Zonnepanelen

Door zelf zonne-energie op te wekken helpt u het klimaat te beschermen. Bij het opwekken van elektriciteit in een zonnepaneel komen namelijk geen milieuvervuilende stoffen of broeikasgassen vrij.

Lange levensduur

Wel is er voor de productie van de panelen energie nodig uit fossiele brandstoffen en daarbij komt CO2 vrij. Maar na 3 jaar elektriciteitsproductie heeft een zonnesysteem net zoveel energie bespaard, als er nodig was bij de productie van het systeem. Zonnepanelen gaan zeker 25 jaar mee; de rest van de 22 productieve jaren is elke opgewekte kWh netto milieuwinst.

Maken en afdanken

Aan de belangrijkste grondstof van zonnecellen, silicium, zal geen tekort ontstaan: het is het hoofdbestanddeel van zand en komt overal op aarde voor.

Als de panelen worden afgedankt mogen ze als elektronica-afval naar de gemeentelijke milieustraat. Het is mogelijk om onderdelen van het zonnesysteem te hergebruiken, maar het is nog niet gelukt om recycling te organiseren. De zonne-industrie werkt aan een Europees hergebruiksysteem.

Een zonnepanelensysteem van 1.400 watt-piek, dat ongeveer 10 m2 panelen heeft, kost momenteel (maart 2013) inclusief installatie ongeveer 2.900 euro. De prijzen van zonnepanelen dalen gestaag, door technische ontwikkelingen en schaalvergroting. Vraag meerdere offertes aan, voor actuele prijzen en goede prijs-kwaliteitvergelijking!

Besparing stroomkosten

Jaarlijks produceert het zonnepanelensysteem van 1.400 watt-piek bijna 1.200 kWh elektriciteit: bij de leverancier zou u daar momenteel 260 euro voor betalen (prijspeil 2012/2013). Wat een investering in zonnepanelen echter zo interessant maakt, is dat de prijs van elektriciteit van het elektriciteitsnet zal stijgen, terwijl u met zonnepanelen jarenlang stroom zal kunnen opwekken waar u niets voor hoeft te betalen.

Vanaf juli 2012 subsidie voor zonnepanelen

Sinds juli 2012 geldt er een subsidieregeling voor zonnepanelen. Kijk op subsidie zonnepanelen voor meer info.

Soms produceren zonnepanelen meer stroom dan een huishouden opmaakt. Dat overschot wordt dan geleverd aan het elektriciteitsnet. De energieleverancier verrekent de levering vervolgens met de elektriciteitsrekening (dat heet salderen).

Energiebedrijven zijn vanaf juli 2013 wettelijk verplicht om voor alle elektriciteit die een huishouden met zonnepanelen aanlevert, het geldende stroomtarief te vergoeden (inclusief energiebelasting en btw). Deze onbeperkte saldering van duurzaam opgewekte elektriciteit geldt alleen voor kleinverbruikers, zoals huishoudens, scholen en sportparken bijvoorbeeld. Niet voor bedrijven. 

Geschikte meter nodig

Om te weten hoeveel stroom aan het net is teruggeleverd, is een meter nodig die niet alleen kan meten hoeveel stroom een huishouden afneemt, maar ook hoeveel het aanlevert. Is dat bij u niet het geval, vraag dan de netbeheerder de meter te vervangen; daar zijn wel kosten aan verbonden.

Heeft u een meter die toegeleverde stroom niet registreert, maar die wel terug kan draaien, dan verrekent uw meter uw afname van elektriciteit automatisch met de teruggeleverde elektriciteit. In dat geval mag de meter blijven zitten totdat die niet meer werkt.

Ga eerst na of het dak van uw woning geschikt is voor zonnepanelen, en hoeveel dakoppervlak er beschikbaar is om te bedekken met zonnepanelen. Dat gaat gemakkelijk met het Advies op maat Zonnepanelen.

Er zijn in Nederland ruim 130 leveranciers van zonnepanelen, dus u heeft wat te kiezen. De meeste Nederlandse zonnepanelen zijn gemaakt in China en Taiwan. Wereldwijd produceerden deze landen in 2011 bijna 70 procent van de verkochte zonnepanelen.

Gaat u zonnepanelen aanschaffen, let dan op onderstaande punten:

• Vraag offertes aan bij verschillende aanbieders van zonnepanelen, want de prijzen lopen flink uiteen. Vergelijk de voorspelde opbrengst en controleer of bijkomende kosten staan vermeld. Behalve de prijs van de zonnepanelen (uitgedrukt in euro per watt-piek, de prijs per eenheid vermogen bij volle zon), zijn er ook kosten voor een omvormer, bekabeling, bevestigingsmaterialen en eventueel installatie. Koop de onderdelen liefst bij één leverancier; niet alle  omvormers en zonnepanelen passen bij elkaar.
• Let op keurmerken. Zonnepanelen van slechte kwaliteit leveren minder stroom op en gaan minder lang mee. Aan een Nederlands keurmerk voor zonnepanelen wordt gewerkt, tot die tijd kunt u letten op een Duits keurmerk: TÜV-certificaat. Panelen met dit betrouwbare keurmerk zijn goed bestand tegen veroudering en weersomstandigheden. Vraag verkopers naar hun TÜV-ID-nummer. Panelen zonder keurmerk zijn niet per se minder goed, maar als koper kunt u het verschil lastig beoordelen; keurmerken doen dat voor u.
• Ga na welke garanties u krijgt en van wie: de leverancier, importeur of de fabrikant. Garanties op de techniek kunnen 5 of 10 jaar geldig zijn. Sommige aanbieders geven vermogensgarantie: dat na een bepaald aantal jaar nog 90 procent van het vermogen gegarandeerd is. Bij andere leveranciers kunt u een opbrengstverzekening afsluiten, die opbrengstgarantie biedt.

Meestal is geen omgevingsvergunning nodig, behalve als gaat het om een monument of als u de panelen aan de gevel wilt hangen (beschermd stads- of dorpsgezicht). Bij huurhuizen is toestemming nodig van de verhuurder.

Plaats de zonnepanelen zo mogelijk in een hellingshoek van 36 graden en gericht op het zuiden. Dat levert de hoogste opbrengst op. Andere oriëntaties zijn ook mogelijk, maar leveren minder op.

Kies een dakoppervlak zonder obstakels (zoals een schoorsteen) en zonder schaduw (let ook op nabije bomen of gebouwen!). Zonnepanelen kunnen ook op de gevel worden geplaatst of als zonneluifel, maar ook dan is de opbrengst lager. Informeer bij de installateur!

Reken bij een hellend dak op minimaal 1 m2 per zonnepaneel; bij een plat dak is 2,5 m2 per paneel nodig.

• Plaats de omvormer dicht bij de panelen, dat beperkt opbrengstverliezen.
• Zorg voor voldoende ventilatieruimte rond de zonnepanelen en de omvormer zodat warmte weg kan. Hogere temperatuur zorgt voor lagere elektriciteitsopbrengst.
• De draagconstructie van panelen kan geluid van buiten overdragen de woning in. U voorkomt dit door de draagconstructie boven de woningscheidende wanden te laten onderbreken.
• Sluit een zonnesysteem van maximaal 2,25 ampère aan op een stroomgroep die al in gebruik is (zo'n 600 watt-piek). Omvormers met een hogere stroomsterkte vereisen een eigen groep; laat dat zeker over aan een installateur.

Zonnepanelen maken op het dak van uw woning elektriciteit. Dat kunnen ze doordat zonlicht elektrische spanning opwekt tussen de twee laagjes silicium die op een paneel zitten. Dat heet een fotovoltaïsche reactie (in Engels photo voltaic, vandaar PV-systeem). Om deze spanning om te zetten naar bruikbare wisselstroom voor het elektrictiteitsnet, zijn behalve panelen ook een omvormer en elektriciteitskabels nodig.

Voor het opwekken van stroom hebben zonnepanelen niet per se direct zonlicht nodig. Ook op een bewolkte dag levert een zonnecel elektriciteit.

Watt? Watt-piek!

Net als bij alle elektrische apparaten staat ook het vermogen van zonnepanelen uitgedrukt in watt. De productie van elektriciteit is niet gelijkmatig doordat de hoeveelheid zonlicht steeds verandert. Daarom staat bij zonnepanelen het maximale vermogen aangegeven: watt-piek (wp). In een testomgeving met onveranderlijke omstandigheden voor licht en temperatuur (Standaard Test Condities) is die gemeten.

Bij het berekenen van de werkelijke opbrengst, gebruiken installateurs tabellen om de waarden voor Nederlandse omstandigheden te combineren met de hellingshoek en windrichting van het paneel.

Onderhoud

Zonnepanelen vragen weinig onderhoud: maak de panelen elk jaar schoon, om vogelpoep, algenaanslag en stof te verwijderen. En let op de omvormer: houdt deze schoon, want de omvormer is gevoelig voor warmte en stofvorming.

Controleer of er in de loop van de tijd geen schaduw gevende objecten zijn bijgekomen. 

Er vindt veel onderzoek plaats naar het verbeteren van zonnepanelen. Zo zou de opbrengst groter kunnen zijn als er minder verlies van zonlicht optreedt door reflectie op het zonnepaneel. Onderzoek naar anti-reflectietechnieken, oppervlaktestructuren en absorptie van licht moeten die verliezen in de toekomst tegengaan. 

• De Vereniging Zonnestroom Producenten komt op voor de belangen van particuliere eigenaren van zonnestroomsystemen en geeft praktische informatie op www.zonnestroomproducenten.org.
• Kijk op Subiside zonnepanelen voor meer info over de landelijke regeling, of raadpleeg www.energiesubsidiewijzer.nl voor een overzicht van lokale subsidieregelingen rond uw woonplaats.
• Kijk op www.omgevingsloket.nl om uit te vinden of u een omgevingsvergunning (voorheen bouwvergunning) nodig heeft voor plaatsing van de zonnepanelen.
• Installateurs van zonnepanelen vindt u op www.uneto-vni.nl.
• Veel leveranciers van zonnepanelen zijn verenigd in Holland Solar: www.hollandsolar.nl / T 030 2328008.
• Meer informatie over teruglevering van energie en uw rechten daarin, staat op: www.consuwijzer.nl.