Thee

Ontbossing voor brandhout

Hout is de meest gebruikte energiebron voor het drogen van theebladeren. In Sri Lanka wordt bijvoorbeeld tussen 1,5 en 2,5 kilogram brandhout gebruikt om 1 kilo thee te drogen. Dit maakt de theesector tot de grootste industriële brandhoutgebruiker van het land. Er zijn aanwijzingen dat de droogte in de Darjeeling-regio in Noord-India toe te schrijven is aan ontbossing in omliggende berggebieden. Als bestaande bossen uitgeput raken, planten theeproducerende bedrijven soms zelf bomen aan op hun land. Maar de negatieve gevolgen van de ontbossing kunnen dan al merkbaar zijn.

Theeplantages werden en worden aangelegd in gebieden in Azië en Oost-Afrika die van nature een hoge diversiteit aan planten en dieren kennen. Theeplantages bestaan vaak uit uitgestrekte monoculturen waar flora en fauna geen kans krijgen.

Bestrijdingsmiddelen

Op thee worden vooral middelen tegen insecten en aaltjes gebruikt. Omdat nieuwe aanplant een grote investering vergt, wordt vaak het leven van oude struiken gerekt met inzet van veel bestrijdingsmiddelen. In de vochtige, heuvelachtige streken spoelen deze gemakkelijk weg, met de bijbehorende gevolgen voor de omgeving.

Erosie

Het duurt zeven jaar voordat nieuw aangeplante theestruiken productief zijn. Gedurende deze periode is de bodem deels onbedekt en kan bij regen weg spoelen met erosie als gevolg. Is de aanplant eenmaal volgroeid, dan wordt de bodem voldoende bedekt om erosie tegen te gaan. Omdat het verjongen van de aanplant zo lang duurt, wordt de oude aanplant vaak te lang in productie gehouden. Dat gaat erosie tegen, maar leidt wel tot een verhoogd kunstmestgebruik, en daarmee op termijn tot verarming en verzuring van de bodem.

Thee is een arbeidsintensieve teelt en levert veel werkgelegenheid op. Veel theearbeiders wonen op de plantages zelf, vaak onder armoedige omstandigheden. Vooral in Oost-Afrika zijn de arbeidsomstandigheden op theeplantages over het algemeen slecht. Onderbetaling, kinderarbeid, seksuele intimidatie, en gezondheidsrisico's vanwege blootstelling aan gevaarlijke bestrijdingsmiddelen komen regelmatig voor.

Biologische thee met het EKO-keurmerk is te koop in supermarkten en natuurvoedingswinkels. In wereldwinkels en supermarkten is thee met het Max Havelaar keurmerk te koop. Veel supermarkten verkopen ook thee met beide keurmerken.

Kijk voor uitgebreide informatie en andere keurmerken op Keurmerk tropische producten of Keurmerk landbouw.

De Ethical Tea Partnership (ETP) stelt criteria vast voor arbeidsomstandigheden, veiligheid, gezondheid, huisvesting, kinderarbeid, educatie en welzijn bij de theeproductie. Theeproducenten die voldoen aan de criteria kunnen leveren aan afnemers die bij de ETP zijn aangesloten. Andere kunnen in samenwerking met de ETP verbetertrajecten in werking zetten.

Meer informatie

Op de Engelstalige website www.ethicalteapartnership.org.uk vindt u een lijst met ETP-aangesloten afnemers, en een overzicht van de in Nederland verkochte aangesloten theemerken.

In Sri Lanka zijn initiatieven om thee te zo telen in combinatie met bomen en andere gewassen, dat de natuurlijke functies van bodem, waterhuishouding en biodiversiteit in stand blijven. Deze methode heet Analog Forestry. De gecertificeerde biologische producten (Forest Garden Products) zijn nog niet in Nederland te koop.