Isoleren en besparen

Warmte kan uit de woning ontsnappen via ramen, muren, het dak en de vloer. Als u dat tegengaat door isolatie aan te brengen, hoeft de verwarming minder hard te stoken. Die energiebesparing levert milieuvoordeel op.

Dakscan van een aantal woningen in de Nijmeegse wijk Hatert. De kleur is gekoppeld aan warmte: rood is warm, blauw is koud. Schoorstenen, daknokken en auto's tekenen rood (= warm) af tegen de omgeving. Ook scheidingswanden tussen de woningen zijn duidelijk zichtbaar; mogelijk lekt daar warmte weg uit de woningen. Bron: Gemeente Nijmegen.

...en voor uw portemonnee

De meeste investeringen in isolatie verdienen zich binnen een paar jaar terug, want u bespaart daardoor geld op de energierekening. Als uw jaarlijkse gasverbruik bijvoorbeeld afneemt van 2.000 m3 naar 1.000 m3, dan daalt de energierekening met bijna 600 euro per jaar (prijspeil 2011).

Vooral in oude(re) huizen valt grote winst te behalen. Een slecht geïsoleerd huis gebruikt per jaar 2.150 m3 gas voor verwarming. Een goed geïsoleerd huis heeft maar 700 m3 gas nodig. Dat scheelt bijna 850 euro per jaar! Bovendien zijn er regelmatig subsidies voor woningisolatie.

Isoleren verbetert het comfort van uw woning. Isolatie gaat namelijk tocht en warmteverlies tegen. Dat betekent: minder condens op de ramen, warmere voeten en ook minder geluidsoverlast van buiten.

Het is voor uw gezondheid noodzakelijk dat er voldoende ventilatie plaatsvindt. Ventilatie vermindert het vochtgehalte en de concentratie schadelijke stoffen in huis.

In goed geïsoleerde huizen zijn naden en kieren vaak dicht gemaakt, waardoor luchtverversing niet vanzelf gaat. U moet dus actief ventileren. Kijk voor meer uitleg en tips op Ventilatie: noodzakelijk voor gezondheid.

Vraag zo nodig advies aan een deskundige. Als u bijvoorbeeld HR++ glas plaatst in een woning die verder slecht is geïsoleerd, dan kan vocht gaan neerslaan op koude plaatsen, zoals op koude buitenmuren of koude vloeren. Zeker wanneer ventilatie onvoldoende is. U kunt ook een Maatwerkadvies energiebesparing aanvragen. Dan zet een adviseur bij u thuis alle mogelijkheden op een rij.

Maak een plan

Als er meerdere mogelijkheden zijn voor verbeterde isolatie, wilt u wellicht een keuze maken en niet alles (laten) aanpakken. Er zijn een paar maatregelen die zeer kosteneffectief zijn en zeker de moeite waard: het aanpakken van naden en kieren, de isolatie van CV-leidingen en isolatie van het dak of de zoldervloer.

Het is een goed idee om een plan te maken voor isolatie en ventilatie van de woning. Kijk voor specifiekere informatie ook Dakisolatie, Gevelisolatie, Vloer- en bodemisolatie en Dubbel glas.

Isolatiemaatregelen kiezen

In de tabel staat een indicatie van de besparingen die isolatiemaatregelen opleveren, geldig bij een gasprijs van 58 eurocent per m3 (prijspeil 2011).

Milieu Centraal is uitgegaan van een vloeroppervlak van 57 m2; dakoppervlak van 74 m2; geveloppervlak van 40 m2, bij een isolatiewaarde van het materiaal (Rd) van 2,5 m2.K/W. Uitzondering: vloerisolatie, Rd = 3,3 en Spouwmuurisolatie, Rd = 1,3.

Welke maatregelen op uw woning van toepassing zijn, hangt allereerst af van de isolatie die al in de woning aanwezig is. Maak dus eerst een volledige inventarisatie.

Een belangrijk startpunt daarbij is het bouwjaar van de woning. Dit kunt u opvragen bij de gemeente, afdeling Bouw- en woningtoezicht. Het jaartal op eventueel aanwezige bouwtekeningen van het huis, geeft ook een aanwijzing voor het bouwjaar.

Bouwjaar 1983 of later

Recente nieuwbouwhuizen zijn goed geïsoleerd. Daar hoeft u niets aan te doen. De isolatie van iets oudere nieuwbouwhuizen is voldoende,. maar de toegepaste isolatiewaarde is aan de lage kant. U kunt daarom extra isolatiemateriaal aanbrengen. Maar dat loont alleen de moeite, als er plannen zijn voor groot onderhoud. Zoals ramen die vervangen moeten worden of een zolder die bewoonbaar wordt gemaakt.

Controleer eens per jaar naad- en kierdichting in huis. Materiaal om kieren te dichten, zoals schuimband, wordt na enkele jaren minder flexibel. Hierdoor wordt de kier minder goed gedicht. Het isolatieband is dan aan vervanging toe.

Bouwjaar tussen 1975 en 1983

Deze woningen hebben tijdens de bouw spouwmuur- en dakisolatie van 5 centimeter gekregen. Daarnaast is er in de woonkamer dubbel glas toegepast. Om uw woning beter te isoleren, kunt u de vloer of bodem aanpakken en dubbel glas plaatsen in ramen die dat nog niet hebben. Als het glas of de ramen of de kozijnen in de woonkamer aan vervanging toe zijn, kunt u in plaats van gewoon dubbel glas extra isolerend HR++ glas toepassen. Als u plannen heeft om het dak of de zolder te renoveren, dan kunt u extra dakisolatie toepassen. Daarnaast is het verstandig om te controleren of het materiaal voor naad- en kierdichting nog in orde is.

Bouwjaar voor 1975

Huizen van voor 1975 zijn bij de bouw niet (of nauwelijks) geïsoleerd. Mogelijk is er wel later isolatiemateriaal aangebracht. Ga daarom per onderdeel na wat de situatie is.

• Dak
  Bij een schuin dak kan het isolatiemateriaal tussen de dakpannen en het dakbeschot zitten, of tussen dakbeschot en aftimmering. Bij een plat dak kunnen achteraf losse isolatieplaten van hard schuim bovenop het dakbedekkingsmateriaal zijn aangebracht. Ze zijn gemakkelijk te zien. Isolatie kan ook onder het dakbedekkingsmateriaal zijn aangebracht. Dit kunt u zien bij leidingdoorvoeren.
• Buitengevels (van woning en eventuele aanbouw)
  Woningen van voor 1920, of uit de periode 1945 tot 1955, hebben zelden een spouw en dus ook geen spouwmuurisolatie. Als er sprake is van isolatie, moet dat aan de buitenkant van de gevel zitten, of tussen de gevel en een voorzetwand. Woningen gebouwd tussen 1920 en 1945, of tussen 1955 en 1975, hebben wel een spouwmuur. In deze periodes zijn spouwmuren niet voorzien van isolatiemateriaal. Informeer eventueel bij de vorige eigenaar of de spouw al is nageïsoleerd.
• Vloer of bodem van kruipruimte
  Open het kruipluik en inspecteer de opbouw van de vloer, en de bodem van de kruipruimte. Als uw huis geen kruipruimte heeft, kan alleen bovenop de vloer isolatiemateriaal zijn aangebracht.
• Ramen
  De glasplaten van dubbel glas worden onderling op afstand gehouden door een stalen, aluminium of kunststof buisprofiel. Bij glas dat vanaf 1994 is geplaatst kunt u op dit profiel lezen of het gaat om HR-glas.
• Naden en kieren
  Controleer of er bij ramen en deuren tochtstrips aanwezig zijn, en of ze nog voldoende functioneren.
• CV-leidingen in onverwarmde ruimtes
  Kijk of er bij CV-leidingen in ongebruikte ruimtes (zoals voorzolder of kelder) leidingen lopen zonder isolatiemateriaal rondom de buis.

• De verschillende isolatiematerialen ontlopen elkaar qua milieubelasting weinig, vergeleken met de energiebesparing die isolatie oplevert. 
• U bespaart meer als u kiest voor materiaal met een hoge isolatiewaarde (R-waarde). Die hangt af van het soort materiaal en de dikte. 
• Isolatie werkt het best als het zorgvuldig wordt aangebracht, dus zonder kieren, goed bevestigd en indien nodig met dampremmende laag aan de warme kant.
• Dek tijdens het klussen het isolatiemateriaal altijd goed af, zeker als u het buiten bewaart. Laat het niet nat worden en bescherm het tegen stoten 
• Gebruik bij verwerking van glas- en steenwol handschoenen en lange mouwen en zo nodig een stofkapje, type P2. De vezels in glas- en steenwol kunnen namelijk irritatie veroorzaken.
• Isolatiemateriaal dat niet is gelijmd, maar gespijkerd of geniet, is bij de sloop gemakkelijk los te maken en eventueel opnieuw te gebruiken. 
• Gaat u lijmen, gebruik dan liefst een lijm op waterbasis.

• Uw energierekening is niet alleen afhankelijk van de isolatie. Ook uw stookgedrag en de verwarmingsketel hebben invloed. Lees meer hierover op Bespaartips verwarming en Centrale verwarming.
• Ziet u op tegen het gedoe rond energie besparen? Meer Met Minder biedt u uitgebreide informatie, hulp bij subsidies en financiering én hulp bij uitvoering. www.meermetminder.nl.
• Het rijk en diverse gemeenten en provincies bieden subsidies en financiële regelingen voor energiebesparing. Kijk voor subsidies in uw regio op www.energiesubsidiewijzer.nl.