Veel vogelsoorten zijn beschermd, omdat hun leefgebied steeds meer bedreigd wordt. Een aantal daarvan kan jij helpen, omdat ze graag in of aan huizen nestelen. Daaronder vallen gierzwaluwen en huismussen. Deze soorten kunnen dezelfde nestkast gebruiken. Milieu Centraal legt stap voor stap uit hoe je er zelf een ophangt.
Twijfel je of er vogels in jouw wijk voorkomen die hulp nodig hebben en baat hebben bij dit type kast? Dan kan jouw gemeente je hier vaak bij verder helpen.
Vogels letten op een aantal dingen bij het kiezen van een broedplaats. Zo moet er genoeg voedsel en water in de buurt zijn voor hunzelf en hun kuikens. Daarnaast moet de nestplaats niet bereikbaar zijn voor roofdieren, zoals marters en katten. Ook moeten er genoeg schuilplekken in de buurt zijn, zodat ze dekking kunnen zoeken bij gevaar.
Let daarom goed op de volgende punten:
Binnen 200 meter moet voeding en water beschikbaar zijn, met een paar grote bomen op minder dan 50 meter afstand. Wil je weten wat een goede voedselvoorziening is voor een vogel? Bekijk dan de Vogelvoedselkalender.
Binnen 2 tot 3 meter van de voedsel/watervoorziening moet een schuilplaats te vinden zijn. Stekelige en groen blijvende struiken, coniferen, klimplanten of klimop zijn hiervoor geschikt.
Ook binnen 5 tot 10 meter van de nestkast moet er een schuilplaats te vinden zijn.
Er moet een droge, zanderige plek in de buurt zijn voor een zandbad en er moet een plaats zijn waar de vogels grind of kleine steentjes kunnen vinden.
Bij voorkeur zijn er ten minste 10 kasten bij elkaar in de buurt (bijvoorbeeld in de straat), met een tussenruimte van minimaal 50 cm. Je kan zowel de voorkant als de achterkant van jouw huis gebruiken. Dan zitten huismussen en gierzwaluwen elkaar minder in de weg.
Als de nestkast in de zon hangt, wordt het er in de zomer te heet voor eieren of (jonge) vogels. Als er in de aanvliegroute voor de kast teveel obstakels staan, neemt de kans op ongelukken toe. Een goede plek om de kast op te hangen hangt daarom:
Minimaal 5 meter, maximaal 12 meter hoog.
Op de noord- of oostkant van de woning, óf in de schaduw van bijvoorbeeld een dakgoot. Let er op dat de kasten niet in de zon hangen.
Voor de kast moet er een vrije aanvliegroute zijn. Er mogen geen obstakels zijn tot 3 meter onder de ingang van de nestkast. De aanvliegroute moet daarnaast minstens één meter breed zijn. De kast mag dus ook niet boven een zonnescherm of openslaand raam hangen.
Nestkasten moeten de juiste afmetingen en de juiste opening hebben voor de vogel waarvoor die bedoeld is. In het geval van gierzwaluwen en huismussen zijn dat de volgende:
Dimensies: 15 cm diep, 25 cm breed, 13 cm hoog.
Opening: Ovale opening van 3,5 cm hoog en 7 cm breed. Aan de voorkant, maar dicht bij de zijkant. Zo blijft de andere hoek van het nest donker.
Vogels zoeken naar een nestplek die goed bij ze past. Dat betekent dat de nestplaats en de ingang de goede afmetingen hebben. En dat de nestplek van materialen gemaakt is die geen scherpe randen hebben en die niet splinteren. Hoe beter een nestkast aan onderstaande eisen voldoet, hoe eerder vogels deze zullen herkennen als geschikte nestplaats:
Tijd: 2 uur
Kosten: ongeveer 50 euro
Hang de nestkast bij voorkeur op in het najaar, zodat vogels genoeg tijd hebben om de kast te ontdekken als broedplaats voordat het broedseizoen begint.
Als je de nestkast direct tegen de dakrand wilt plaatsen, plaats dan een stukje isolatiemateriaal tussen de kast en het dakvlak. Op die manier wordt de kast niet te warm. Snijd hiervoor een stukje isolatiemateriaal op maat. Plaats het isolatiemateriaal tussen het dakvlak en de kast en lijm of schroef het vast. Als je schroeven gebruikt, zorg dan dat deze niet te lang zijn: ze mogen namelijk niet uitsteken aan de binnenkant van de kast.
Nestkast met de juiste afmetingen
Schroeven
Bijpassende pluggen
Eventueel: isolatiemateriaal en lijm
Schroefboormachine
Rolmaat
Potlood
Een stevige trap
Veiligheidsbril
Zitten er scheuren in de muur, of is er schade aan de voegen? Herstel dit dan voordat je de kast ophangt.
Meet de kast op en teken af waar de boorgaten moeten komen.
Boor gaten van ongeveer 5 cm diep en doe de pluggen erin.
Hang de kast op en draai de schroeven aan.
Voel aan de kast om te kijken of hij stevig hangt. De kast mag niet naar beneden vallen als het waait.
Dit kan even duren: vogels hebben tijd nodig om de kast te herkennen als mogelijke nestplaats. Je hoeft de nestkast niet te onderhouden en je hoeft hem ook niet leeg te maken, dat kunnen de vogels zelf. Als je hem toch wilt schoonmaken, gebruik dan geen schoonmaakmiddel maar alleen heet water en een borstel. Het is verstandig om ieder jaar te controleren of de kast nog stevig hangt en niet beschadigd is.
Laatst gewijzigd: 30 juni 2026
Vogels in je tuin zijn leuk om naar te kijken en zorgen voor een vrolijk gekwetter. Ook helpen ze bij het bestrijden van plagen in de tuin. Wil jij graag meer vogels in je tuin? Zorg dan voor voldoende beschutting, voedsel, water en nestplekken. Met deze tips maak je jouw tuin vogelvriendelijk.
Bij natuurinclusief bouwen en verbouwen let je extra op alles wat leeft rond je huis. Dat doe je door in je bouwplannen plek voor planten en dieren op te nemen. Als je zorgt dat er ook vogels, vleermuizen en insecten kunnen wonen in en rond je huis help je de natuur. Milieu Centraal geeft oplossingen om de natuur een boost te geven met je huis.
Wil je meer groen rondom je huis? Dan is een geveltuin een goed idee. Door een paar tegels te vervangen, zorg je zo voor meer ruimte voor planten. Milieu Centraal legt je stap voor stap uit hoe je een geveltuin aanlegt.
Een tuin vol leven is niet alleen leuk om naar te kijken, maar ook nuttig. Vogels, egels en allerlei insecten helpen je tuin gezond en vrij van plagen te houden. Milieu Centraal geeft tips om jouw tuin gastvrij te maken voor insecten, vogels en andere dieren.
