Zuivel

U vermindert de milieubelasting van zuivel het meest door minder melk en melkproducten te kopen; vervang ze bijvoorbeeld door plantaardige alternatieven.

Plantaardig belast milieu minder

Gebruik plantaardige producten om reguliere zuivel te vervangen. Sojamelk verrijkt met calcium en vitamine B12 is bijvoorbeeld een volwaardige vervanger van koeienmelk. Vervangt u vlees door kaas? Probeer dan op brood eens humus of notenpasta, en in de warme maaltijd peulvruchten of groenteburgers (zie voor meer inspiratie Vleesvervangers).

Dit scheelt voor het milieu omdat plantaardige producten een lagere milieubelasting hebben dan dierlijke. De productie van dierlijke producten zoals zuivel kost namelijk meer energie dan die van plantaardige. Een melkveehouderij bezet ook meer land (met name vanwege de veevoerproductie) en melkkoeien veroorzaken milieuproblemen via het mestoverschot en gassen die uit de koe komen: melkvee veroorzaakt ruim de helft van de Nederlandse methaanuitstoot en een derde van de uitstoot van lachgas.

Kaas wordt vaak gebruikt als vleesvervanger, maar voor het milieu is dat niet voordelig. Voor het maken van 1 kilogram kaas is namelijk 6 tot 10 liter melk nodig (afhankelijk van type en leeftijd van de kaas; hoe ouder of harder de kaas, des te meer melk er nodig is).

Vanwege die grote hoeveelheid melk die nodig is voor kaas, is de gemiddelde milieubelasting van kaas vergelijkbaar met die van de meeste vleessoorten. Zie voor een volledige vergelijking: Kies vleesvervangers bewust.

Voor uw gezondheid?

Als vervanger van vlees is kaas voor uw gezondheid ook geen goed idee. Voor de pittige smaak is kaas natuurlijk een prima ingrediënt, maar het is geen volwaardige vervanging van vlees: kaas bevat daarvoor te weinig ijzer. Verder bevat kaas veel verzadigd vet.

Weidezuivel komt van koeien die in de zomermaanden in de wei lopen. Dat klinkt vanzelfsprekend en dat was het vroeger ook. Maar tegenwoordig houdt 25 procent van de melkveehouders (vooral grote bedrijven) de koeien het hele jaar in de stal. Dat is namelijk goedkoper. Nog een reden dat boeren de koeien op stal houden is om te voldoen aan het mineralenbeleid: de hoeveelheid mest die op het land mag komen, is beperkt.

Melkkoeien voor biologische zuivel (met EKO keurmerk) lopen het hele jaar door buiten. Ook sommige gangbare bedrijven garanderen weidezuivel (en betalen de boeren extra voor weidegang), zie ook het keurmerk weidezuivel op Keurmerken vlees, zuivel en vis.

Beter voor welzijn

Voor de koe draagt de weidegang bij aan het welzijn. Koeien kunnen er naar believen grazen, rusten, rondlopen, spelen en kuddegedrag vertonen. Het is ook goed voor hun gezondheid. De wei is meestal schoon, droog en veert een beetje. Dat verlaagt de kans op uierontstekingen, speentrappen, kreupelheid en klauwaandoeningen.

Bevordert weidevogels

De aanwezigheid van koeien in de wei is ook belangrijk voor talrijke weidevogels, die leven van insecten die nestelen in koeienmest.

Biologische producten zijn te herkennen aan het Europese logo voor biologische landbouw, in Nederland vaak vergezeld van het  EKO-keurmerk. Biologisch-dynamische producten dragen het Demeter keurmerk. Deze producten zijn geproduceerd zonder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen, en zonder gebruik te maken van genetische modificatie. Ze bevatten geen kunstmatige toevoegingen. Het vee heeft een uitloop naar buiten, heeft in de stal meer ruimte en krijgt geen geneesmiddelen preventief toegediend.

Kijk voor meer informatie over deze en andere keurmerken op zuivel Keurmerken vlees, zuivel en vis.

• Voor informatie over zuivel of andere voedingsmiddelen kunt u terecht bij het Voedingscentrum www.voedingscentrum.nl.
• Kijk voor feitjes over en recepten met zuivel op www.zuivelonline.nl, van de Nederlandse Zuivelorganisatie.