Verduurzaamd hout

Hout heeft buiten veel te lijden onder vocht. Hout dat verduurzaamd is kan daar beter tegen, terwijl het minder onderhoud nodig heeft. Verduurzaamd hout is echter niet altijd de beste keus voor het milieu, dat hangt af van de wijze waarop het hout verduurzaamd is.

Verduurzaamd hout is behandeld om houtrot zo lang mogelijk te voorkomen. Het gaat om hout dat buiten wordt gebruikt, bijvoorbeeld voor gevelbekleding, schuttingen en tuinhuisjes. Er zijn twee soorten verduurzaamd hout. Zogeheten gemodificeerd hout is beter voor het milieu dan geïmpregneerd hout. Geïmpregneerd hout bevat namelijk chemicaliën die in het milieu kunnen komen. Het woord verduurzaamd betekent niet per se beter voor het milieu. Hier betekent het alleen maar dat het niet snel gaat rotten.

Tips

Koop gemodificeerd in plaats van geïmpregneerd hout. Afval van gemodificeerd hout is opnieuw bruikbaar en bij verbranding komt niet meer vervuiling vrij dan gewoon hout.
Kiest u toch voor geïmpregneerd hout, ga dan voor hout met het met KOMO-keurmerk. Dit keurmerk garandeert dat de chemicaliën goed in het hout gefixeerd zijn en minimaliseert gezondheidsrisico's.
Gebruik gemodificeerd of geïmpregneerd hout zo lang mogelijk. Gooi het weg als het begint te rotten. Dan kunnen de impregneermiddelen namelijk uit het hout komen en de bodem in spoelen.
Maak hergebruik van hout mogelijk. Bied hout aan in de milieustraat van uw gemeente. Houd afval van geïmpregneerd hout gescheiden van onbehandeld hout. Geïmpregneerd hout is niet opnieuw bruikbaar als tweedehands bouwmateriaal.
Tropisch hardhout met FSC-keurmerk is de milieuvriendelijkste keuze. Het nadeel van dit hout kan de prijs zijn. Verduurzaamd hout kan een alternatief zijn voor het gebruik van tropisch hardhout zonder keurmerk.

Milieubewust hout kiezen

Buiten staat hout bloot aan weer en wind. Niet alle houtsoorten kunnen daar tegen. Om te voorkomen dat het gaat rotten en voortijdig vervangen moet worden, is het beter om hardhout te gebruiken. De milieuvriendelijkste keuze is gerecycled of tweede hands hardhout. De tweede keuze is Europees hardhout of tropisch hardhout dat voorzien is van een keurmerk, of gemodificeerd hout dat met hitte of chemicaliën behandeld is en beter bestand is tegen weer en wind. Op de derde plaats staat geïmpregneerd hout dat voorzien is van het KOMO-keurmerk, of Europees hardhout zonder keurmerk.

Koop liever geen geïmpregneerd naaldhout zonder KOMO-keurmerk en tropisch hardhout zonder keurmerk voor duurzaam bosbeheer. Kijk voor meer informatie over hout op Verantwoord hout.
Verduurzaamd hout en het milieu

'Zachte' houtsoorten als vuren, grenen en populier gaan buiten snel rotten, tenzij ze op een speciale manier beschermd worden tegen vocht. Dit verduurzamen van hout is voordelig voor het milieu omdat het de levensduur verlengt. Daardoor is minder hout nodig, en wordt de druk op de natuurlijke bossen lager. Het vermindert vooral de vraag naar tropisch hardhout - dat vaak wel erg goed tegen weer en wind kan.

De methoden die hout duurzamer maken, belasten het milieu. Het modificeren van hout kost veel energie, wat tot broeikasgasuitstoot leidt. Geïmpregneerd hout is behandeld met chemicaliën. Als het hout niet goed wordt geïmpregneerd kunnen de chemicaliën door regen uit het hout spoelen en schade aan het bodemleven veroorzaken. Tijdens verbranding in de afvaloven komen de chemicaliën in de verbrandingsresten terecht.

Een ander voordeel van verduurzaming is dat er minder verf of beits nodig is. Geïmpregneerd hout heeft helemaal geen verf nodig, gemodificeerd heeft eens in de acht jaar een verfbeurt nodig. Verven of beitsen beschermen het hout weliswaar tegen vocht, waardoor het langer meegaat, maar heeft ook nadelen. De milieubelasting van geverfd onbehandeld hout, en die van verduurzaamd hout ontlopen elkaar niet veel. Meer hierover op Schilderen binnen en buiten.
Impregneermiddelen zijn giftig

Impregneermiddelen bevatten koper en zijn daardoor giftig. Het bewerken van geïmpregneerd hout en het verbranden ervan in een openhaard zijn schadelijk voor de gezondheid.

Dompelen schaadt het milieu

Er zijn twee methoden om hout te impregneren. Bij de dompelmethode wordt het hout gedrenkt in een impregneermiddel. Hout dat op deze wijze geïmpregneerd is, laat de chemicaliën makkelijker vrij. Dat kan het bodemleven schaden.

Keurmerk voor vacuüm

Bij de vacuüm/druk-methode wordt het hout onder druk volgespoten met impregneermiddel en daarna vacuüm getrokken. Het impregneermiddel dat hierna in het hout achterblijft, zit goed gefixeerd en zal bij normaal gebruik niet in het milieu terechtkomen. Hout met KOMO-keurmerk is altijd met de vacuüm/druk-methode geïmpregneerd. Bij speeltoestellen van geïmpregneerd hout wordt de vacuüm/druk-methode toegepast.

Verboden

In het verleden werd de combinatie koper, chroom en arseen, creosoten en carbolineum (carboleum) veel gebruikt om hout te impregneren. Hout met deze verduurzamingsmiddelen mag niet meer aan particulieren worden verkocht vanwege de gezondheidsrisico's van de gebruiker en de schade die het aan het bodemleven toebrengt. Heeft u dit soort hout in uw tuin staan, haal het dan weg en dank het af via de milieustraat van uw gemeente. Bedrijven mogen deze middelen nog wel beperkt gebruiken.
Houtmodificatie kost energie

Gemodificeerd hout is 'zacht' hout dat geen chemicaliën bevat, maar door modificatie van structuur is veranderd, waarna het geschikt is voor gebruik buiten. Modificatie verandert ook andere eigenschappen van het hout: het zwelt en krimpt minder en is beter verfbaar.

Modificatie gebeurt met chemische stoffen of met hitte. In beide gevallen wordt het hout onder hoge druk behandeld, om de behandeling diep in het hout te laten doordringen. Het voordeel van modificatie is dat er geen schadelijke stoffen in het hout achterblijven. Het kan dan ook weer makkelijker hergebruikt of gerecycled worden. Bij verbranding van gemodificeerd afvalhout ontstaat dus geen vervuiling.

Gemodificeerd hout lijkt niet meer op het oorspronkelijke hout en krijgt daarom vaak een andere naam. Chemisch gemodificeerd hout heet in de winkel Accoya, u komt het tegen in houtproducten, zoals kozijnen en vlonders. Thermisch gemodificeerd hout, zoals Titan-wood, Plato-hout, Stellac Wood, Modi-hout, Smartheat Hout of Thermo-hout, is te koop bij doe-het-zelfketens.