zuiniger geworden, dan is repareren milieuvriendelijker dan een nieuw apparaat kopen. Hiervoor kunt u een monteur inschakelen, of het zelf doen. Onderdelen zijn te vinden bij speciaalzaken, op internet en bij fabrikanten. Bewaar de gebruiksaanwijzing van een apparaat.

Een tweede leven

Misschien kan iemand anders uw oudere, maar werkende apparaat nog gebruiken. Dat spaart afval en grondstoffen en energie voor de productie van een nieuw apparaat. Apparaten met een laag energieverbruik, zoals audioapparatuur, keukenapparatuur of elektrisch gereedschap, kunt u prima tweedehands verkopen.

Maar oude energieverslindende koelkasten, vrieskisten en wasdrogers kunt u het best inleveren bij de gemeente of de winkelier waar u de nieuwe koopt, voor een milieuvriendelijke verwerking.

Weggooien: apart inleveren

Elektrische apparaten bevatten vaak schadelijke stoffen, zoals zware metalen. Daarom betaalt u bij aanschaf van apparaten zoals koelkasten en wasmachines een verwijderingsbijdrage; die wordt gebruikt voor milieuvriendelijke verwerking. Lees meer hierover op Verwijderingsbijdrage. Een kringloopcentrum is een goede bestemming voor (kleine) apparaten die nog goed werken.

• Vraag in de winkel naar de EnergieWeter. In winkels die hierbij zijn aangesloten, staan op het prijskaartje ook de geschatte jaarlijkse energiekosten van het apparaat vermeld. www.energieweter.nl
• Er zijn diverse websites die apparaten vergelijken (prijzen, beoordelingen en winkels); u vindt ze via internetzoekmachines.
• www.energielabel.nl geeft informatie over energielabels op nieuwe apparaten.
• De Consumentenbond onderzoekt zeer regelmatig allerlei elektrische apparaten, onder meer op energieverbruik en repareerbaarheid. T 070 4454545 / www.consumentenbond.nl.
• Voor veel, maar niet alle, apparaten betaalt u verwijderingsbijdrage.