Keurmerken tropische producten

Het keurmerk Bio Equitable garandeert zowel biologische productie als eerlijke handel en goede arbeidsomstandigheden. Deelnemende bedrijven zetten zich in voor opleiding van de arbeiders en verbetering van de technische en financiële omstandigheden.

De milieucriteria zijn goed, want er is sprake van biologische landbouw. Qua eerlijke handel gelden eisen die gelijk zijn aan andere Fair trade-organisaties - aanvullend daarop moet 1 procent van de jaarlijkse omzet geïnvesteerd worden in sociale projecten in de dorpen van de producenten.

Betrouwbare controle

Eigenaar van het keurmerk is de organisatie Bio Partenaire. Het betreft een keurmerk met onafhankelijke, geaccrediteerde en dus betrouwbare controle.

Bio Equitable staat onder andere op sommige chocolademerken in de natuurvoedingswinkel. Kijk voor informatie over Bio equitable  op www.biopartenaire.com (Engels- en Franstalig).

Producten uit de tropen die biologisch zijn geproduceerd, dragen het Europese keurmerk voor de biologische landbouw. Daarnaast dragen ze vaak ook het Nederlandse EKO keurmerk of (aangezien het geïmporteerde producten zijn) een buitenlands biologisch logo. Deze voldoen aan wettelijk vastgelegde strenge milieu-eisen.

Kijk op Keurmerken landbouw voor meer informatie. Er zijn geen eisen voor arbeidsomstandigheden en eerlijke handel.

EcoSocial is een Braziliaans keurmerk. EcoSocial draait om verbetering van de levensomstandigheden van kleine boeren en het verhogen van zelfredzaamheid - er is bijvoorbeeld aandacht voor landrechten van de inheemse bevolking.

Volgens de criteria moeten boeren biologisch(dynamisch) landbouwen, maar er gelden ook eisen op gebied van arbeidsomstandigheden en eerlijke handel. En er moet een verbeterplan zijn op minimaal twee criteria uit de eisenlijst.

Handelaren betalen geen meerprijs voor EcoSocial-gecertificeerde soja, maar stellen geld beschikbaar voor het verbeterplan.

Soja

In Nederland kunt u EcoSocial tegenkomen op sojadrank.

Eigenaar van EcoSocial is een Braziliaans instituut: Instituto Biodinâmico for Rural Development (IBD). Dit is een controle-organisatie van onder andere biologische producten. De biologische kant van het product wordt dan ook door hen gecontroleerd. Dat is een gedegen, onafhankelijke geaccrediteerde controle.

De sociale aspecten van het logo controleert IBD ook, maar deze controle is niet geheel onafhankelijk, aangezien IBD ook de keurmerkeigenaar is. Eco social geeft (Engelstalige) informatie over de organisatie en de criteria: http://ibdsocioambiental.com.br.

Fair for life is een keurmerk voor eerlijke handel dat ook milieucriteria kent. Het is ontwikkeld voor voeding, kleding en producten voor persoonlijke verzorging.

Producenten die Fair for life op de verpakking willen zetten, moeten aan bepaalde minimum milieueisen voldoen - al is onhelder wat de organisatie hiermee bedoelt. Het lijkt om een vorm van geïntegreerde teelt te gaan (dat betekent onder meer: beperkt gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest), maar wellicht gaat het om hogere eisen zoals die van de biologische landbouw.

Universele normen voor arbeid

De eisen op gebied van arbeidsomstandigheden volgen minimaal de belangrijkste universele normen voor arbeid: vakbondsvrijheid, veilige en gezonde arbeidsomstandigheden, geen kinderarbeid en geen discriminatie, en acceptabele werktijden. Daarnaast vereist Fair for life dat er aan economische criteria voldaan wordt zoals een kostendekkende minimumprijs en vaste handelsrelaties.

Te koop

Fair for life staat op onder meer tropisch fruit van de HEMA. Eigenaar van Fair for life is het Zwitserse Bio-Foundation. Het betreft een keurmerk met betrouwbare controle, want die is onafhankelijk en geaccrediteerd. Meer over Fair for life staat op fairforlife.com.

Fair Trade Original is een handelsmerk en geen keurmerk. De gelijknamige organisatie is importeur en groothandel van diverse producten, waaronder chocolade. Fair Trade Original wil de positie van haar handelspartners in Afrika, Azië en Latijns-Amerika versterken en bijdragen aan een beter bestaan voor de mensen die de producten maken. Daarom combineert Fair Trade Original haar handel met ontwikkelingsprogramma's. 

De organisatie handelt volgens de 10 internationaal vastgestelde fairtradeprincipes met eisen op het gebied van goede arbeidsomstandigheden, milieu en eerlijke handelsvoorwaarden.

Fair Trade Original is lid van de European Fair Trade Association (EFTA). De 10 fairtradeprincipes van Fair Trade Original komen overeen met die van Fairtrade International (Max Havelaar keurmerk), de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels en de EFTA.

Van wereldwinkel tot supermarkt

U kunt het Fair Trade Original-logo tegenkomen op levensmiddelen, cadeauartikelen en woon- en modeaccessoires, in de supermarkt, Wereldwinkels, WAAR en in andere (web)winkels. 

Nederlandse info over Fair Trade Original staat op www.fairtrade.nl.

Ook Max Havelaar

Bijna twee derde van de omzet van Fair Trade Original betreft producten die ook het Max Havelaar Keurmerk dragen. Sommige voedingsmiddelen waar nog geen Max Havelaarkeuring voor bestaat, zoals noten en bewerkte producten, dragen alleen het logo van Fair Trade Original. De leveranciers hiervan worden door Fair Trade Original zelf gecontroleerd op naleving van de fairtrade principes en waar nodig begeleid in het verbeteren van hun werkwijze. Dit geldt ook voor de woon- en modeaccesoires.

Bedrijven die koffie, chocolade of andere producten inkopen volgens richtlijnen van Max Havelaar keurmerk, zorgen voor een gegarandeerd inkomen van de producerende boeren. De inkopers gaan een langdurige handelsrelatie aan en er geldt een gegarandeerde minimumprijs die hoger ligt dan de productiekosten. Dat lijkt logisch, maar de kostprijs van bijvoorbeeld koffie ligt op de wereldmarkt soms lager.

Boeren krijgen ook een toeslag op de wereldmarktprijs, een ontwikkelpremie waarmee boerenorganisaties (die ook aan eisen moeten voldoen onder meer op gebied van werkomstandigheden) gezamenlijk verbeteringen financieren. En de boeren krijgen al aan het begin van de oogst een deel uitbetaald, waardoor ze geen tussenhandelaren nodig hebben.

Het Fair Trade / Max Havelaarkeurmerk wordt ook buiten Nederland gebruikt. Door internationaal opererende bedrijven wordt er dan vaak voor gekozen de tekst 'Max Havelaar' weg te laten.

Eisen voor milieu

Producenten voor Max Havelaar moeten verder voldoen aan nationale en internationale regelgeving op het gebied van milieubescherming. (Ook dit lijkt vanzelfsprekend, maar regelgeving wordt niet in alle landen even goed gecontroleerd.) Zo mogen producenten bepaalde gevaarlijke bestrijdingsmiddelen niet gebruiken, gelden er eisen voor afval- en waterbeheer, mogen ze geen oorspronkelijk bos (laten) kappen, en moeten boeren kunnen aantonen dat zij zo min mogelijk kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruiken.

Max Havelaar keurmerk is eigendom van een gelijknamige stichting. Het is een betrouwbaar keurmerk, want het kent geaccrediteerde controle en toegankelijke informatie.

Soms ook biologisch

Sommige producten voldoen tevens aan biologische teelt, zoals sommige soorten fruit, koffie en thee. Dit is dan herkenbaar aan het keurmerk voor de biologische landbouw.

Producten met het Max Havelaar keurmerk worden verkocht in supermarkten, natuurvoedingswinkels en wereldwinkels. Kijk voor meer informatie over Max Havelaar op www.maxhavelaar.nl.

Fair Globe

Supermarktketen Lidl heeft een eigen logo voor Fair Trade producten; behalve dit logo staat op producten met Fairglobe ook altijd het Max Havelaar keurmerk.

Kijk voor meer informatie over Fair Globe op www.lidl.nl.

Op goud (gouden sieraden) afkomstig van duurzame goudwinning, kan een variant gestempeld staan van het Max Havelaar / Fair Tradekeurmerk, namelijk Fair Trade/Fair Mined.

Eisen voor milieu en mens

Goud met Fair Trade / Fair Mined-keurmerk komt uit kleinschalige mijnen; gebruik van van schadelijke chemicaliën wordt er zo veel mogelijk beperkt, kinderarbeid is niet toegestaan en er is aandacht voor de veiligheid en gezondheid van de mijnwerkers. De mijnwerkers ontvangen een minimumprijs en een premie voor sociale, ecologische en economische ontwikkeling van de gemeenschappen.

Betrouwbare controle

De controle is dezelfde als die voor het Max Havelaarkeurmerk: betrouwbaar want er is sprake van contole door een onafhankelijke, geaccrediteerde organisatie. Kijk voor de exacte eisen en verkooppunten op www.maxhavelaar.nl, of lees meer via Solidaridad, de organisatie die het keurmerk steunde en lanceerde in Nederland: www.opwegnaargoedgoud.nl.

AH Puur & Eerlijk is een eigen merk van Albert Heijn, en dus geen keurmerk. Op de AH Puur & Eerlijk producten staat altijd wél een keurmerk van een onafhankelijke organisatie, zoals het Max Havelaarkeurmerk op producten uit de eerlijke handel.

Zie hierboven onder Max Havelaar voor meer informatie.

Rainforest Alliance is een keurmerk voor eerlijke handel en milieu voor producten uit gebieden waar regenwoud groeit; behalve op tropische voedingsmiddelen komt het ook voor op hout en toeristische accommodaties.

Rainforest Alliance stelt eisen aan de arbeidsomstandigheden in productiebedrijven, zoals het recht om lid te zijn van een vakbond, maar ook verregaande eisen op gebied van milieu en natuurbehoud. De eisen die  Rainforest Alliance stelt aan pesticidengebruik gaan minder ver dan die in de biologische teelt, maar juist verder op het gebied van energiegebruik, erosiebestrijding en waterbeheer.

In Nederland komt Rainforest Alliance voor op koffie, thee, cacao en bananen van grote merken en eigenmerkproducten van supermarktketens.

Eigenaar en controle

Eigenaar van Rainforest Alliance is een onafhankelijke milieuorganisatie die wereldwijd werkt aan de bescherming van het tropisch regenwoud en andere ecosystemen. De controle is betrouwbaar want die geschiedt door onafhankelijke en geaccrediteerde instellingen.

De eisen waaraan een product met Rainforest Alliance voldoet, zijn moeilijk te vinden, maar de site geeft wel informatie over de werkwijze, de producten en de organisatie: www.rainforest-alliance.org.

De eisen van het keurmerk Utz Certified gaan over arbeidsomstandigheden en milieu. Het komt met name voor op koffie, maar ook thee en chocolade kunnen het logo dragen. De koffieproducenten betalen een rechtvaardig loon aan de arbeiders en zorgen voor scholing en medische zorg in en rond de koffieplantages. Utz Certified stimuleert duurzame teelt en verwerking, onder meer door scholing. Producenten zijn verplicht voorzieningen te gebruiken voor het filteren van afvalwater, en het composteren van koffiepulp.

Goede controle

Utz Certified is opgezet door  een supermarktketen in Nederland en koffieproducenten in Guatemala. Utz Certified krijgt steun van ontwikkelingsorganisaties Solidaridad en het Humanistisch Instituut voor Ontwikkelings Samenwerking (HIVOS). Er is een goede controle, door een onafhankelijke gecertificeerde controleur.

Ook grote bedrijven betrokken

Utz Certified overlapt deels met Max Havelaar. Dat keurmerk koopt in van kleinschalige boeren, terwijl Utz Certified koffie afneemt van kleine en grote bedrijven. Utz Certified heeft geen garantie dat de afnameprijs hoger is dan de productieprijs. Het keurmerk vraagt afnemers wel een (vrijwillige) duurzaamheidspremie te betalen. Voordeel van Utz Certified is dat grote bedrijven aan het keurmerk meedoen, waardoor het marktaandeel hoog is.

Meer informatie over Utz Certified staat op www.utzcertified.org (Engelstalig) en op www.solidaridad.nl (Nederlands).