Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Schilderen muren en plafonds

Witten, latexen of schilderen geeft een extra mooi en langer effect als je de juiste soort verf kiest en werk maakt van een goede ondergrond. Beter voor jou, én voor het milieu.

schilderen-muur-man-vrouw-shut_77545210.jpg

De grootste milieubelasting van muurverf en verf voor plafonds, ontstaat tijdens de productie en het vervoer. De grondstof waarmee verfkleurstof wordt gemaakt komt namelijk uit mijnbouw; dat tast de natuur en het landschap aan. Het kost ook veel energie uit fossiele brandstoffen (net als vervoer), en dat draagt bij aan klimaatverandering. Milieubelasting verminderen lukt dus het best door minder en minder vaak verfproducten te gebruiken.Tijdens het verven zelf kan vervuiling ontstaan van oppervlaktewater, als verfkwasten onder de kraan worden uitgespoeld. Oplosmiddelen kunnen tijdens het verven makkelijk verdampen, en zijn ongezond.

Tips muren en plafonds schilderen

  • 1

    Kies een soort verf die geschikt is voor de ondergrond waar die op moet; er is niet één soort verf aan te wijzen als milieuvriendelijkst, maar ongeschikte verf gebruiken zorgt wel voor onnodige milieubelasting omdat je dan snel weer verf nodig hebt om het over te doen.

  • 2

    Let tijdens het uitzoeken van verf op de eigenschappen die nodig zijn voor de plek waar de verf komt. Schrobvast is handig in de keuken, schimmelwerend is noodzakelijk voor de badkamer.

  • 3

    Kies een goede dekkingsgraad (hoog aantal m2 per liter verf), vooral als de ondergrond verf opzuigt of donkerder is dan de nieuwe verf. Een hoge dekkingsgraad lijkt vaak duurder, maar met een minder goed alternatief zijn meer lagen (en dus potten) verf nodig.

  • 4

    Zorg voor een goede ondergrond, zo nodig behandeld met fixeer of primer, en breng de verf goed aan. Dan hecht deze het best en gaat de verf zo lang mogelijk mee.

  • 5

    Spoel kwasten en rollers niet uit onder de kraan en spoel resten van latex, kalkverf, minerale of natuurverf nooit door de gootsteen - ook al zijn ze wateroplosbaar. Er zitten diverse bestanddelen in die schadelijk zijn voor het milieu.

Milieubelasting muurverf en plafondverf

Met een likje latex, natuurverf, minerale verf of kalkverf ziet de woning er al snel beter uit, en kun je vochtproblemen helpen voorkomen. Er zitten aan verf echter ook nadelen voor het milieu.

De  productie en het vervoer van verf vereisen fossiele brandstoffen en dragen bij aan de uitputting van grondstoffen. Verder bevat verf stoffen die belastend zijn voor het milieu, hoofdzakelijk titaniumoxide (kleurstof).

Vluchtige organische stoffen (VOS) zijn ook schadelijk, maar die komen bijna niet voor in plafond- en muurverven: meestal is water het oplosmiddel. Waterverdunbare verven zijn minder schadelijk voor milieu en jouw gezondheid, maar bevatten wel wat schadelijke stoffen; ze mogen daarom niet door de gootsteen.

Kleurstof bepaalt milieubelasting

De grondstof van verfkleurstof (titaniumoxide) is een erts genaamd ilmeniet. De winning van dit erts gebeurt in mijnen; dat kost veel energie uit fossiele brandstoffen en tast het landschap aan. Hoe hoger de concentratie titaniumoxide in een verf, des te meer milieubelasting de latex, kalk- of minerale verf veroorzaakt.

Natuurverf heet zo omdat het zoveel mogelijk is samengesteld uit hernieuwbare grondstoffen, of mineralen waarvan ruimschoots genoeg beschikbaar is. Verder hebben natuurverven dezelfde eigenschappen en milieubelasting als andere verven.

Verf kiezen voor muren en plafond

Van geen enkele muurverf of verf voor plafonds valt te zeggen dat die het allermilieuvriendelijkst is; daar zijn geen eenduidige onderzoeken naar gedaan. Zeker is wel dat de milieubelasting van de verf die je gebruikt, het laagste is als de verf zijn hele levensduur mee gaat.

Ofwel: verspilling voorkomen is de beste manier om milieubelasting tegen te gaan. Daarom is het belangrijk dat je uit het schap een emmer of pot verf kiest met geschikte eigenschappen voor de plek waar je gaat schilderen.

Douchewand schilderen? Schimmelwerende verf!

In een badkamer of douchecel, maar ook in kamers die moeilijk te ventileren zijn, is het handig om speciale schimmelwerende verf te kiezen. Neem zeker niet zomaar een latex of natuurverf, want die zijn gevoelig voor schimmelvorming.

Kinderkamer of keuken? Schrobvaste verf!

kind-schilderen-shut_60826615.jpg

In de keuken of een kinderspeelkamer zal het praktisch zijn als je de muur goed kunt schoonmaken. Kijk op de verpakking naar de schrobvastheid (in 5 klassen): klasse 1 is het meest schrobvast en dus goed schoon te maken, klasse 5 kan niet eens tegen een natte doek.

Kalkverf en minerale verf zijn nooit goed schoon te maken. Latex en natuurverf doorgaans wel, maar die hebben sneller last van schimmel en verkleuring.

Goede dekkingsgraad voorkomt teleurstelling

De goedkoopste verven voor muur en plafond zijn waarschijnlijk aantrekkelijk in de winkel, maar kunnen leiden tot een teleurstelling, meer kosten en milieubelasting. Goedkope verven hebben vaker een lage dekkingsgraad, en die vereisen een dikkere laag en dus meer (potten) verf om dekkend te zijn, dan kwalitatief betere (en duurdere) verven.

Kijk dus voor aankoop op de verpakking. De dekkingsgraad herken je aan de melding van 'aantal m2 per liter'. Hoe meer oppervlak je dekkend kunt schilderen per liter verf, des te beter de dekkingsgraad. Dit is vooral belangrijk als je een donkere kleur wilt overschilderen met een lichte, of als de muur erg veel verf opzuigt.

Een zuigende ondergrond (zoals gipskartonplaat) vergt sowieso voorbehandeling, want die trekt het bindmiddel uit de verflaag, waardoor de verf niet voldoende kan hechten.

Stappenplan plafond en muren schilderen

Als de verf niet goed hecht, bladdert die eerder af dan de levensduur lang is. Dat is zonde en zorgt voor extra milieubelasting. Goede hechting ontstaat door goede voorbereiding.

  1. Schuur zo nodig de oude verflagen weg. Dat is nodig als die afbladert, of bijvoorbeeld schimmelplekken heeft.
  2. Maak zo nodig de ondergrond droog met een ontvochtiger.
  3. Egaliseer scheuren, gaten en oneffenheden met een plamuurmiddel. Is de ondergrond beschadigd of niet stabiel, of 'werken' de scheuren nog, gebruik dan glasweefsel of glasvlies, een behangsoort dat uit een soort semi-elastisch netje is.
  4. Maak de ondergrond vet- en stofvrij, door deze af te nemen met een doek die is gedompeld in water met bijvoorbeeld ammonia.
  5. Komt er poeder van de ondergrond, of zuigt de ondergrond verf op? Geef het plafond of de muur dan een voorbehandeling. Dat kan met een geschikte muurgrondverf  (zogeheten primer op acrylbasis), of een fixeermiddel (voorstrijkmiddel).

Na het schilderen: niet uitspoelen maar weggooien

Wil je meerdere lagen verf aanbrengen, en gaat het om wateroplosbare verf, bewaar kwasten en rollers dan in de tussentijd in wat water. Gaat het om oplosmiddelhoudende verf (zelden bij muur- en plafondverf), doe de verfspullen dan in een plastic zak en leg ze in de vriezer.

Huisvuil en klein chemisch afval

Is de klus helemaal klaar? Spoel rollers en kwasten dan niet uit onder de kraan, maar gooi ze bij het huisvuil, dat zorgt voor minder milieubelasting dan de verf veroorzaakt in het riool.

Ook lege potten en emmers mogen bij het huisvuil, maar lever vloeibare resten en voorstrijkmiddelen apart in bij het Klein Chemisch Afval. 

Gezondheid: ventileren

De meeste muur- en plafondverven bevatten water als verdunningsmiddel, geen vluchtige organische stoffen zoals terpentine. Ze leveren daarom minder risico op voor de gezondheid, mits je ventileert tijdens en na de schilderklus.

Er zijn wel verschillen tussen muurverven. Binnen zijn matte muurverven gezonder om mee te schilderen: die bevatten maximaal 30 gram vluchtige stoffen per liter (glanzende muurverven tot 100 gram per liter).

Alle soorten verf dus bevatten schadelijke stoffen die makkelijk verdampen, ook waterverdunbare verven. Het gaat dan ook om bijvoorbeeld conserveermiddelen, en bestrijdingsmiddelen. Daarom is ventilatie altijd verstandig als je schildert in huis. Ventileren is noodzakelijk als je herhaaldelijk of langdurig werkt met verf. Lees meer op Ventilatie

Ook buiten watergedragen muurverf

Ook als je een buitenmuur gaat schilderen, heeft watergedragen verf de voorkeur voor uw gezondheid. Buitenmuurverf op waterbasis bevat tot 100 gram vluchtige stoffen per liter, tegen 430 gram in oplosmiddelgebaseerde verf.

Spuiten? Gebruik een masker

Ga je verf spuiten, gebruik dan gezichtsbescherming, zoals een halfgelaatsmasker (type A), om te voorkomen dat je vernevelde verf inademt.

Meer informatie

  • Voor advies over welke soort muur- of plafondverf geschikt is, kun je terecht bij de betere bouwmarkt en in verfspeciaalzaken.
  • Wie lid is van de Consumentenbond kan eerdere tests nalezen over prijs en prestatie van verfmerken; zie Consumentenbond.
Terug naar boven