MilieuCentraal.nl maakt gebruik van cookies. Meer weten? Zie Cookies op deze website.

Sluiten

Duurzame energiebronnen

Duurzame energie helpt klimaatverandering tegen te gaan en voorkomt dat energie 'op' raakt. Maar wat verstaan we onder duurzame energiebronnen? En welke soorten en toepassingen behoren daartoe?

Duurzame energie heet zo omdat de bronnen, zoals zonlicht of windkracht, niet kunnen opraken. Bovendien drukt de productie van duurzame energie in vergelijking met conventionele bronnen veel minder zwaar op het milieu, doordat er veel minder van het broeikasgas CO2 bij vrijkomt. Bij de productie van 1 kWh elektriciteit uit kolen ontstaat minstens 850 gram CO2; 1 kWh stroom uit zonlicht levert maar 50 gram op. De bekendste duurzame energiebronnen zijn windkracht, waterkracht en zonlicht. Andere bronnen zijn biomassa, aardwarmte en warmte uit onze omgeving (zoals in lucht en bodem).

Tips

  • Als u iets wilt doen voor het klimaat, kies dan voor energie besparen. Dat is nog steeds de effectiefste manier om het vrijkomen van CO2 te verminderen en klimaatverandering tegen te gaan.
  • Kijk bij de aankoop van apparaten of ze energiezuinig zijn en laat ze niet onnodig aanstaan. 
  • Kies voor groene energie bij uw energieleverancier.
  • Probeer CO2-uitstoot te compenseren of onderneem andere actie om klimaatneutraler te leven. 
  •  Daarom duurzaam

    Duurzame energiebronnen hebben twee grote voordelen ten opzichte van conventionele, fossiele brandstoffen zoals aardgas en kolen.

    Nooit op

    De bronnen gaan allereerst nooit op: wind, zonlicht en warmte diep onder de aardkorst, zijn er altijd. Energie uit biomassa maakt gebruik van organische materialen zoals groente- fruit- en tuinafval, hout en palmolie. Het kost wat tijd om die weer te telen of produceren, maar in principe groeien die 'bronnen' in relatief korte tijd weer aan.

    De vorming van de fossiele brandstoffen in hoeveelheden zoals die we nu gebruiken, kost miljoenen jaren. Daarom heten ze in de praktijk eindige bronnen: als ze op raken, kunnen we niet wachten op de vorming van nieuwe olie, aardgas of steenkool.

    Minder CO2

    Ander voordeel is dat bij de productie van duurzame energie minder CO2 vrijkomt. Het omzetten van zonlicht in elektriciteit, of het opwarmen van water met warmte uit de aardkorst, levert helemaal geen CO2 op. Wel is voor de productie van zonnecellen en andere duurzame energievoorzieningen zoals windmolens of warmtepompen, energie nodig uit fossiele brandstoffen. Daarom draagt ook duurzame energie een (klein beetje) bij aan klimaatverandering.

    In de tabel staat hoeveel CO2 er vrijkomt bij de productie van 1 kWh elektriciteit door verschillende energiebronnen. Als uit een bron ook andere broeikasgassen dan CO2 vrijkomen, zijn deze omgerekend naar hun equivalent in CO2 om de vergelijking eerlijk te houden. Olie staat er niet bij; dat wordt niet of nauwelijks gebruikt voor elektriciteitsproductie. Voor energie uit biomassa lopen de cijfers erg uiteen, omdat er zoveel verschillende soorten biomassa zijn. Biomassa die niet op duurzame wijze geproduceerd wordt leidt vaak tot een hoge CO2-uitstoot.

    EnergiebronCO2-uitstoot (gram / kWh)
    Wind 9 - 25
    Water 8 - 33
    Zon (PV-systeem) 50 - 60
    Kernenergie 3,5 - 100
    Biomassa 0 - 400
    Gas 350 - 450
    Kolen 850 - 1000
  •  Soorten duurzame energie

    Aardwarmte en bodemwarmte

    Aardwarmte is zogeheten thermische energie: energie in de vorm van warmte. Het zit in de buitenste laag van de aardkorst (tot zes kilometer diep). In Nederland wordt gebruik gemaakt van zonnewarmte die de aarde tot 100 meter diep heeft opgewarmd. Met een bodemwarmtewisselaar en een warmtepomp is deze warmte bruikbaar voor ruimteverwarming. Lees meer op Aardwarmte en bodemwarmte.

    Energie uit biomassa

    Energie uit biomassa wordt opgewekt door verbranding, vergassing of vergisting van organische materialen. Dat zijn hout, groente- fruit- en tuinafval, maar ook plantaardige olie, mest en (delen van) speciaal geteelde gewassen. Hoe duurzaam energie uit biomassa echt is, daarover verschillen de meningen van experts. Lees meer op Energie uit biomassa.

    Waterkracht

    Waterkracht is energie opgewekt uit stromend water, bij voorkeur met flinke hoogteverschillen omdat het water dan de meeste kracht heeft. Behalve rivierwater is ook kustwater heel geschikt om energie op te wekken. Namelijk met systemen die golf- en getijdenkrachten omzetten in elektriciteit.

    Waterkrachtcentrales in Nederland kunnen het natuurlijk niet hebben van hoogteverschillen. De centrales halen daarom energie uit de enorme hoeveelheden water die in korte tijd de turbine passeren. Deze zogeheten reactie-turbines maken namelijk gebruik van het drukverschil vóór en achter de turbine. Lees meer op Waterkracht.

    Windenergie

    Het platte en winderige landschap van Nederland is zeer geschikt om met windkracht elektriciteit op te wekken. De werking is vergelijkbaar met de werking van een fietsdynamo: draaiende wieken drijven een generator aan, die weer elektriciteit opwekt. Lees meer op Windenergie.

    Zonne-energie

    Zonlicht is een betrouwbare energiebron, ook in Nederland. Bij de productie van elektriciteit of warmte uit zonlicht, komen er nauwelijks milieuonvriendelijke stoffen vrij, zoals CO2. Relatief bekende toepassingen van zonlicht zijn zonnepanelen en zonneboilers; maar kent u ook passieve zonne-energie al? Lees verder op Zonne-energie.

  •  Duurzame energie thuis gebruiken

    Niet alle vormen van duurzame energie kunt u in huis halen. Dat kan wel met zonnepanelen, een zonneboiler, groene elektriciteit en een warmtepomp.

    Zonnepanelen & zonneboiler

    De zwarte zonnecollectoren verwarmen water; de meestal blauwkleurige zonnepanelen maken elektriciteit. Meer hierover op Zonnepanelen en Zonneboiler.

    Groene stroom

    Als een energieleverancier zijn elektriciteit uit een duurzame bron aanlevert, heet dat groene elektriciteit, of groene stroom. Energieleveranciers zijn verplicht om aan te geven welke bronnen van energie zij gebruiken om u stroom te leveren. U kunt dus niet alleen uw leverancier kiezen, maar ook uw (groene) bron. Lees verder op Groene stroom.

    Warmtepompen

    Omgevingswarmte, uit de bodem of uit de lucht rondom uw woning, is bruikbaar om de woning mee te verwarmen. Het temperatuursverschil hoeft niet eens groot te zijn om er met een warmtepomp gebruik van te maken. Een warmtepomp voor bodemwarmte neemt de warmte op uit de bodem en brengt die naar de verwarmingsinstallatie. 

  •  Standpunten organisaties

    Zowat alle organisaties die iets met (duurzame) energie te maken hebben, zien het belang van duurzame energievoorziening, vanwege de dreigende klimaatveranderingen en het opraken van fossiele brandstofbronnen.

    Waar diverse experts en belangengroeperingen het echter niet eens over zijn, is de snelheid waarmee de olie opraakt, en de technieken en middelen die je het best kunt inzetten tegen klimaatverandering. De discussies lopen vooral hoog op over kernenergie en zogeheten schoon fossiel; dit is efficiënt gebruik van fossiele brandstoffen met (technische) maatregelen tegen de uitstoot van schadelijke gassen, zoals opslag van CO2 in de bodem.

    Milieu organisaties

    De milieuorganisaties zijn voor stimulering van het gebruik van zoveel mogelijk duurzame energiebronnen als zon, wind en biomassa. Overigens realiseren de organisaties zich dat we voorlopig ook nog olie, kolen en gas nodig hebben. Ze vinden wel dat dit zo efficiënt en schoon mogelijk moet gebeuren.

    Kernenergie is geen optie voor de milieuorganisaties. Zij vinden kernenergie duur, niet veilig, en niet klimaatneutraal. De organisaties benadrukken dat de hoeveelheid grondstof (uranium) beperkt is en dat er geen oplossing is voor radio-actief afval.

 Naar boven
/Domeinen/Algemeen/Images/Onderwerp/Duurzame_energie.jpg

Betrouwbare informatie

Milieu Centraal biedt betrouwbare informatie. Hoe komt de organisatie daaraan? Kijk op Werkwijze Milieu Centraal.

Volg ons