Alles over energie en milieu in het dagelijks leven

Kledingmaterialen

Mode is steeds betaalbaarder geworden. Maar de prijs daarvoor wordt vaak betaald door arbeiders in de kledingfabrieken én door het milieu. Kies daarom voor slow fashion. Dan koop je bewust kleding met zo min mogelijk schade voor mens & milieu. Milieu Centraal legt uit over dilemma's bij de keuze voor kledingmaterialen.

Infographic milieu-impact materialen

Omdat bij ieder soort kledingmateriaal andere milieufactoren een rol spelen, is het lastig om iets te zeggen over de totale impact van kledingstoffen. De ene stof is klimaatvriendelijker in productie van de ruwe vezels, maar draagt bij het wassen bij aan de plastic soep. De andere stof vraagt veel bestrijdingsmiddelen, maar is goed recyclebaar.

Welke stof je kiest hangt vaak af van het gebruik. Je gaat bijvoorbeeld niet hardlopen in een zijden jurkje of dansen in een wollen trui. Daarom is het niet altijd mogelijk om kleding te kopen van jouw voorkeursmateriaal. Koop het liefst tweedehands kleding en anders kleding van gerecyclede materialen. Kies je voor stoffen van nieuwe vezels? Weet dan dat wol en zijde het meest milieubelastend zijn.

Bekijk ons uitgebreide overzicht met kledingstoffen.

Kiezen tussen kledingmaterialen: 4 dilemma's

  • Dilemma 1: Nooit meer zijde of wol kopen?

    De productie van wol heeft in bijna alle categorieën een gemiddelde tot hoge impact op het milieu: de boeren en scheten van herkauwers als schapen zorgen voor een hoge uitstoot van broeikasgassen. Ook is er veel land nodig om de schapen te laten grazen en er worden vaak bestrijdingsmiddelen gebruikt. Daarnaast staat het dierenwelzijn in de wolindustrie ter discussie. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor dit aspect. 

    Tegenover de milieu impact bij de productie van wol staat dat wol over het algemeen minder vaak en op lagere temperaturen gewassen wordt, waardoor er minder energie gebruikt wordt tijdens de gebruiksfase.

    Van zijde zijn er niet over alle milieuaspecten studies. Maar zijde is alleen al door haar hoge klimaatbelasting (per kilogram stof) de meest milieuverontreinigende kledingvezel van alle kledingmaterialen. Daarnaast speelt dierenwelzijn een rol, omdat bij de productie van kweekzijde de rupsen levend gekookt worden.

    Mogen we dan helemaal geen zijde of wol meer kopen?

    Jawel, maar kies dan voor een duurzame of zelfs een gerecyclede variant. Bij gerecyclede vezels hoeft geen nieuwe wol of zijde gewonnen te worden. De milieubelasting van het recyclingproces is vele malen lager dan het produceren van stof uit nieuwe vezels. Als je toch kiest voor nieuwe vezels, kies dan voor biologische wol (bv. EKO, Demeter of Global Organic Textile Standard) of wilde zijde. Biologische wol geeft de garantie dat schapen een goed leven hebben en dat er geen bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Bij wilde zijde mogen de rupsen uitvliegen tot vlinders in plaats van levend gekookt te worden.

  • Dilemma 2: Natuurlijk of synthetisch?

    Natuurlijke vezels hebben vóór- en nadelen ten opzichte van synthetische vezels.

    De nadelen van natuurlijke vezels zijn het hoge land- & watergebruik. Om de gewassen te verbouwen en de schapen te laten grazen is veel grond nodig. Water is vooral een milieurisico in gebieden waar water schaars is, omdat bij slecht watermanagement tekorten aan schoon drinkwater ontstaan. Bij dierlijke vezels speelt ook dierenwelzijn een rol.

    Groot voordeel van natuurlijke vezels ten opzichte van synthetische vezels is dat zij biologisch afbreekbaar zijn. Ze zorgen dus niet voor vervuiling van het zeewater, de zogeheten plastic soep. Omdat ons zeewater een belangrijke voedingsbron is voor veel mensen en dieren heeft vervuiling van zeewater grote gevolgen.

    Met uitzondering van wol en zijde is de impact van beide typen vezels op het klimaat ongeveer even groot. Deze wordt namelijk voor een groot deel bepaald door het (fossiele) energieverbruik dat nodig is om van de vezels stoffen doeken te maken. Voor het synthetische vezel fleece dat gemaakt is uit gerecyclede PET flessen is de klimaatbelasting laag, omdat er alleen de stoffabricage bijdraagt aan de uitstoot van broeikasgassen. Daarnaast wordt de klimaatimpact van kleding natuurlijk bepaald door wassen en drogen (in een wasdroger). Minder vaak en op lagere temperaturen wassen van kleding en beperkt gebruiken van de wasdroger verlaagt de klimaatimpact van kleding.

  • Dilemma 3: Katoen of biokatoen?

    De milieu-impact van de productie van katoen en van biologische katoen is sterk afhankelijk van de regio waar de katoen verbouwd wordt. Voor de milieu-impact is de regio belangrijker dan het feit of de katoen wel of niet biologisch geteeld is. Omdat je als consument echter lang niet altijd weet waar de katoen vandaan komt, kun je je keuze daar dus niet op baseren. Uitgaande van gemiddelden speelt bij de conventionele katoenteelt waterschaarste een belangrijkere rol dan in de biologische katoenteelt.

    Bij de biologische verbouw wordt namelijk geprobeerd om waterverspilling te voorkomen. Daarnaast mogen in de biologische teelt geen bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Wel is de opbrengst per hectare in de biologische teelt lager, waardoor er meer land nodig is ten opzichte van de gewone katoenteelt.

  • Dilemma 4: Is gerecycled beter?

    Hoewel het recyclingproces zelf ook energie kost, het klimaat belast en water verbruikt, ligt de totale milieu-impact van de productie van stoffen van gerecyclede vezels over het algemeen lager dan die van de productie van stoffen uit nieuw materiaal. Fleecedoeken van gerecyclede PET flessen hebben een milieubelasting die 20% lager is dan die van stoffen uit nieuwe polyestervezels.

    Als kleding echt hergebruikt wordt (bijvoorbeeld via de tweedehands markt) in plaats van gerecycled op vezelniveau, is de milieu-impact een stuk lager. De fabrieksprocessen om de vezels weer tot doek te weven of breien zijn dan uiteraard niet meer nodig. Voor het milieu is het dus het beste om tweedehands kleding te kopen. Als je wel nieuwe kleding wilt, kies dan liever voor kleding van gerecyclede vezels.

Terug naar boven