Gezondheid en milieu

Uw leefomgeving heeft invloed op uw gezondheid. Maar de risico's van het milieu op uw gezondheid zijn gemiddeld kleiner, dan de gevolgen van bijvoorbeeld een ongezonde levensstijl. Milieu Centraal geeft aan welke milieurisico’s u kunt vermijden en hoe.

Hoe uw gezondheid ervoor staat, hangt af van vele zaken. Aangeboren aanleg bijvoorbeeld, en uw eet- en beweeggewoonten. Maar ook de omgeving waarin u woont en werkt, beïnvloedt uw gezondheid.

Van een aantal zaken weten we zeker dat ze schadelijk kunnen zijn voor uw gezondheid: luchtvervuiling, vocht en schadelijke stoffen in huis, geluids- en geuroverlast, asbest, radon en uv-straling. Veel van de risico's kunt u zelf verminderen.

Tips voor uw gezondheid

Ventileer uw woning goed. Luchtverversing voorkomt dat stoffen die er in elk huis zijn, zoals vocht en radon, ophopen tot een schadelijke concentratie.
Woont u nabij een snelweg of drukke weg, lucht dan zoveel mogelijk buiten de spitsuren en ventileer aan de kant van de woning die niet aan de weg ligt.
Bescherm uzelf tegen uv-straling van de zon.
Voorkom dat u in contact komt met asbest. Het verwijderen van asbest mag alleen met toestemming van de gemeente, en er gelden voorschriften.
Onderneem actie als u last heeft van stank- of geluidsoverlast.

Ventileer continu

De lucht in huis is een mengsel van allerlei stoffen. De meeste zijn onschadelijk, zolang de concentratie laag blijft. Hopen de stoffen zich op, dan groeit het risico op luchtwegklachten, allergieën en ziekten zoals longkanker. Daarom is luchtverversing belangrijk: dat houdt de concentraties zo laag mogelijk.

Schadelijke stoffen in huis

De belangrijkste boosdoeners in huis zijn tabaksrook, schimmel en huisstofmijt (als gevolg van hoge luchtvochtigheid), verbrandingsgassen, radon, en vluchtige organische stoffen (VOS) die verdampen uit allerlei producten en bouwmaterialen, zoals oplosmiddelen, lijmen en geurstoffen.

U vermindert het risico op gezondheidsklachten door ongezonde lucht in huis door constant te ventileren, en te luchten als extra vieze lucht ontstaat. Meer hierover op Ventilatie: noodzakelijk voor gezondheid.
Vermijd blootstelling aan fijnstof

In de lucht zweeft een mengsel van microscopisch kleine deeltjes: fijnstof. Dit is een belangrijk ingrediënt van luchtvervuiling, en de belangrijkste veroorzaker van de ziektelast die verband houdt met milieu. Fijnstof veroorzaakt vooral longproblemen. Fijnstof is vooral afkomstig van het verkeer, de industrie en de landbouw.

Meer fijnstof in huis dan buiten

In vrijwel alle huizen waar wordt gerookt is de concentratie fijnstof in huis hoger dan buiten. Het enige wat daartegen helpt is niet binnen roken.

Maar ook in een kwart van de huizen in Nederland waar niet wordt gerookt is de concentratie fijnstof binnen hoger dan buiten. Dat komt doorgaans door houtverbranding in de woning, bijvoorbeeld in een open haard. Zie Open haarden voor tips om de ophoping van schadelijke verbrandingsstoffen in huis tegen te gaan.

Vlakbij drukke weg? Juist ventileren!

Woont u naast een snelweg of verkeersknooppunt, dan bent u misschien geneigd om uw woning minder te ventileren. Maar dat is geen goed idee. Dan hoopt juist de luchtvervuiling op die binnenshuis ontstaat (door bewoners, vocht enzovoorts). Beter is om slim te ventileren: laat frisse lucht de woning binnenkomen aan de kant die het verst van de weg af ligt. Kijk voor meer tips op Vocht en ventilatie.
Asbest vermijden

Asbest mag niet meer worden gebruikt omdat het inademen van asbestvezels kanker kan veroorzaken. Asbest is een materiaal dat voorheen werd gebruikt als isolatiemateriaal en brandvertrager - het kan dus nog voorkomen in oudere huizen.

Asbest mag alleen worden verwijderd met toestemming van de gemeente. Soms mag een particulier dat zelf doen, soms moet het door een bedrijf gebeuren. Er gelden altijd strenge voorschriften. In specifieke gevallen (bij 'hechtgebonden' asbest) is het beter om het asbest te laten zitten, mits het materiaal in goede staat is, niet wordt bewerkt en niet kan worden beschadigd.
Ga stank en geluidsoverlast tegen

Geluidsoverlast kan uw nachtrust verstoren, en geluidshinder kan leiden tot stress en hoge bloeddruk. Heeft u last van geluidshinder, dan kunt u daarover een klacht indienen. Lees meer op Geluidsoverlast.

Ook stank kan uw gezondheid beïnvloeden. De stoffen die stankoverlast veroorzaken, kunnen zorgen voor geïrriteerde slijmvliezen of hoofdpijn. Maar zelfs als de geurstof zelf onschadelijk is, kunt u gevolgen ondervinden van stank: hoofdpijn of slechte nachtrust. Kijk voor meer informatie op Stankoverlast.
Bescherm u tegen UV-straling

Te veel blootstelling aan UV-straling uit zonlicht is schadelijk en kan huidkanker veroorzaken. Daar kunt u zich tegen wapenen: vier op de vijf gevallen van huidkanker zijn te voorkomen, door goed te beschermen tegen zonlicht.

Royaal smeren

U vermindert het risico op huidkanker door niet te lang in de volle zon te gaan, door onbedekte huid te beschermen met kleding of royaal in te smeren met anti-zonnebrandproduct met een hoge beschermingsfactor. Lees meer op UV-straling.
Gezondheidsrisico inschatten

Zelfs als de omstandigheden gelijk zijn, heeft niet iedereen evenveel kans om ziek te worden door risicofactoren in het milieu. Mensen verschillen namelijk erg, door aangeboren aanleg, de sociale omgeving en leefgewoonten (zoals voeding, beweging en roken). Een hoge leeftijd en/of een chronische ziekte maakt mensen kwetsbaar. Ouderen en mensen met hart- en vaatziekten of allergie zijn extra gevoelig voor risicofactoren, zoals fijnstof in de lucht. Dat geldt ook voor kinderen en zwangere vrouwen.

Geen voorspelling

Vanwege de verschillen in omstandigheden en variatie tussen mensen, kunt u niet voorspellen wat uw eigen risico precies is. Sommige mensen worden erg ziek (en overlijden) door milieufactoren uit hun leefomgeving, anderen hebben er veel minder last van.